1) “Τον Θεό τον ρώτησες;” 2) “Τί θα πει ο Θεός;”. Δύο παροιμιακές φράσεις παλαιών και τωρινών κατοίκων τής ευλογημένης επαρχίας Καστοριάς.

 

Η γεωγραφική περιφέρεια τής Ορεστίδας {: Καστοριάς) άκουσε, γνώρισε και αποδέχτηκε το κήρυγμα τού Ευαγγελίου κατά τον πρώτο αιώνα τού Χριστιανισμού. Από τότε κι έως σήμερα, επί 2.000 έτη περίπου, οι εκάστοτε κάτοικοί της διακρίνονται για τη θερμή πίστη τους στον Τριαδικό Θεό, για τη μεγάλη ευσέβειά τους και για τον ενσυνείδητο και υποδειγματικό χριστιανικό βίο τους.

Η προαναφερόμενη θερμή χριστιανική πίστη των Ορεστών δηλώνεται, φανερώνεται και πιστοποιείται άριστα, και με τις εδώ δύο θεματικές παροιμιακές φράσεις που χρησιμοποιούν αυτοί πολύ συχνά: α) “Τον Θεό τον ρώτησες;” και β) “Τί θα πει ο Θεός;”. Πιο συγκεκριμένα, όταν ένας νουνεχής κάτοικος τής Καστοριάς πληροφορείται, ότι κάποιος γνωστός του επιθυμεί να εκτελέσει ένα σπουδαίο έργο, υλικό ή πνευματικό, ο νουνεχής Καστοριανός τού θέτει το ρητορικό ερώτημα με την αυτονόητη απάντηση: “Τον Θεό τον ρώτησες;”, που σημαίνει: “Εάν ρωτούσες σχετικώς τον Θεό ποια νομίζεις ότι θα ήταν η απάντησή Του; Έ, λοιπόν, βάσει αυτής πράξε”.

    Επίσης, όταν ένας Καστοριανός αποφασίζει και πρόκειται να κάνει μία σημαντική πράξη θέτει στον εαυτόν του το ερώτημα, “Τί θα πει ο Θεός εάν κάνω αυτήν την πράξη;” κι ενεργεί αναλόγως.

Για να γίνουν περισσότερο κατανοητά τα προαναφερόμενα θα παρατεθούν ακολούθως τρία σχετικά χτυπητά παραδείγματα.

1^ον) Είμαι Βουλευτής και πιέζομαι από παρατρεχάμενούς μου να προβώ σε ρουσφετολογικές προσλήψεις δημοσίων υπαλλήλων. Πριν κάνω αυτήν την ανήθικη ενέργεια θέτω στον εαυτό μου το ερώτημα: “Τί θα πει ο Θεός εάν κάνω τέτοιες προσλήψεις;” και φυσικά δεν τις κάνω.

2^ο) Είμαι Δήμαρχος και θέλω για ψηφοθηρικούς ή για άλλους λόγους να στήσω έναν ανδριάντα ενός επιφανούς Προσώπου με αμφιλεγόμενη όμως δράση, την οποία γνωρίζω καλώς. Πριν στήσω τον ανδριάντα του και πριν οργανώσω τις ανάλογες τιμητικές κι “εδεσματούχες” εκδηλώσεις, θα θέσω στον εαυτό μου το ερώτημα ,“Τί θα πει ο Θεός εάν στήσω αυτόν τον ανδριάντα κι εάν παραθέσω τ’ ανάλογα πλούσια τραπεζώματα, που φυσικά θα τα πληρώσουν οι πένητες εργάτες και οι πτωχοί αγρότες;” Και φυσικά δεν τον στήνω.

3^ο) Είμαι εύπορος Δημόσιος υπάλληλος και “άγιος φιλάργυρος”, και σκέφτομαι να αγοράσω μισοτιμής από την Τράπεζα κατασχεθέντα διαμερίσματα συμπολιτών μου που ατύχησαν, να πετάξω έξω απ’ αυτά στον δρόμο τις ταλαίπωρες οικογένειές τους και να τα νοικιάσω. Πριν εκτελέσω αυτό το μεγάλο αμάρτημα σκέφτομαι “Τί θα πει ο Θεός εάν πράξω αυτό το «νόμιμο έγκλημα» και τι θα υποστώ κατόπιν; Και ορθώς δεν το κάνω.

Γιώργος Τ. Αλεξίου.

Ο Αϊ-Τρίφυλλας, η λαϊκή ονομασία τού αγίου Τρύφωνος στον Γέρμα Καστοριάς. Ο συνεορτασμός κατά την εορτή του (+1 Φεβρουαρίου) όλων των κατοίκων τού χωριού που έφεραν το ωραίο όνομα Τριαντάφυλλος.

    

Όλοι σχεδόν οι κάτοικοι του θεοσκέπαστου χωριού “Ο Γέρμας” Καστοριάς ήταν κατά την παλαιά εποχή, πριν απ’ το έτος 1965 περίπου, φιλόπονοι αγρότες και γι’ αυτό τιμούσαν ιδιαιτέρως τον προστάτη των γεωργών και αμπελουργών άγιο Τρύφωνα. Όμως, επειδή το σεπτό όνομα Τρύφων, λόγω τής κατάληξής του “-ων”, ήταν γι’ αυτούς {: και είναι ακόμα} παράξενο και δυσκολοπρόφερτο, το είχαν μεταλλάξει μεταξύ τους και το έκαναν “Τρίφυλλα” !. Για το ίδιο λόγο επίσης οι Γερμανιώτες βάπτιζαν, και βαπτίζουν και τώρα, τα παιδιά τους με το ωραίο όνομα Τριαντάφυλλος, και βεβαίως το εόρταζαν κατά την ημέρα του αγίου Τρύφωνος (+1η Φεβρουαρίου}. Έλεγαν λοιπόν, π.χ.: «Ταχιά είνι φλιβάρς κι γιουρτάζ’ ου Άι-Τρίφυλλας. Προυί - προυί θα πάμι σν ικκλησιά, θα υψώσουμι λειτουργιά, θα κιραστούμι στς Ντάφδις (: Τριαντάφυλλους), κι όλ’ μέρα δεν θα δλέψουμι στα χουράφια μας».

Οι προαναφερόμενοι Γερμανιώτες έως το έτος 1980 περίπου “αγνοούσαν” την ύπαρξη τού νεομάρτυρος αγίου Τριαντάφυλλου (+1663). Περί το έτος αυτό όμως οικοδομήθηκε στο γειτονικό τους χωριό Δρυόβουνο Βοΐου (Ντριάνοβο) ένας λαμπρός ναός του Αγίου Τριαντάφυλλου κι από τότε το εν λόγω όνομα εορτάζεται και προφανώς θα εορτάζεται εσαεί κατά την 8^η Αυγούστου κάθε έτους, ημέρα τής εορτής του.

Παρατηρήσεις.

1)     Τον άγιο Τρύφωνα τον αποκαλούν Αϊ – Τρίφυλλα και οι κάτοικοι του χωριού Δρυόβουνου Βοΐου, ίσως και οι κάτοικοι και άλλων γειτονικών χωριών του Γέρμα. Στο Δρυόβουνο υπάρχει κι εξοχικός ναός του Αγίου Τρύφωνα.

2)     Οι κάτοικοι του Γέρμα αποκαλούν «Ντάφα» τον άντρα που φέρει το ωραίο όνομα Τριαντάφυλλος { > Τραντάφυλλος > Ντάφυλλος > Ντάφας και Νταφούλης}.

Γ.Τ.Α.

Ήρωες και…. “Ήρωες”.

 

Εμείς οι Ορθόδοξοι Χριστιανοί,

Τιμούμε και θεωρούμε ήρωα έναν οποιονδήποτε άνθρωπο που έκανε ή κάνει ηρωικές χριστιανικές πράξεις, τις οποίες αναγνωρίζουμε, εκτιμούμε και επικροτούμε.

Δεν τιμούμε και δεν θεωρούμε ήρωα έναν οποιονδήποτε άνθρωπο που έκανε ή κάνει “ηρωικές” μεν, αντιχριστιανικές όμως πράξεις, τις οποίες απορρίπτουμε, κατακρίνουμε κι επιτιμούμε.

Λογικώς και βάσει των ανωτέρω:

Δεν είναι σωστό και δεν επιτρέπεται να τιμούμε, για τους δικούς μας ιδιοτελείς λόγους, έναν οποιονδήποτε άνθρωπο, που έκανε ή κάνει “ηρωικές” ενέργειες, αντιχριστιανικές όμως, τις οποίες αποδοκιμάζουμε, ψέγουμε και στηλιτεύουμε. Εάν τιμήσουμε ένα τέτοιον “ήρωα” περιπίπτουμε σε μεγάλο αμάρτημα, καθότι μ’ αυτήν την άκριτη απόφασή μας δηλώνουμε εμμέσως κι εμπράκτως, ότι αποδεχόμαστε, εγκρίνουμε κι επικροτούμε τα υπόψη αντιχριστιανικά έργα του.

Γιώργος Τ. Αλεξίου.

Περί εθνικοθρησκευτικών μνημοσύνων και των συνοδευτικών τους εκδηλώσεων που γίνονται προς τιμήν κάποιου επιφανούς Προσώπου.

  

Η επίγειος ζωή του ανθρώπου παρομοιάζεται και παρουσιάζεται απ’ την αγία Εκκλησία μας ως ένας νοητός αγωνιστικός στίβος, στον οποίον εισερχόμαστε όλοι μόλις γεννηθούμε και στον οποίον καλούμαστε άπαντες να αγωνιζόμαστε ισοβίως και μάλιστα να διαπρέπουμε. Όπως είναι φυσικό κι επόμενο, πολλοί απ’ τους υπόψη αγωνιζόμενους πετυχαίνουν αναλόγως και διακρίνονται λίγο ή πολύ, ενώ άλλοι αποτυγχάνουν, επίσης αναλόγως, και υστερούν λίγο ή πολύ.

Τα νοητά αγωνίσματα στον αναφερόμενο νοητό στίβο είναι αρκετά. Τα σημαντικότερα απ’ αυτά είναι, α) τα εθνικά, και β) τα πνευματικά {: τα τής πίστεώς μας). Οι άνθρωποι που διακρίθηκαν - διακρίνονται αποκλειστικώς στα εθνικά αγωνίσματα θεωρούνται ήρωες του έθνους μας και τιμώνται απ’ την ελληνική Πολιτεία με ανέγερση περιφανών μνημείων, με στήσιμο ανδριάντων, με ονομασίες οδών, και με συναφείς τιμητικές τους εκδηλώσεις. Παραλλήλως, όσοι ξεχώρισαν - ξεχωρίζουν στα πνευματικά αγωνίσματα, αναδείχτηκαν - αναδεικνύονται και αναγνωρίζονται ως άγιοι τής Εκκλησίας μας και τιμώνται απ’ τα μέλη της δεόντως, με ονομασίες ναών, με ύμνους, με ομιλίες, κ.λ.π.

    Εκτός απ’ τους προαναφερόμενους ανθρώπους, που αγωνίστηκαν, αναγνωρίστηκαν και τιμώνται, είτε ως ήρωες του έθνους μας, είτε ως άγιοι τής πίστεώς μας, υπάρχουν και πολλοί άλλοι Χριστιανοί, οι οποίοι αγωνίστηκαν και διακρίθηκαν, τόσο στα εθνικά αγωνίσματα, όσο και στα χριστιανικά τοιαύτα. Κάλλιστο παράδειγμα αυτών των ανθρώπων αποτελεί ο άγιος και εθναπόστολος Κοσμάς ο Αιτωλός (+ 1779), που αγωνίστηκε και μαρτύρησε για το Ελληνικό Έθνος μας και για τη Χριστιανική πίστη του.

Οι Χριστιανοί που λογίζονται ήρωες του Έθνους καθώς και τής θρησκείας μας τιμώνται, ως είναι επόμενο και σωστό, από την Ελληνική Πολιτεία, επίσης δε κι από την Ορθόδοξη Εκκλησία μας. Η αναγνώρισή τους όμως και η θέσπιση ανάλογων εκδηλώσεων προς τιμήν τους έγινε - γίνεται αποκλειστικώς και μόνον από την Πολιτεία και όχι από την Εκκλησία, καθότι υπάρχει η μικρή πιθανότητα και ο μεγάλος κίνδυνος να αναγνωριστούν και τιμηθούν ως ήρωες τής Εκκλησίας και μερικοί άνθρωποι, που έδρασαν μεν άριστα ως Έλληνες πατριώτες, που υστέρησαν όμως καταφανώς ως Ορθόδοξοι Χριστιανοί. Εάν τυχόν συμβεί αυτό, δηλαδή να αναγνωριστεί και να προταθεί από την Εκκλησία μας ως ήρωας ένα επιφανές πρόσωπο με πνευματικά όμως ψεγάδια, που εξ αιτίας τους δεν γίνεται να αναγνωριστεί ως άγιος, θα σκανδαλιστούν οι πιστοί που γνωρίζουν καλώς ή που μαθαίνουν τα τρωτά στοιχεία τής βιοτής του και, το κυριότερο, θα λυπηθεί ο Πανάγαθος Θεός μας.

Γιώργος Τ. Αλεξίου.

Ὁ Ζωοποιός Σταυρός τού Χριστού ήταν εζωγραφημένος κατά την πρωτοχριστιανική εποχή στην κεντρική κόγχη τού Αγίου Βήματος των ναών μας. Η παράσταση του σε δάπεδο ναού είναι απολύτως απαγορευτική.

     

    Οι Χριστιανοί, κατά τους τρεις πρωτοχριστιανικούς αιώνες διώκονταν αγρίως για την πίστη τους απ’ τις Δημόσιες Αρχές τής Ρωμαϊκής Αυτοκρατορίας. Εκ του λόγου τούτου, λάτρευαν αναγκαστικώς τον Τριαδικό Θεό τους κρυφά απ’ το ευρύ ειδωλολατρικό κοινό, μέσα σε ιδιωτικές οικίες και σε κατακόμβες. Στους τοίχους αυτών των οικιών και των κατακομβών ζωγράφιζαν συνήθως Σταυρούς, καθώς και διάφορες άλλες συμβολικές παραστάσεις όπως, ιχθύες, αμνούς, περιστερές, παραδείσια άνθη, κ.ά.

Όταν ανέλαβε και ασκούσε την εξουσία στη Βυζαντινή Αυτοκρατορία ο Μέγας Κωνσταντίνος (306 – 337 μ.Χ.} έπαψε ο διωγμός των Χριστιανών και τους δόθηκε η άδεια να οικοδομούν χριστιανικούς ναούς, κι αυτό έπραξαν. Έκτισαν λοιπόν στην Κωνσταντινούπολη και σε άλλες πόλεις της αυτοκρατορίας μεγάλους πρωτοχριστιανικούς ναούς ρυθμού ρωμαϊκής Βασιλικής και τους διακόσμησαν με ορθομαρμαρώσεις, με τοιχογραφίες και με ψηφιδωτά δάπεδα. Η θεματογραφία των εν λόγω διακοσμήσεων ήταν ίδια με την προαναφερόμενη των ιδιωτικών οικιών και των κατακομβών. Όμως, από υπερβάλλοντα ζήλο και από σχετική άγνοια κι ασυγχώρητη επιπολαιότητα φιλοτεχνούσαν ιερούς Σταυρούς, όχι μόνο στα τέμπλα και στους τοίχους των ναών τους, αλλά και στα ψηφιδωτά δάπεδά τους. Αυτό είχε ως αποτέλεσμα να πατούν τούς αναφερόμενους επιδαπέδιους Σταυρούς οι εκκλησιαζόμενοι και κατ’ αυτόν τον τρόπο να τους βεβηλώνουν, προσβάλλουν και περιυβρίζουν. Αυτήν την φοβερή ασέβειά τους την αντιλήφθηκαν οι πιστοί κατά τον 5^ο αιώνα κι έκτοτε έπαψαν να κατασκευάζουν ψηφιδωτά με παραστάσεις Σταυρών στα δάπεδα των ναών τους.

Ως προαναφέρθηκε, οι Χριστιανοί τής Παλαιοχριστιανικής εποχής ζωγράφιζαν στους ναούς τους ποικίλες παραστάσεις ιερών Σταυρών. Η σημαντικότερη απ’ αυτές τις παραστάσεις ιστορείτο στην κεντρική κόγχη τού Αγίου Βήματος, πίσω ακριβώς από το Σύνθρονο, που αποτελείται απ’ τον επισκοπικό θρόνο και τις εκατέρωθέν του υπάρχουσες έδρες των ιερέων. Ένα σημαντικό κείμενο του Νείλου Μοναχού (4^ος – 5^ος αιών) αναφέρει τα εξής σχετικώς:

«Εν τω Ιερατίω κατά ανατολάς τού θειοτάτου τεμένους ένα και μόνον τιπώσαι σταυρόν. Δι’ ενός γαρ σωτηριώδους σταυρού το των ανθρώπων διασώζεται γένος, και τοις απελπισμένοις ελπίς πανταχού κηρύσσεται.

(Νείλου Μοναχού. Παράδοσις και θέματα εικονογραφίας. Migne P.G. 79, 577-580).

Ένα άλλο σημαντικό κείμενο εκείνης της Πρωτοχριστιανικής εποχής, που αναφέρεται στην τοποθέτηση και λειτουργική παρουσία τού Σύνθρονου στην κεντρική κόγχη τού Αγίου Βήματος των ναών μας, περιλαμβάνει και τις ακόλουθες σχετικές υποδείξεις κι εντολές:

«Ο επισκοπκός θρόνος πρέπει να είναι προς ανατολάς, δεξιά και αριστερά αυτού να ευρίσκονται αι έδραι των πρεσβυτέρων. Δεξιά μεν να κάθηνται οι εξοχότεροι και εντιμότεροι εκ τούτων και «κοπιώντες εν λόγω», αριστεράς δε οι άλλοι πρεσβύτεροι αναλόγως της ηλικίας των. Ο θρόνος τού επισκόπου πρέπει να είναι κατά τρεις βαθμίδας υψηλότερον των εδρών των πρεσβυτέρων, επειδή πρέπει να τοποθετηθεί εκεί και η Αγία Τράπεζα».

(Εκ της Διαθήκης του Κυρίου ημών Ιησού Χριστού. Α’ βιβλίον κεφ. 29 σελ. 164-165.. Περιγραφή πρώτων χριστιανικών βασιλικών μετά των προσκτισμάτων των).

 

‘Όπως είναι γνωστόν, τα τέμπλα των ναών εκείνης τής πρώιμης εποχής του Χριστιανισμού είχαν ύψος 1 μ. περίπου κι ένεκα τούτου, ο Αρχιερέας που στεκόταν κατά την τέλεση τής Θείας Λειτουργίας στο Σύνθρονο τής μεσαίας κόγχης τού Ιερού Βήματος επέβλεπε τα τελούμενα και παρατηρούσε το εκκλησίασμα, ταυτοχρόνως δε και παραλλήλως και το εκκλησίασμα παρατηρούσε τον Αρχιερέα του.

Αρκετά χρόνια αργότερα, κατά τον 7^ο αιώνα, τα τέμπλα των ναών απόκτησαν σχετικώς μεγάλο ύψος κι έτσι η αλληλοθέαση Αρχιερέως κι εκκλησιαζόμενων κατέστη πλέον αδύνατη. Γι’ αυτόν ακριβώς τον λόγο, καθώς και για άλλες θεολογικές διαπιστώσεις και παραδοχές ο επισκοπικός Θρόνος μεταφέρθηκε απ’ το Άγιο Βήμα στον Σολέα των ναών, και μάλιστα τοποθετήθηκε με την πρόσοψή  του μερικώς στραμμένη προς την ανατολή.

Μετά την εν λόγω μεταφορά και τοποθέτηση τού Επισκοπικού θρόνου στον Σολέα του ναού, παρέμεινε στην κεντρική κόγχη του Αγίου Βήματος μόνον ο Σταυρός Λιτανείας, ο οποίος είναι βέβαιον ότι θα παραμείνει εκεί για πάντα.

Γιώργος Τ. Αλεξίου.

Παρατήρηση.

Τελευταίως, κάποιος Αρχιερέας προέβη στην αφαίρεση τού Σταυρού Λιτανείας από την κόγχη τού Αγίου Βήματος των ναών τής εκκλησιαστικής περιφέρειάς του. Αυτό το γεγονός συγκλόνισε πολλούς πιστούς που το αντιλήφθηκαν και προκάλεσε τις έντονες διαμαρτυρίες τους.

Ο Ιησούς Χριστός συγχωρεί τις αμαρτίες των μετανοούντων ανθρώπων, όπως συγχώρησε το μέγα αμάρτημα τής άρνησής Του από τον Απόστολο Πέτρο.

 

Όταν ο Κύριός μας Ιησούς Χριστός βρισκόταν λίγες ώρες πριν απ’ το φρικτό πάθος Του με δεμένα τα τίμια χέρια του και ανακρινόμενος στην οικία του Αρχιερέως Καϊάφα, ο πρωτοκορυφαίος μαθητής Του Πέτρος στεκόταν περίλυπος και τρομοκρατημένος στην αυλή τής εν λόγω οικίας. Ευρισκόμενος εκεί ο Πέτρος αναγνωρίστηκε και ρωτήθηκε από τρεις υπηρέτες τού Καϊάφα εάν ήταν ένας απ’ τους μαθητές τού Χριστού και αυτός αμέσως το αρνήθηκε κατηγορηματικά και μάλιστα με όρκο. Μόλις συνέβη αυτό λάλησε ένας Πετεινός, όπως ακριβώς το είχε προβλέψει ο Χριστός κι αμέσως τότε ο Απόστολος Πέτρος θυμήθηκε αυτήν την πρόβλεψη συναισθάνθηκε το βαρύ αμάρτημά του τής τρισσής άρνησης τού Χριστού, μετανόησε με συντριβή κι έκλαψε πικρώς.

Το αναφερόμενο μεγάλο αμάρτημα των τριών αρνήσεων του Χριστού απ’ τον Απόστολο Πέτρο, το προγνώριζε, ως παρουσιάστηκε ήδη, ο Κύριος. Μάλιστα δε, θέλοντας να βοηθήσει τον εν λόγω κορυφαίο μαθητή Του και να του συγχωρήσει το υπόψη αμάρτημά, είχε εκμαιεύσει απ’ αυτόν σε πρότερο χρόνο τρεις ομολογίες πίστης και αφοσίωσης στο άμμωμο Πρόσωπό Του. Αυτές οι ομολογίες τού Αποστόλου Πέτρου και οι ισάριθμες αντίστοιχές τους απαντήσεις τού Χριστού, είναι καταγραμμένες ως ακολούθως στο ιερό Ευαγγέλιο του Ευαγγελιστή Ιωάννη (κα’ 15 – 17):

    «...Όταν, λοιπόν, έφαγαν, λέει ο Ιησούς στο Σίμωνα Πέτρο: «Σίμων, γιε του Ιωνά, μ’ αγαπάς περισσότερο απ’ όσο αυτοί εδώ;» «Ναι, Κύριε», του απαντάει ο Πέτρος, «εσύ ξέρεις πως σ’ αγαπώ». Του λέει τότε: «Βόσκε τ’ αρνιά μου».

Τον ρωτάει πάλι για δεύτερη φορά: «Σίμων, γιε του Ιωνά, μ’ αγαπάς;» «Ναι, Κύριε», του αποκρίνεται εκείνος, «εσύ ξέρεις ότι σ’ αγαπώ». Του λέει τότε: «Ποίμαινε τα πρόβατά μου».

Τον ρωτάει για τρίτη φορά: «Σίμων, γιε του Ιωνά, μ’ αγαπάς;» Στενοχωρήθηκε ο Πέτρος που τον ρώτησε για τρίτη φορά «μ’ αγαπάς;» και του απαντάει: «Κύριε, εσύ τα ξέρεις όλα· εσύ ξέρεις ότι σ’ αγαπώ». Του λέει τότε ο Ιησούς: «Βόσκε τα πρόβατά μου.

{Η ερμηνεία ελήφθη απ΄ την Ιστοσελίδα:

https://www.sostis.gr/blog/item/1791-ermineia-tou-kata-iwannin-21}.

Το θεολογικό περιεχόμενο και η πνευματική σημασία τής προπαρατιθέμενης ευαγγελικής περικοπής, η οποία περιλαμβάνει και παρουσιάζει, α) την τρισάκις ερώτηση τού Χριστού «μ’ αγαπάς;» προς τον Απόστολο Πέτρο, β) την αναμενόμενη ισάριθμη διαβεβαίωση τού Αποστόλου, και γ) την τρισάκις αντίστοιχη απάντηση του Χριστού, που λογίζεται και είναι συγχωρητική και απαλλακτική τού υπόψη αμαρτήματός τού Πέτρου, κοινοποιούνται από την αγία Εκκλησία μας στους πιστούς της, a) με ανάλογα κείμενα των θεόπνευστων συγγραφέων και ιερών Πατέρων της, b) με προφορικά κηρύγματα των Ιεροκηρύκων και διδασκάλων της και g) με ομοθεματικά της τροπάρια. Δύο απ’ τα εν λόγω τροπάρια, που ψάλλονται στους ναούς μας κατά την μεγάλη εορτή των Θεοφανίων, έχουν σε κείμενο κι ελεύθερη νοηματική τους απόδοση ως ακολούθως:

1ο Τροπάριο.

Δοξαστικὸν. Ήχος δ'.

Τω τριττώ της ερωτήσεως, τω Πέτρε φιλείς με, το τριττόν της αρνήσεως, ο Χριστός διωρθώσατο, διό και προς τον κρυφιογνώστην ο Σίμων· Κύριε πάντα γινώσκεις, τα πάντα επίστασαι, συ οίδας ότι φιλώ σε. Όθεν προς αυτόν ο Σωτήρ· Ποίμαινε τα πρόβατά μου, ποίμαινε την εκλογάδα μου, ποίμαινε τα αρνία μου, ά εν τω ιδίῳ αίματι περιεποιησάμην εις σωτηρίαν. Αυτόν ικέτευε θεομακάριστε Απόστολε, δωρηθήναι ημίν το μέγα έλεος.

Νοηματική απόδοση του 1^ου Τροπαρίου.

Με την τρισάκις ερώτηση του Χριστού «Πέτρε με αγαπάς», ο Χριστός συγχώρησε την υπόψη τρισάκις άρνηση τού Πέτρου, γι’ αυτό και ο Σίμων Πέτρος είπε προς τον κρυφιογνώστη Ιησούν Χριστόν, Κύριε τα πάντα γνωρίζεις και όλα τα επιβλέπεις, εσύ γνωρίζεις ότι σε αγαπώ. Οπότε, ο Σωτήρας Χριστός είπε προς αυτόν. Ποίμαινε τα πρόβατά μου, ποίμαινε το διαλεκτό κοπάδι μου, ποίμαινε τα αρνιά μου, τα οποία με το ίδιο το αίμα μου προετοίμασα για τη σωτηρία τους. Τον Χριστόν ικέτευε, θεομακάριστε Απόστολε, να μας δωρίσει το μέγα έλεός Του.

2ο Τροπάριο.

Ήχος δ'.

Τρίτον ηρνήσω Χριστόν· επερωτήσει όθεν, τριττή ιάταί σου το έγκλημα, Πέτρε παναοίδιμε, και στηριγμόν δεικνύει, πολλών σαλευομένων.

Νοηματική απόδοση του 2^ου Τροπαρίου.

Τρεις φορές αρνήθηκες τον Χριστό, αξιομακάριστε Πέτρε, και με τις αποκρίσεις σου σε επερωτήσεις τρεις φορές συγχωρέθηκε το βαρύ αμάρτημά σου, και αυτό {: η ομολογία και η αντίστοιχή της συγχώρηση) αποτελεί υποδειγματικό στήριγμα για πολλούς ανθρώπους που ταλαντεύονται στην πίστη τους.

Γιώργος Τ. Αλεξίου.

Ο Ιησούς Χριστός ως γεωργός λυχνιστής. Η αλληγορική παρουσίαση τού Κυρίου με την ιδιότητα τού γεωργού λυχνιστή, α) σε μία Ευαγγελική περικοπή, β) σε ένα Τροπάριο των Θεοφανίων, και γ) σε δύο ιερές εικονίσεις Του.

 

α) Κείμενο ευαγγελικής περικοπής (Λουκ. γ΄, 15 – 17)

«...Επειδή ο κόσμος ήτο εν αναμονή και όλοι εσκέπτοντο μέσα τους διά τον Ιωάννην, μήπως είναι αυτός ο Χριστός, είπε εις όλους ο Ιωάννης, “Εγώ σας βαπτίζω με νερό. Έρχεται όμως εκείνος που είναι ισχυρότερος από εμέ και του οποίου δεν είμαι ικανός να λύσω το λουρὶ από τα υποδήματά του. Αυτός θα σας βαπτίσῃ με Πνεύμα Άγιον και φωτιά, το φτυάρι του είναι στο χέρι του διά να καθαρίσῃ το αλώνι του και να μαζέψῃ το σιτάρι εις την αποθήκην του, το δε άχυρο θα το κάψῃ με φωτιά που δεν σβήνει”.

(Η απόδοση του κειμένου στη Νεοελληνική ελήφθη απ’ το διαδίκτυο).

 β)        Τροπάριο Θεοφανίων. Ωδή ε΄. Ήχος β΄.

Γεωργός ο και δημιουργός,

μέσος εστηκώς ως εις απάντων, καρδίας εμβατεύει.

Καθαρτήριον δε πτύον χειρισάμενος,

την παγκόσμιον άλωνα πανσόφως διΐστησι,

την ακαρπίαν φλέγων, ευκαρπούσιν αιώνιον ζωήν χαριζόμενος.

 

Ελεύθερη νοηματική απόδοση του Τροπαρίου.

Ο Ιησούς Χριστός, που είναι ο δημιουργός του κόσμου και ο πνευματικός γεωργός του,

αφού σταθεί ανάμεσά μας σαν κοινός άνθρωπος, επισκέπτεται τις καρδιές μας.

Παίρνοντας δε το φτυάρι του λιχνιστή,

ξεκαθαρίζει τέλεια το παγκόσμιο αλώνι,

τιμωρώντας τους αμαρτωλούς και χαρίζοντας αιώνια ζωή στους δίκαιους.

Γ.Τ.Α.