ΑΠΕΙΡΩΤΑΝ, το περιοδικό έντυπο για τον Βορειοηπειρωτικό Ελληνισμό, της ομώνυμης «Πρωτοβουλίας Νέων Βορειοηπειρωτών».

Το εμπροσθόφυλλο του "Απειρωτάν".

Ο επαινετός Εθνικός Σύνδεσμος – Πρωτοβουλία νέων Βορειοηπειρωτών με την ονομασία ΑΠΕΙΡΩΤΑΝ κυκλοφόρησε προσφάτως ένα ακόμη τεύχος του γνωστού περιοδικού εντύπου που φέρει την ίδια αρχαιοελληνική (δωρική) ονομασία, ΑΠΕΙΡΩΤΑΝ (: Ηπειρωτών). Το τεύχος αυτό εμπεριέχει αξιόλογα κείμενα εθνικού περιεχομένου, πλαισιωμένα από υπέροχες σχετικές τους φωτογραφίες. Οι τίτλοι των εν λόγω κειμένων είναι εύγλωττοι κι έχουν ως εξής:

1)  Πρόλογος.

2)  Βόρειος Ήπειρος. Το “plan B” του Ελληνισμού.

3)  Η πατριωτική δράση του Βορειοηπειρώτη Αξιωματικού του Ναυτικού Πύρρου Σπυρομήλιου.

4) Αριστοτέλης Γκούμας. Τον σκότωσαν επειδή μιλούσε ελληνικά.

5) Ένα ξεχασμένο νεκροταφείο Ελλήνων πεσόντων στρατιωτών.

6) Σε τι… βλάπτει την Ελλάδα ο όρος «Βόρειος Ήπειρος»;

7)  Εθνικό κέντρο και Βόρειος Ήπειρος.

8) Πλαστογραφούν την Ιστορία τα σχολικά βιβλία στην Αλβανία !

9)  Φίλιππος Παπαθανασίου, ο αγωνιστής για ένα όραμα.

10)  Διανοούμενοι Εθνομάρτυρες και αγωνιστές του Βορειοηπειρωτικού Ελληνισμού.

11)   Η πλατφόρμα για να αναπνεύσει ελεύθερα η εθνική ελληνική μειονότητα.

Ακολούθως παρατίθεται ο κατατοπιστικός Πρόλογος του αναφερόμενου τεύχους.

Όμορφες Βορειοηπειρώτισσες.
Φωτογραφία του "Απειρωτάν".

«Πρόλογος.

Η Bόρειoς 'Hπειρoς, είναι ένα κομμάτι της Ιστορίας του Ελληνισμού. Έχει δική της συμβολή στους Εθνικούς Αγώνες, στη διατήρηση της γλώσσας στη δημιουργία του πολιτισμού.

Επίσης, ο λαός της έδωσε ολόψυχα και με πάθος τα πάντα για την αναγέννηση του ελληνισμού, ακόμα και τον ίδιο του τον εαυτό. Γιατί ποτέ δεν θέλησε να χωρίσει την τύχη του από την τύχη των πανελληνίων.

Στην απόκτηση της γνώσεως αποσκοπεί και η έκδοση του εντύπου αυτού, ώστε οι Νεοέλληνες να γνωρίσουν ευρύτερα την ίδια τους την ιστορία, τα πέρα απ' τα σύνορα ιερά ελληνικά χώματά μας. Εκεί που πρόσφατα οι προγονοί μας μαρτύρησαν κάνοντας το χρέος τους.

Σήμερα ο εκεί ελληνισμός ζει το δικό του μαρτύριο, μέσα σε μια απέραντη αρένα από βάρβαρες διώξεις ταπεινώσεις, αρπαγές. Με μόνη έξοδο το θάνατο ή την υπόγεια εξαφάνιση. Γιατί έτσι η επίσημη Ελλάδα σιωπά μπροστά σ’ ένα τεραστίων διαστάσεων έγκλημα. Ενώ η Βόρειoς Ήπειρoς κραυγάζει για βοήθεια μέσα από τις κακόβουλες ενέργειες του αλβανικού κατεστημένου, που επιδιώκει με κάθε μέσο τον αφελληνισμό και την ερήμωση.

Η προτομή του Αριστοτέλη Γκούμα στη Βόρειο Ήπειρο.
Τον δολοφόνησαν επειδή μιλούσε ελληνικά.

Φυσικά οι δυνάμεις του εκεί ελληνισμού αποδυναμώνονται. Μακάρι να Βρεθεί Kaποιος και να απο­κεφαλίσει την παθογενή μοιρολατρία των πολιτικών μας και την άνευ ορίων παραίτηση από τα κυριαρχικά δικαιώματά μας. Το σίγουρο είναι ότι κάποιοι κάποτε θα κληθούν να δώσουν εξηγήσεις σε ταπεινωμένες μελλοντικές γενιές Ελλήνων.

Παρά ταύτα ο ελληνισμός της Β. Ηπείρου δεν θα γονατίσει, θα θωρακίσει τις ελληνικές του καταβολές και θα απαιτήσει από το Αλβανικό Kράτος τα νόμιμα δικαιώματα του.

Όλοι εμείς έχουμε χρέος απέναντι στους προγόνους μας και απέναντι στα παιδιά μας να διασφαλίσουμε ότι ο Ελληνισμός θα συνεχίσει να ακμάζει σε αυτά τα χώματα, γιατί στο τέλος οι αγέννητοι και οι νεκροί θα μας κρίνουν και είναι βέβαιο ότι θα μας κρίνουν αυστηρά.

Δημοσθένης Ζιούλη5 e-mail: zioulis@live.com »

Η παρούσα βιβλιοπαρουσίαση θα κλείσει με την καταγραφή ενός υπέροχου εμβατηρίου, που τραγουδούσανε με ενθουσιασμό κι εθνικό παλμό όλοι οι μαθητές και οι στρατιώτες της πατρίδας μας μέχρι το έτος 1974. Το εμβατήριο αυτό είναι το εξής:

Η Βόρειος Ήπειρος.

Έχω μια αδερφή, κουκλίτσα αληθινή,

την λένε Βόρειο Ήπειρο, την αγαπώ πολύ.

Κουκλίτσα αληθινή, της κλέψαν την φωνή,

την πήρανε αιχμάλωτη οι άτιμοι Αλβανοί.

Στο βάθος μακριά, προβάλει η Κορυτσά,

τη βλέπω και ραγίζεται η δόλια μου η καρδιά.

Και τώρα που μπορώ το όπλο να κρατώ

και ανήκω εις τον ένδοξο ελληνικό στρατό,

θα τρέξω μιαν αυγή, χωρίς διαταγή,

για να αγκαλιάσω δυνατά την όμορφη αδερφή.

(Παρουσίαση: Γιώργος Τ. Αλεξίου).   

Πανέμορφες Βορειοηπειρώτισσες καταθέτουν στεφάνι
σε τάφους Ελλήνων στρατιωτών.

Δάσκαλοι Εθνομάρτυρες της Β. Ηπείρου,
της περιόδου του "ερυθρού παράδεισου"
του σύντροφου Εμβέρ Χότζα.

Το οπισθόφυλλο του "Απειρωτάν".

Το εθνικό μνημείο του ηρωικού 573 Τάγματος Πεζικού στο Βογατσικό Καστοριάς.

Άποψη του μνημείου του 573 Τάγματος  ΠΖ,
που βρίσκεται στο Βογατσικό Καστοριάς.

Το Βογατσικό Καστοριάς είναι ένα όμορφο και ιστορικό χωριό του Νομού Καστοριάς. Στο χωριό αυτό υπάρχει ένα εθνικό μνημείο, που το έχει ανεγείρει κατά τη δεκαετία του 1950 το ηρωικό 573 Τάγματος Πεζικού, προς τιμήν των 77 γενναίων αξιωματικών, υπαξιωματικών και στρατιωτών του, οι οποίοι λίγα χρόνια νωρίτερα, κατά την τετραετία 1946 – 1949, είχαν πολεμήσει και πέσει υπέρ πατρίδος στα αιματοβαμμένα βουνά της Δυτικής Μακεδονίας.

Το εν λόγω σεπτό μνημείο βρίσκεται στη νότια άκρη του οικισμού Βογατσικού, δίπλα στο κτήριο του τ. Σταθμού χωροφυλακής. Αποτελείται από μία πεσσόμορφη στήλη και από τον περιβάλλοντα χώρο της. Η αναφερόμενη στήλη έχει στην πρόσοψή της δύο επάλληλες μαρμάρινες ενεπίγραφες πλάκες. Στην άνω πλάκα υπάρχει η ανάγλυφη παράσταση ενός κλαδιού αμάραντης δάφνης και η επιγραφή «ΕΙΣ ΟΙΩΝΟΣ ΑΡΙΣΤΟΣ ΑΜΥΝΕΣΘΑΙ ΠΕΡΙ ΠΑΤΡΗΣ», ενώ στην κάτω είναι γραμμένα τα τιμημένα ονόματα των 77 ανδρών του 573 Τάγματος, οι οποίοι θυσίασαν τη ζωή τους για την ελευθερία και τη δημοκρατία της πατρίδος μας.

Το ηρωικό Βογατσικό Καστοριάς,
πατρίδα του Ίωνα Δραγούμη.

Σήμερα, το εξεταζόμενο εθνικό μνημείο του 573 Τάγματος ΠΖ είναι δυστυχώς εγκαταλειμμένο και παραμελημένο,(«σημείο των καιρών»), τόσο απ’ την τοπική δημοτική Αρχή, όσο και από τις στρατιωτικές Αρχές της Καστοριάς. Επισκέπτες και «προσκυνητές» του είναι μόνο λίγοι αληθινοί δημοκράτες του Βογατσικού και του γειτονικού του Γέρμα, οι οποίο αναγνωρίζουν την υπέρτατη θυσία και τη μέγιστη προσφορά στην πατρίδα μας των 77 νεκρών παλικαριών, των οποίων τα τιμημένα ονόματα είναι χαραγμένα στην όψη τού μνημείου.

Ας είναι αιωνία η μνήμη των 77 πεσόντων ανδρών του 573 Τάγματος ΠΖ.

 Σημείωση. Το παρόν κείμενο το συνοδεύουν μερικές φωτογραφίες του υπόψη σεπτού μνημείου και ο κατάλογος με τα επ’ αυτού αναγραφόμενα τιμημένα ονόματα των 77 ηρωικών νεκρών του 573 Τάγματος ΠΖ.

Η πρόσοψη του μνημείου.

ΠΕΣΟΝΤΕΣ ΑΞΙΩΜΑΤΙΚΟΙ ΚΑΙ ΟΠΛΙΤΑΙ ΤΟΥ 573 ΤΑΓΜΑΤΟΣ ΠΖ ΚΑΤΑ ΤΟΝ ΑΝΤΙΣΥΜΜΟΡΙΑΚΟΝ ΑΓΩΝΑ

ΑΝΘΥΠΟΛΟΧΑΓΟΙ
1)      ΤΡΟΥΛΑΚΗΣ Σ.
2)      ΚΑΡΤΑΣ Δ.
ΑΝΘΥΠΑΣΠΙΣΤΗΣ
1)      ΠΑΠΑΣΤΕΡΙΑΔΗΣ Σ.
ΛΟΧΙΑΙ
1)      ΡΟΥΤΗΣ Δ.
2)      ΠΑΠΑΜΑΡΚΟΥ Γ.
3)      ΠΑΠΑΘΑΝΑΣΙΟΥ Γ.
ΔΕΚΑΝΕΙΣ
1)      ΓΚΙΑΤΑΣ Γ.
2)      ΤΣΟΥΛΟΣ Α.
3)      ΡΑΔΙΜΙΣΗΣ Π. 
4)      ΧΡΗΣΤΟΣ Α.
5)      ΤΣΟΜΠΑΝΟΣ Δ.
6)      ΤΖΑΝΙΔΗΣ Δ.
7)      ΑΔΑΜΟΠΟΥΛΟΣ Δ.

8)      ΚΑΠΟΥΛΑΣ Θ.
9)      ΤΣΟΛΑΚΗΣ Σ.
10)   ΤΡΙΝΤΑΦΥΛΛΟΥ Σ.
11)   ΤΑΒΑΤΖΗΣ Σ.
12)   ΑΠΟΣΤΟΛΟΥ Δ.
13)   ΠΑΡΑΣΚΕΥΑΪΔΗΣ Σ
14)   ΔΟΥΡΟΥΚΗΣ Α.
15)   ΤΣΑΓΚΑΔΑΣ Ι.
16)   ΒΑΤΑΒΟΣ Σ.
ΣΤΡΑΤΙΩΤΑΙ
1)      ΜΠΑΚΑΣ Ι.
2)      ΛΟΝΤΟΣ Ι.
3)      ΓΚΟΥΝΤΡΟΜΙΧΟΣ Α.
4)      ΝΙΚΟΥ Κ.
5)      ΔΕΛΙΠΕΤΡΟΣ Α.
6)      ΝΙΚΟΛΟΠΟΥΛΟΣ Β.
7)      ΤΑΡΤΑΛΑΣ Ε.
8)      ΚΟΥΛΟΥΤΣΟΣ Σ.
9)      ΤΣΑΜΠΟΥΡΝΑΣ Θ.
10)   ΚΑΡΓΑΣ Ε.
11)   ΤΣΕΚΟΥΡΑΣ Δ.
12)   ΜΑΖΙΑΣ Κ.
13)   ΣΑΡΜΑΣ Σ.
14)   ΓΙΑΝΑΚΟΠΟΥΛΟΣ Γ.

Η πλάκα με τα σεπτά ονόματα
των 77 πεσόντων στρατιωτών.

15)   ΤΟΤΗΣ Ν.
16)   ΜΕΔΕΛΚΟΠΟΥΛΟΣ Κ.
17)   ΠΑΠΑΣΠΥΡΟΥ Ε.
18)   ΧΑΧΑΛΑΔΑΚΗΣ Σ.
19)   ΝΙΚΟΛΑΟΥ Ζ.
20)   ΓΚΕΤΣΟΣ Σ.
21)   ΚΑΡΑΒΙΔΑΣ Θ.
22)   ΔΗΜΗΤΡΙΑΔΗΣ Σ.
23)   ΚΑΛΟΜΕΝΙΔΗΣ Ν.
24)   ΚΑΡΑΓΚΟΥΝΗΣ Σ.
25)   ΧΑΤΖΟΓΛΟΥ Χ.
26)   ΜΑΔΑΝΗΣ Ν.
27)   ΖΑΜΠΑΤΗΣ Θ.
28)   ΧΑΤΖΗΣ Α.
29)   ΤΣΑΝΟΔΑΣΚΑΛΑΚΗΣ Ε.
30)   ΠΟΥΡΓΙΑΤΖΗΣ Α.
31)   ΙΩΣΗΦΙΔΗΣ Γ.
32)   ΧΡΥΣΟΜΗΛΟΣ Α.
33)   ΜΑΡΑΓΚΟΣ Θ.
34)   ΓΚΙΚΑΣ Μ.
35)   ΝΤΟΥΚΑΣ Α.

36)   ΜΠΡΑΣΙΑΣ Δ.
37)   ΨΑΡΑΔΑΚΗΣ Α.
38)   ΜΠΕΡΓΑΝΤΗΣ Χ.
39)   ΚΑΡΛΟΥΦΗΣ Ν.
40)   ΛΙΑΒΑΣ Ν.
41)   ΖΑΡΙΦΗΣ Ζ.
42)   ΖΕΪΜΠΕΚΗΣ Π.
43)   ΠΑΣΧΟΣ Χ.
44)   ΠΑΥΛΗΣ Δ.
45)   ΚΟΛΑΡΙΤΗΣ Ι.
46)   ΧΡΙΣΤΟΦΟΡΟΣ Ε.
47)   ΛΟΓΗΣ Γ.
48)   ΡΩΣΣΟΠΟΥΛΟΣ Θ.
49)   ΚΥΡΑΝΟΣ Ε.
50)   ΠΑΠΑΒΑΣΙΛΕΙΟΥ Ν.
51)   ΧΑΣΟΣ Θ.
52)   ΑΠΟΣΤΟΛΟΠΟΥΛΟΣ Κ.
53)   ΔΟΥΡΛΑΣ Δ.
54)   ΔΑΜΙΑΝΟΠΟΥΛΟΣ Ι.
55)   ΠΑΡΙΣΗΣ Γ.

«Ένα μικρό άχυρο στη φάτνη του Χριστού!». Κείμενο του μακαριστού Μητροπολίτου Καστοριάς Γρηγορίου του Γ΄ (+1996).

   

Βυζαντινότροπη εικόνα της Γέννησης του Χριστού.

Αυτόν το μήνα, τον Δεκέμβριο, πού εορτάζει όλος ο κόσμος τη γέννηση του Χριστού μας, θα ήθελα να ήμουν στη Βηθλεέμ! (Και ποιος δεν θα ήθελε;). Σ’ αυτή την τόσο μικρή πόλη, όπου έλαβε χώρα το πιο μεγάλο γεγονός της ιστορίας της ανθρωπότητος. Σ’ αυτό τον τόπο βλέπω νοερά να μικραίνουν τα μεγάλα και εξαίσια, να γίνονται τόσο δα, μικρά και ασήμαντα. Κι αυτά τα μικρά να παίρνουν πάλι τεράστιες διαστάσεις και πανανθρώπινη σημασία.

Βλέπω τον άπειρο Θεό — «τον Υιό του Θεού τον μονογενή, τον εκ του Πατρός γεννηθέντα προ πάντων των αιώνων» — να γίνεται έμβρυο και να κυοφορείται στα σπλάχνα μιας Παρθένου μικρής μόλις δεκαεπτά χρόνων! Και διερωτώμαι, με τον ιερό υμνωδό της Εκκλησίας μας:

«Ο αχώρητος παντί,

πώς εχωρήθη εν γαστρί;

Ο εν κόλποις του Πατρός,

πώς εν αγκάλαις της Μητρός;»…

Πόσο θα ήθελα να ήμουν κοντά στον νεογέννητο Χριστό! Αν ήταν δυνατό να γινόμουν τόσο μικρός, ώστε να χωρούσα κι εγώ μέσα στη Φάτνη του. Να ήμουν ένα μικρό «αχυράκι, στην αχυροστρωμνή του. Ένα λογικό και έμψυχο αχυράκι! Νάβλεπα από τόσο κοντά το Θεοφώτιστο προσωπάκι Του, με τα ακτινοβόλα μάτια Του ν’ ατενίζουν την Πάναγνη Μητέρα Του, τον συνετό άγιο Ιωσήφ, τούς απλούς ποιμένες, τα άκακα αρνιά. Ν' άκουγα ίσως τις βρεφικές Του φωνούλες — πού κάποια μέρα θα γινόταν λόγος δυνατός και θείος, που θα ξυπνούσε κοιμισμένες συνειδήσεις και θα οδηγούσε στη μετάνοια αμαρτωλές ψυχές.

Ο μακαριστός Μητροπολίτης Καστοριάς
Γρηγόριος ο Γ΄ Παπουτσόπουλος (1933-1996)

Θάθελα νάμουν μικρός, σαν άχυρο, στη Φάτνη του Χριστού. Έτσι σκέπτομαι. Ποιος θα με πρόσεχε; Ποιος θα με υπολόγιζε; Κανείς. Όμως τί τιμή! Πάνω μου θ’ αναπαυόταν ο Θεός. Τώρα; Νομίζω πως είμαι πιο μεγάλος από ένα άχυρο. Και πιο βαρύς. Και πώς έχω μεγαλύτερη αξία. Και πως είμαι πιο ευτυχισμένος. Μα, είμαι; Ζω μέσα στην ατμόσφαιρα της μεγάλης ιδέας για τον εαυτό μου. «Εγώ είμαι το πάν»! Σαν κάποιον ξένο βασιλιά πού έλεγε «Το κράτος είμαι εγώ». Πόση ανοησία! Τί είμαι εγώ, μέσα στο πλήθος των ανθρώπων της γης; Των ανθρώπων πού ζουν σήμερα, πού έζησαν μέχρι σήμερα και πού θα ζήσουν μετά από σήμερα, μέχρι την συντέλεια του κόσμου; Τί είμαι εγώ μπροστά στον όγκο αυτού του πλανήτου, που κατοικώ; Ή, μέσα στο ηλιακό μας σύστημα; Πόσο μικρός είμαι μέσα στο πλήθος των αστρικών γαλαξιών του σύμπαντος; Δίκιο είχε ο Δαβίδ, πού ρωτούσε: «Τί είναι ό άνθρωπος, που τον θυμάσαι, Κύριε, ή ο υιός του άνθρωπου, και τον επισκέπτεσαι;».

Είμαι τόσο μικρός, πού χάνομαι στο σύμπαν. Αλλά είμαι και τόσο σπουδαίος και ακριβός, ώστε για μένα γεννήθηκε ο Υιός του Θεού, στης Βηθλεέμ το Σπήλαιο.

Να ήμουν ένα μικρό άχυρο στη φάτνη Του!...

+Γ.

(Από το περιοδικό «Βυζαντινά Σήμαντρα» της Ιεράς Μητρόπολης Καστοριάς, Αριθμ. 45, 11^ος-12^ος 1994, Τόμ. Γ΄/14, σελ. 238).

Η προσκύνηση των Μάγων.

Χριστουγεννιάτικο τεύχος
του περιοδικού Βυζαντινά Σήμαντρα.

Η Γέννηση του Χριστού.

Οι τρεις Μάγοι προσφέρουν δώρα στον Χριστό.
Βυζαντινό ψηφιδωτό.

Το εγκόλπιο Ημερολόγιο έτους 2014, της Ιεράς Μητρόπολης Καστοριάς.

    

Το εξώφυλλο του Ημερολογίου.

Η Ιερά Μητρόπολη Καστοριάς τύπωσε και κυκλοφόρησε προσφάτως το εγκόλπιο Ημερολόγιό της έτους 2014, που είναι αφιερωμένο στην προσφορά της Εκκλησίας στον Μακεδονικό Αγώνα (1904 – 1908), καθώς και στη θλιβερή επέτειο των 110 ετών από τον ηρωικό θάνατο του Μακεδονομάχου Παύλου Μελά (1904 – 1914), στο χωριό Στάτιστα (νυν Μελάς) της Καστοριάς.
    Το εν λόγω καλαίσθητο Ημερολόγιο τσέπης έχει στο εμπροσθόφυλλό του τη φωτογραφία ενός επιτάφιου ψηφιδωτού, που βρίσκεται στον αύλειο χώρο του Επισκοπείου Καστοριάς και παρουσιάζει τον μακαριστό Μητροπολίτη Καστοριάς Γερμανό Καραβαγγέλη να ευλογεί τον Παύλο Μελά. Στο οπισθόφυλλό του έχει μία ιστορική φωτογραφία τής τέλεσης ιερού Τρισαγίου στον τάφο του Παύλου Μελά κατά το έτος 1904 (;), από τον τότε Μητροπολίτη Καστοριάς Γερμανό Καραβαγγέλη και τον Πρωτοσύγγελό του άγιο Ιερομάρτυρα, Πλάτωνα Αϊβαζίδη.
    Στις εσωτερικές σελίδες του Ημερολογίου περιλαμβάνονται και παρουσιάζονται με τη σειρά τα εξής:
1)      Μήνυμα του Οικουμενικού Πατριάρχου κ.κ. Βαρθολομαίου, αναφερόμενο στην ανεκτίμητη προσφορά του Ιερού κλήρου και των γενναίων Μακεδονομάχων μας στην εθνική προσπάθεια για την απελευθέρωση της Μακεδονίας απ’ τον τουρκικό ζυγό, κατά την περίοδο 1904 – 1908, και την ένωσή της με τη μητέρα Ελλάδα.

Ο Μητροπολίτης Καστοριάς κ.κ. Σεραφείμ.

2)      Εισοδικόν, ήτοι θεματικός πρόλογος του Ημερολογίου απ’ τον Σεβασμιότατο Μητροπολίτη Καστοριάς κ.κ. Σεραφείμ, που είναι (ο πρόλογος) πολύ κατατοπιστικός κι εύληπτος.
3)      Αξιόλογο ιστορικό κείμενο με τον τίτλο «Η προσφορά της Εκκλησίας στον Μακεδονικό Αγώνα, 110 χρόνια από τον ηρωικό θάνατο του Παύλου Μελά (1904 – 1914)», το οποίο (κείμενο) διανθίζεται με σχετικές φωτογραφίες.
4)      Οι ανάλογες ημερολογιακές σελίδες με το αντίστοιχο εορτολόγιο, γενικό και τοπικό, και με τα ιερά Αναγνώσματα των Κυριακών και μεγάλων εορτών.
5)      Ενημερωτικά κείμενα για τα Ιερά μυστήρια της Εκκλησίας μας.
6)      Η διοικητική δομή και η πολύπλευρη δράση της ιεράς Μητρόπολης Καστοριάς.
7)      Οι βυζαντινοί και μεταβυζαντινοί ναοί της περιοχής.
8)      Διάφορες χρήσιμες πληροφορίες.
    Συμπερασματικώς, το εξεταζόμενο Ημερολόγιο είναι ένα εύχρηστο εκκλησιαστικό εγκόλπιο, το οποίο θα ωφελήσει πολύ όλους τους ευσεβείς χριστιανούς, που θα το αποκτήσουν και που θα το μελετούν και συμβουλεύονται καθ’ όλη τη διάρκεια του νέου έτους 2014.

Ο Μητροπολίτης Καστοριάς κ.κ. Σεραφείμ τελεί
 επιμνημόσυνη Δέηση εμπρός στην προτομή του Παύλου Μελά.

Γιώργος Τ. Αλεξίου

Απόγονοι Μακεδονομάχων καταθέτουν στεφάνους
στην προτομή του Παύλου Μελά, στο χωριό Μελάς.

Το οπισθόφυλλο του Ημερολογίου.



Ο Διευθυντής σχολείου κ. Ν. Μπουτσιάδης βαίνει προς
 κατάθεση στεφάνου στην προτομή του Παύλου Μελά.

Ο δάσκαλος Γιώργος Αλεξίου προσκυνητής
στο Στρατιωτικό Νεκροταφείο Μελά, όπου
αναπαύονται οι άξιοι επίγονοι του Παύλου Μελά.