Ο άγιος Ιωάννης ο Χρυσόστομος τοξεύει (χτυπάει) με τη μεταφορικώς χρυσή επωνυμία του και τους χρυσούς λόγους του (και) την ανθρώπινη φιλαργυρία.

    

    Οι ιεροί υμνογράφοι που συνέθεσαν τα εμπνευσμένα τροπάρια τής εορτής τού Αγίου Ιωάννου Χρυσοστόμου  (+ 13 Νοεμβρίου) αναφέρουν σ΄ αυτά πλείστες απ’ τις αρετές του  και προβάλλουν και υπογραμμίζουν  πολλές απ’ τις σωτήριες διδαχές των χρυσών λόγων του. Μία απ’ τις εν λόγω διδαχές, που αφορά το μέγα αμάρτημα τής φιλαργυρίας, παρουσιάζεται και καταδικάζεται (και)  στα τρία τροπάρια που παρατίθενται ακολούθως.

1) Ο ιερός Χρυσόστομος τόξευσε με τους λόγους του το αμάρτημα τής φιλαργυρίας. {: «τήν φιλάργυρον πλάνην, τοξεύσας τοῖς λόγοις σου»}·

 Α΄ στιχολογίαςΚάθισμα,

    Την σοφίαν εξ ύψους καταμαθών, και την χάριν των λόγων παρά Θεού, τοις πάσιν εξέλαμψας, ως χρυσός εν καμίνῳ, και την Αγίαν Τριάδα, Μονάδα εκήρυξας, την φιλάργυρον πλάνην, τοξεύσας τοις λόγοις σου· όθεν και προς ζήλον, Βασιλίδα ελέγξας, αδίκως της ποίμνης σου, απελάθης μακάριε, Ιωάννη Χρυσόστομε· πρέσβευε Χριστώ τω Θεώ, των πταισμάτων άφεσιν δωρήσασθαι, τοις εορτάζουσι πόθῳ, την αγίαν μνήμην σου.

2) Ο Ιερός  Χρυσόστομος αποδιώκει τον πικρόν χειμώνα τής φιλαργυρίας. {: αποδιώκεις, των παθημάτων την αχλύν, φιλαργυρίας πικρόν χειμώνά τε}

Στιχηρόν. Ήχος δ'.

    Χρυσού τηλαυγέστερον, τα ιερά σου διδάγματα,   πάνσοφε, πλουτίζεις Χρυσόστομε, πενομένας φρένας, και αποδιώκεις, των παθημάτων την αχλύν, φιλαργυρίας πικρόν χειμώνά τε· διό σε μακαρίζομεν, χρεωστικώς και την κόνιν σου, των λειψάνων σεβόμεθα, ως πηγήν αγιάσματος.

3) Πάτερ Ιωάννη Χρυσόστομε, τοποθέτησες στον κόσμο τους θησαυρούς τής αφιλαργυρίας. {: αφιλαργυρίας τω κόσμῳ θησαυρούς εναπέθετο}.

Απολυτίκιον. Ήχος πλ. δ'.

Η τού στόματός σου καθάπερ πυρσὸς εκλάμψασα χάρις, την οικουμένην εφώτισεν, αφιλαργυρίας τω κόσμῳ θησαυρούς εναπέθετο, το ύψος ημίν της ταπεινοφροσύνης υπέδειξεν· Αλλά σοις λόγοις παιδεύων, Πάτερ Ιωάννη Χρυσόστομε, πρέσβευε τω Λόγῳ Χριστώ τω Θεώ, σωθήναι τας ψυχάς ημών.

  Γιώργος Τ. Αλεξίου

Αποκαλυπτική δήλωση τού Κυρίου μας Ιησού Χριστού: “Πάντες οι λαβόντες μάχαιραν εν μαχαίρᾳ απολούνται” (Ματθ. κστ’, 52) { = Όσοι χειρίζονται φονικό μαχαίρι από μαχαίρι θα πεθάνουν}, και κατά την ανθρώπινη λογική ακολουθία: “Όσοι εκθειάζουν αιματηρά γεγονότα και εξυμνούν τους ηθικούς και φυσικούς αυτουργούς αυτών αμαρτάνουν τα μάλα”.

     

    Όλοι οι Ορθόδοξοι Χριστιανοί γνωρίζουμε καλώς το δραματικό γεγονός και τα επιμέρους του τραγικά και θλιβερά περιστατικά τής σύλληψης τού Κυρίου μας Ιησού Χριστού στον Κήπο της Γεθσημανή από τους άνομους Εβραίους, κατά τη νύχτα τής Μεγάλης Πέμπτης. Ένα από τα περιστατικά αυτά, που περιγράφεται και στα τέσσερα Ευαγγέλια τής Καινής Διαθήκης  είναι  η απελπισμένη προσπάθεια  τού Αποστόλου Πέτρου να προφυλάξει τον Διδάσκαλό του Χριστό απ’ τη σπείρα των Ρωμαίων στρατιωτών και  των υπηρετών τού Εβραίου Αρχιερέως Καϊάφα,  που είχαν μεταβεί εκεί για  να Τον συλλάβουν. Η προσπάθειά του αυτή περιελάμβανε την επίθεσή του με μαχαίρι σε κάποιον  υπηρέτη τού Αρχιερέως Καϊάφα που λεγόταν Μάλχος. 

Ο Χριστός, όταν είδε τον αγαπημένο Του μαθητή Πέτρο να επιτίθεται και να κόβει το αυτί του Μάλχου, ζήτησε επιτακτικά απ’ αυτόν να βάλει το μαχαίρι πίσω στη θήκη του και  είπε το περίφημο «πάντες οι  λαβόντες μάχαιραν εν μαχαίρᾳ απολούνται» {= όσοι χρησιμοποιούν φονικό  μαχαίρι, από μαχαίρι θα πεθάνουν),  μετά δε άγγιξε και θεράπευσε το  κομμένο αυτί του Μάλχου.

  Το προαναφερόμενο δραματικό περιστατικό τής προδοσίας τού Χριστού από τον μαθητή Του Ιούδα καθώς και την συνοδευτική του  σημαντική ρήση του Κυρίου μας πρέπει όλοι οι Χριστιανοί να τα έχουμε διαρκώς υπόψη μας, και να μη χειριζόμαστε ποτέ στη ζωή μας, για οποιονδήποτε λόγο, φονικά όπλα και μαχαίρια.  Πρέπει επίσης, βάσει αυτής τής σαφώς εννοούμενης καίριας εντολής τού Χριστού μας, όλοι οι Ορθόδοξοι Χριστιανοί, Κληρικοί,  Μοναχοί και λαϊκοί,  κυρίως δε οι Κληρικοί και  Μοναχοί,  να μην εκθειάζουμε τραγικά  πολεμικά συμβάντα και να μην εξυμνούμε τους ηθικούς και φυσικούς αυτουργούς αυτών με την ανάρτηση σχετικών τους φωτογραφιών και πινάκων εντός των ιερών ναών μας, καθώς και με την κατασκευή και προβολή ανάλογών τους μνημείων πέριξ αυτών (των ιερών ναών μας).

Γιώργος Τ. Αλεξίου.

Το Καββάδι. Το επίσημο ένδυμα των γυναικών τού Γέρμα Καστοριάς πριν περίπου απ’ το έτος 1920, το οποίο ήταν παρόμοιο με το αντίστοιχο ένδυμα των γυναικών Κωσταραζίου.

 

    Οι γυναίκες του Γέρμα είχαν ως επίσημο ένδυμά τους, πριν περίπου απ’ το έτος 1920, το λεγόμενο Καββάδι, που ήταν παρόμοιο με το  καββάδι που φορούσαν οι γυναίκες του γειτονικού Κωσταραζίου. Για το εν λόγω ένδυμα Καββάδι γράφει τα εξής η Βικιπαίδεια:

«Το καβάδι είναι μακρύ ένδυμα το οποίο είναι ανοικτό κατακόρυφα ή σταυρωτό. Τα μανίκια του ποικίλλουν, άλλοτε είναι στενά και άλλοτε πλατιά. Φοριόταν κατά τα παλιότερα χρόνια, συνήθως πάνω από τη βράκα και το πουκάμισο και ήταν φτιαγμένο από ριγωτό βαμβακερό ή στολισμένο με χρυσάφι ύφασμα...

Το καβάδι, αν και ανατολίτικης προέλευσης, εισήχθη στον ελλαδικό και μικρασιατικό χώρο από τη βυζαντινή περίοδο και κατά το παρελθόν ενσωματώθηκε στις παραδοσιακές ενδυμασίες αρκετών περιοχών, όπως στα Δωδεκάνησα, στην Αττική, στη Μακεδονία, στον Πόντο, στην Καππαδοκία κλπ.»

    Περί το έτος 1920 έγινε γνωστό στον Γέρμα και αποτέλεσε το επίσημο φόρεμα των γυναικών τού χωριού κατά την επόμενη 20ετία το λεγόμενο «Εντόπιο». Το φόρεμα αυτό  ήταν πιο εύκολο στη κατασκευή απ’  ότι το καββάδι,  γινόταν από απλό χρωματιστό ύφασμα και προσέδιδε στη γυναίκα επιβλητικότερη εμφάνιση. Το καββάδι συνέχισε να φοριέται απ’ τις γυναίκες που το κατείχαν έως το έτος 1940 περίπου. Μερικές Γερμανιώτισσες όμως, που στα νιάτα τους για οικονομικούς  λόγους δεν είχαν αγοράσει "εντόπιο", φορούσαν εξ ανάγκης το καββάδι τους όταν πήγαιναν στην εκκλησία έως το έτος 1965 περίπου.

    Σήμερα υπάρχουν φυλαγμένα στα σεντούκια αρκετών Γερμανιωτών καββάδια των γυναικών προγόνων τους, τα οποία ήταν – είναι ολόιδια με αυτά του γειτονικού Κωσταραζίου, ίσως και άλλων κοντινών του χωριών, καθόσον είχαν κατασκευαστεί απ’ τους ίδιους ράφτες.

Σημειώσεις.

1) Ο γνωστός συγγραφέας Χρίστος Γεωργίου περιγράφει ως εξής το καββάδι τού Γέρμα στο αξιόλογο βιβλίο του «Το Γλωσσικό Ιδίωμα Γέρμα Καστοριάς» έκδ. Ε.Μ.Σ., Θεσσαλονίκη 1962. Σελ. 74:

«Καββάδ’. Είδος ενδύματος γυναικείου, που κατασκευάζεται με βαμβάκι, όπως το εφάπλωμα».

    2) Οι κάτοικοι του Κωσταραζίου Καστοριάς, προς τιμήν τους,  διαπίστωσαν κι εκτίμησαν  εγκαίρως, και πρόβαλλαν και προβάλλουν δεόντως την ενδυματολογική ομορφιά και  τη λαογραφική σημασία και αξία του τοπικού τους ενδύματος “Καββάδι”, διαφύλαξαν και συντήρησαν τα καββάδια που είχαν απ’  τις γυναίκες  προγόνους τους,  κατασκευάζουν καινούργια οσάκις τα χρειάζονται, τα φορούν σε θρησκευτικές κι εθνικές γιορτές και σε πολιτιστικές εκδηλώσεις, και τα κάνουν έτσι ευρέως γνωστά ως προς το σχέδιο και την ομορφιά τους.

3) Σε αντίθεση με τους αξιέπαινους Κωσταραζινούς, οι γείτονές τους Γερμανιώτες δυστυχώς δεν διέγνωσαν και δεν αναγνώρισαν την πολιτιστική σημασία και αξία τού ενδύματος “καββάδι” των γυναικών του χωριού τους, το  απαξίωσαν τελείως και γι’ αυτό σήμερα σώζονται - εάν σώζονται -- ελάχιστα καββάδια σε σπίτια του Γέρμα.

Δύο τοιχογραφημένες εικονίσεις με πολύ σημαντικό περιεχόμενο στον μεταβυζαντινό ναό τού Αγίου Νικολάου τού Καρύβη Καστοριάς, έτ. 1711.

     Ο ναός τού Αγίου Νικολάου του Καρύβη που βρίσκεται στην παραδοσιακή συνοικία Ντολτσό τής Καστοριάς οικοδομήθηκε και αγιογραφήθηκε κατά το έτος 1711.  Εντός του σώζονται, ένα υπέροχο ξυλόγλυπτο και χρωματισμένο τέμπλο, καθώς κι αρκετές αξιοπρόσεκτες τοιχογραφίες τής ίδιας εποχής. Το θεολογικό περιεχόμενο των αναφερόμενων τοιχογραφιών είναι υψηλό, η διατήρησή τους όμως είναι δυστυχώς μέτρια.

    Δύο απ’ τις εν λόγω τοιχογραφίες, που βρίσκονται μαζί με αρκετές άλλες  εν σειρά στον ανατολικό τοίχο τού Αγίου Βήματος τού υπόψη ναού, εξετάζονται ακολούθως. Πρόκειται για τις τοιχογραφίες, τής πρόσκλησης στη Θεία Κοινωνία και τής Παραβολής των Βασιλικών Γάμων,  ( Ματθ. κβ’, 1 - 14).

1) Η τοιχογραφία τής πρόσκλησης στη Θεία Κοινωνία είναι συμβολική και αντιπροσωπευτική τής Θείας Λειτουργίας που τελείται κατά την διάρκεια όλων των αιώνων στους ναούς  τής Ορθόδοξης Εκκλησίας όλης της γης.  Στην τοιχογραφία αυτή εικονίζονται δύο Άγγελοι με φωτοστέφανα  και με χλαμύδα ριγμένη στην πλάτη τους,  να στέκονται όπισθεν μίας  Αγίας Τράπεζας  με κιβώριο, να κρατούν υψωμένο στο χέρι τους ένα Άγιο Ποτήριο εμπεριέχον τη Θεία Κοινωνία, δηλαδή το Σώμα και το Αίμα του Χριστού, και να το δεικνύουν και προτείνουν στους Χριστιανούς  που βρίσκονται εκατέρωθεν αυτής (τής Αγίας Τράπεζας).

    Η περιγραφόμενη παράσταση τής πρόσκλησης στη Θεία Κοινωνία συνδέεται νοηματικώς και θεολογικώς με την παραπλεύρως της ευρισκόμενη τοιχογραφία τής  Παραβολής των Βασιλικών Γάμων, καθόσον η Θεία Λειτουργία αποτελεί, κατά τη διδασκαλία της Ορθόδοξης Εκκλησίας,  το συμπόσιο των Βασιλικών Γάμων, στο οποίο μετέχουν προληπτικά και πραγματικά εδώ στη γη όλοι οι πιστοί που κοινωνούν επαξίως το Σώμα και το Αίμα του Χριστού. Το περιεχόμενο τής  εν λόγω σπουδαίας Παραβολής έχει ως ακολούθως.

2)  Ένας Βασιλιάς {: υπονοείται ο Θεός) πάντρευε τον γιό του κι  ετοίμασε γι’ αυτό το χαρμόσυνο  γεγονός  ένα μεγάλο και πλούσιο συμπόσιο {: υπονοείται η Βασιλεία των Ουρανών). Κατόπιν προσκάλεσε δύο φορές πολλούς επιφανείς συμπολίτες του να προσέλθουν στο  συμπόσιο.  Όλοι όμως οι καλεσμένοι του αρνήθηκαν την πρόσκληση, προβάλλοντας διάφορες κοσμικές δικαιολογίες (χωράφια, ζώα, γάμους). Κατόπιν τούτου ο οικοδεσπότης οργίστηκε κι έστειλε τους υπηρέτες του να τιμωρήσουν τους ακατάδεκτους συμπολίτες του, προσκάλεσε δε αμέσως στο παρατιθέμενο γαμήλιο τραπέζι τους φτωχούς, τους αναπήρους και τους περιθωριοποιημένους ανθρώπους τής κοινωνίας, που προσήλθαν προθύμως και απόλαυσαν τα εκλεκτά εδέσματά του.

    Όμως,  μεταξύ αυτών που μετείχαν στο βασιλικό Συμπόσιο υπήρξε κι ένας που είχε προσέλθει χωρίς το απαραίτητο ένδυμα γάμου {:  χωρίς την απαραίτητη προετοιμασία τής βιοτής και της ψυχής του για την είσοδο και μετοχή του στην Ουράνια Βασιλεία). Αυτόν τον εντόπισε ο οικοδεσπότης Βασιλιάς και για την απαράδεκτη αμέλειά του θύμωσε πολύ, τον πέταξε έξω και τον τιμώρησε σκληρά.

    Στην προαναφερόμενη  εικαστική απόδοση τής εξεταζόμενης Παραβολής των Βασιλικών Γάμων παρουσιάζεται ένας πλούσιος οικοδεσπότης με βασιλική αμφίεση και με ανάλογο στέμμα στην κεφαλή του, να στέκεται  πίσω από ένα τραπέζι δείπνου με πολλά εδέσματα, που γεύονται οκτώ καλεσμένοι επίσης με στέμματα κι ενδύματα γάμου, οι οποίοι κάθονται ολόγυρα σ’ αυτό (στο τραπέζι). Τον οικοδεσπότη υπηρετούν τέσσερις άγγελοι με πτερά κι ένας υπηρέτης του.

    

    Στην κάτω δεξιά γωνία της παράστασης είναι ζωγραφισμένο ένα σπήλαιο με δύο ανθρώπους εντός του {: πρόκειται γι’ αυτούς που προσήλθαν στον Βασιλικό Γάμο χωρίς το απαραίτητο ένδυμα), οι οποίοι εικονίζονται πεσμένοι μπρούμυτα και με ευτελή ενδυμασία. Τους ανθρώπους αυτούς τους λογχίζουν δύο άγγελοι που στέκονται όρθιοι επάνω από το υπόψη σπήλαιο.

    Το παρόν κείμενο θα κλείσει με το ψυχοσωτήριο συμπέρασμα που αναφέρθηκε κι επισημάνθηκε από τον Κύριο και που προκύπτει απ’ την εξέταση τής παραβολής των Βασιλικών Γάμων : «Πολλοί εισί κλητοί, ολίγοι δε εκλεκτοί», δηλαδή, «πολλοί είναι οι προσκεκλημένοι στη βασιλεία του Θεού, αλλά ολίγοι είναι οι εκλεκτοί, που δέχονται με ευγνωμοσύνη την ανάλογη πρόσκληση και προετοιμάζονται όπως πρέπει για την είσοδό τους σ’ αυτήν (στη βασιλεία του Θεού)», ( Ματθ. κβ’ 14).

Κείμενο Γιώργου Τ. Αλεξίου.

 

Αναγκαία κι επιτακτική η διάκριση ανάμεσα στην κοσμική / πολιτική εξουσία και στη θρησκευτική / πνευματική τοιαύτη. Οι εχέφρονες Αρχιερείς δεν αναμιγνύονται σε ενδοορθόδοξες διαμάχες και πολεμικές αναμετρήσεις.

 

    Οι απευκταίες διαμάχες και πολεμικές συγκρούσεις μεταξύ Ορθόδοξων λαών και κρατών,  όπως είναι αυτές που διεξάγονται σήμερα στη μαρτυρική ορθόδοξη Ουκρανία, δημιουργούνται, διαχειρίζονται και συντηρούνται, κατά κανόνα,  απ’ τον “Καίσαρα”, δηλαδή από αθεόφοβους πολιτικούς αξιωματούχους των αντίστοιχων κρατών. Ως εκ τούτου, στους αναφερόμενους πολιτικούς ανήκει, και  ορθώς αποδίδεται σ' αυτούς από  τον πιστό λαό, η αποκλειστική ευθύνη τής έναρξης και τής διεξαγωγής των εν λόγω συγκρούσεων,  και απ’ τους ίδιους πολιτικούς πρέπει όλοι οι Ορθόδοξοι Χριστιανοί να απαιτούμε τον τερματισμό τους.

    Η ανάμειξη Αρχιερέων τής Ορθόδοξης Εκκλησίας σε ενδοορθόδοξες συγκρούσεις ως οι προαναφερόμενες τούς καθιστά μέρος αυτού του  προβλήματος,  επιφυλάσσει δε και προκαλεί  στους ίδιους Αρχιερείς και στο υπ’ αυτών  χριστεπώνυμο πλήρωμα πολλά και μεγάλα δεινά,  σαν τα  δεινά  που προκάλεσε στη Δυτική Μακεδονία η ανάλογη ανάμειξη Κληρικών στον Μακεδονικό Αγώνα {έτ. 1904 – 1908).  

Γιώργος Τ. Αλεξίου  

Ορισμένα τινά απ’ τα πολλά σωστά και νόμιμα που επιτρέπεται μεν να πράττουν οι αξιωματούχοι τής Εκκλησίας και τής Πολιτείας, που όμως δεν τους συμφέρει να τα πράττουν.

 

«Πάντα μοι έξεστιν αλλ' οὐ πάντα συμφέρει» (Α΄ Κορ. 6,12).

1)     Φωτογραφίσεις Αξιωματούχων με διάφορα πρόσωπα και σύνταξη και επίδοση συστατικών επιστολών τους γι’ αυτά.

    Οι Εκκλησιαστικοί και πολιτικοί αξιωματούχοι δεν είναι φρόνιμο να φωτογραφίζονται με οποιονδήποτε άνθρωπο τούς το ζητήσει. Μπορεί ο εν λόγω άνθρωπος να υποπέσει αργότερα σε κάποιο σοβαρό ηθικό ή νομικό παράπτωμα και οι εφημερίδες και τα μέσα κοινωνικής δικτύωσης να αναρτήσουν αυτήν τη συγκεκριμένη φωτογραφία τους και να τη συνοδεύσουν με την τυχόν υπάρχουσα συστατική επιστολή τού Αξιωματούχου προς (για) τον εν λόγω άνθρωπο.

Επίσης, οι αξιωματούχοι πρέπει να προσέχουν πολύ το φόντο τού χώρου όπου φωτογραφίζονται. Μπορεί να ληφθεί μία φωτογραφία τους, στην οποία να εμφανίζεται στα νώτα τους ή υπεράνω τής κεφαλής τους η καρικατούρα κάποιου ακατάλληλου εμβλήματος, συμβόλου, τοπόσημου κ.ά.

...................................

2)     Θερινή διαμονή φιλοχρήματου λαϊκού ανθρώπου σε Μοναστήρι τού Αγίου Όρους.

Αφήγηση ψευτοθεοσεβούμενου:

«Κάθε καλοκαίρι μεταβαίνω τάχα ως ευλαβικός προσκυνητής και με ανάλογη συστατική επιστολή σε κάποιο μοναστήρι τού Αγίου Όρους, φιλοξενούμαι στο καλύτερο κελί του, “αράζω” εκεί 10 ημέρες, με υπηρετούν “τα Καλογέρια” του, και γενικώς την περνάω σαν βασιλιάς...» !

....................................

3)     Παράπονο απ’ τον πατέρα ενός μοναχού ευρισκόμενου στο Άγιο Όρος:

«Εμείς δάσκαλε, στείλαμε τα παιδιά μας στο Άγιον Όρος για να γίνουν Μοναχοί και όχι ξενοδοχοϋπάλληλοι ! Ποιο ξενοδοχείο στην Ελλάδα φιλοξενεί 23 χιλιάδες άτομα το χρόνο;».

......................................

4)     Τραπεζώματα ανώτερων κληρικών και “συνεργατών” τους

σε μοναστήρια.

Αφήγηση λαϊκού “Μοναστηριάρχη” {: Ευσεβής Χριστιανός βοηθός τής Μονής}:

    "Οι κατάκοπες αδελφές τής (τάδε) ιεράς μονής παρέθεσαν (πριν από μερικά χρόνια) γεύμα σε ανώτερο κληρικό, ο οποίος όμως τις επέπληξε επειδή δεν κάλεσαν στο γεύμα και ορισμένους “παντελονάδες” υποκριτές ”συνεργάτες” του για να συμφάγουν μ’ αυτόν !...".

Γιώργος Τ. Αλεξίου

Η ορθή επιλογή απ’ τους Αξιωματούχους τής Πολιτείας μας και τής Εκκλησίας των συνεργατών τους.

     

    Οι αξιωματούχοι τής Πολιτείας μας  και τής εκκλησίας επιτρέπεται – επιβάλλεται να προσλαμβάνουν και να έχουν ως συνεργάτες και βοηθούς τους στο σοβαρότατο έργο που επιτελούν αποκλειστικώς και μόνον ικανούς και τίμιους ανθρώπους. Οι άνθρωποι αυτοί πρέπει επιπλέον και απαραιτήτως να αναγνωρίζονται ως τέτοιοι και να είναι απολύτως αποδεκτοί και από τον λαό, που έχει αλάνθαστο κριτήριο. Εάν κάποιος απ’ τους εν λόγω συνεργάτες, ειδικώς των Μητροπολιτών, είναι "υποκριτής θεοσεβούμενος”, συμφεροντολόγος και “άγιος φιλάργυρος", ή υποπέσει σε ένα σοβαρό παράπτωμα, επιβάλλεται ν’ απομακρυνθεί αμέσως απ’ τη θέση του, για να μην ισχύσει αυτό που αναφέρει ο αρχαίος ποιητής Θέογνις: «Ήν δὲ κακοίσιν συμμίσγης, απολείς και τον εόντα νόον», δηλαδή, «Αν συναναστρέφεσαι με κακούς, πονηρούς και συμφεροντολόγους ανθρώπους, θα χάσεις και το δικό σου μυαλό (τη δική σου λογική και φρόνηση)».

Γιώργος Τ. Αλεξίου.