Η Παναγία μας αποκαλείται, υμνείται και εικονίζεται συμβολικώς από την Εκκλησία μας ως η πνευματική Επουράνιος Πύλη.

     

    Η Παναγία μας παρουσιάζεται και χαιρετίζεται πολλάκις σε θεόπνευστα κείμενα, σε λειτουργικούς ύμνους και σε ιερές εικόνες τής Ορθόδοξης Εκκλησίας ως η νοητή επουράνιος πνευματική Πύλη απ’ την οποία διήλθε ο Χριστός όταν γεννήθηκε εδώ στη γη και απ’ την οποία πρόκειται να διαβούν κατά τη Δευτέρα Παρουσία Του για να εισέλθουν στον Παράδεισο όλοι οι σεσωσμένοι Χριστιανοί. Ακολούθως, θα παρατεθούν ενδεικτικώς και αντιπροσωπευτικώς, ένα σχετικό αγιογραφικό κείμενο, δύο λειτουργικοί ύμνοι και μία ιερή εικόνα, όπου παρουσιάζεται συμβολικώς η Παναγία ως η νοητή επουράνιος Πύλη.

Α) Το αγιογραφικό κείμενο. Όραμα του Προφήτου Ιεζεκιήλ.

«(Ο Θεός) κατόπιν με έστρεψε πάλι προς τον δρόμο που οδηγούσε στην εξωτερική πύλη των αγίων, {: συμβολική τής Παναγίας) η οποία βρίσκεται ανατολικά, και αυτή ήταν κλειστή. Και ο Κύριος μου είπε: Αυτή η πύλη θα παραμείνει κλειστή, και δεν θα ανοιχτεί, και κανείς δεν θα περάσει από αυτήν, διότι ο Κύριος ο Θεός τού Ισραήλ θα εισέλθει δι’ αυτής, και θα παραμείνει και πάλι κλεισμένη. Διότι ο Άρχων αυτός ( : Ο Χριστός) θα καθίσει εις αυτήν και θα φάγει τον άρτον ενώπιον του Κυρίου. Θα εισέλθει από την είσοδον της στοάς της πύλης αυτής και δια της αυτής πάλιν οδού θα εξέλθει”.». (Ιεζεκιήλ. 44, 1-3}.

Β) Οι δύο εκκλησιαστικοί Ύμνοι.

1)  Ὁ Εἱρμὸς. Ήχος α’ (Δευτέρα, εβδομάδος Τυρινής).

Σε την οραθείσαν πύλην, υπό Ιεζεκιήλ του Προφήτου, εν ή ουδείς διήλθεν, ειμή ο Θεός μόνος, Θεοτόκε Παρθένε, εν ύμνοις μεγαλύνομεν.

2)     Τροπάριον Υπαπαντής. Ήχος βαρύς.

Κατακόσμησον τόν νυμφώνά σου Σιών, καί υπόδεξαι τόν Βασιλέα Χριστόν, άσπασαι τήν Μαριάμ, τήν επουράνιον πύλην, αύτη γάρ θρόνος Χερουβικός ανεδείχθη, αύτη βαστάζει τόν Βασιλέα τής δόξης, νεφέλη φωτός υπάρχει η Παρθένος, φέρουσα εν σαρκί Υιόν πρό Εωσφόρου, όν λαβών Συμεών εν αγκάλαις αυτού εκήρυξε λαοίς, Δεσπότην αυτόν είναι, ζωής καί τού θανάτου, καί Σωτήρα τού κόσμου.

Γ) Η Σημαντική εικόνιση «Μήτηρ Θεού, η Επουράνιος Πύλη».

‘Ένας πολύ ενδιαφέρων εικονιστικός τύπος τής Παναγίας μας είναι ο οριζόμενος με (από) την επιγραφή «Η Επουράνιος Πύλη». Οι εικόνες τού εν λόγω τύπου παρουσιάζουν την Θεοτόκο σε προτομή, κατά μέτωπο, να κρατάει με το δεξί της χέρι σφιχτά στην αγκαλιά της τον μονάκριβο γιό της Χριστό και να έχει το αριστερό της χέρι υψωμένο ελαφρώς και με απλωμένη την παλάμη του προς τ’ αριστερά, δείχνοντας και υποδείχνοντας έτσι στους πιστούς τον εννοούμενο εκεί ευρισκόμενο Παράδεισο.

Μία αξιόλογη εικόνα της Παναγίας αυτού του τύπου, που φέρει την επιγραφή «Η Επουράνιος πύλη», και που απτοποιεί και αποδίδει συμβολικώς την ανάλογη πνευματική ιδιότητά της συνοδεύει το παρόν κείμενο.

Γιώργος Τ. Αλεξίου.