Κυριακή 25 Φεβρουαρίου 2024

Η νοηματική σύνδεση και αντιστοιχία τής Κυριακής του Τελώνου και Φαρισαίου με τη Μεγάλη Πέμπτη (τον Ιερό Νιπτήρα).

 

    Τριώδιο στην Ορθόδοξη Εκκλησία ονομάζεται η κινητή περίοδος 10 εβδομάδων τού εκκλησιαστικού έτους, που αρχίζει την Κυριακή Τελώνου και Φαρισαίου και λήγει το Μεγάλο Σαββατο. Η τελευταία απ' τις 10 εβδομάδες τού Τριωδίου ονομάζεται Μεγάλη Εβδομάδα επειδή είναι αφιερωμένη στην αναθύμηση των φρικτών Παθών του Κυρίου μας.

    Η σημασία τού Τριωδίου για εμάς τους Χριστιανούς είναι πολύ μεγάλη, διότι προετοιμάζει και προπαρασκευάζει την άξια συμμετοχή μας στα Πάθη του Κυρίου και στον εορτασμό τής Αναστάσεώς Του.

    Η πρώτη Κυριακή του Τριωδίου λέγεται Κυριακή του Τελώνου και Φαρισαίου, επειδή είναι αφιερωμένη στην ανάγνωση και στην ανάλυση και κατανόηση τού κειμένου τής ομώνυμης κυριακής Παραβολής, {“τή αυτή ημέρα τής τού Τελώνου καί τού Φαρισαίου εκ τού Ιερού Ευαγγελίου τού Ευαγγελιστού Λουκά ιη' 10 - 14 παραβολής μνείαν ποιούμεθα”}. Μ' αυτήν την παραβολή Του ο Κύριος μάς διδάσκει και μας προτρέπει να εφαρμόζουμε πάντα στη ζωή μας την άριστη Ταπείνωση τού υπόψη Τελώνη και ν' αποφεύγουμε την κάκιστη περηφάνεια τού αναφερόμενου Φαρισαίου {: ... Υψηγορίαν φύγωμεν, Φαρισαίου κακίστην, ταπείνωσιν δέ μάθωμεν, τού Τελώνου αρίστην”. (Κυρ. Τελώνου..., Ωδή στ΄)}.

    Τη μεγάλη σπουδαιότητα και σημασία που έχει για εμάς τους Χριστιανούς η εν λόγω αρετή τής υψοποιού ταπείνωσης την κατέδειξε και δίδαξε επίσης ο Χριστός και με το παράδειγμά Του κατά τη Μεγάλη Πέμπτη, όταν την ώρα του Μυστικού δείπνου ζώστηκε το λέντιον (πετσέτα) κι έπλυνε και σκούπησε μ' αυτήν τα πόδια των Μαθητών Του, {: Υπέδειξας Δέσποτα, τοίς οικείοις Μαθηταίς υψοποιόν ταπείνωσιν, τώ λεντίω ζωννύμενος τήν οσφύν, τούς πόδας απέπλυνας, καί τόν τρόπον μιμείσθαι παρεσκεύασας”. (Κυρ. Τελώνου..., Ωδή στ΄)} και {Πρός θείαν ύψωσιν, αεί ανάγων ημάς, ο Σωτήρ καί Δεσπότης υψοποιόν, έδειξε ταπείνωσιν, τούς πόδας γάρ τών Μαθητών αυτοχείρως εναπένιψεν, (Κυρ. Τελώνου... Θεοτοκίον)}.

    Περαίνοντας το ανωτέρω σύντομο κείμενο αναφέρουμε, ότι παρουσιάζεται σ' αυτό αρκούντως η σύνδεση και η νοηματική αντιστοιχία που υπάρχει μεταξύ τής Παραβολής Τελώνου και Φαρισαίου τής πρώτης Κυριακής του Τριωδίου, και του Ιερού Νιπτήρα τής Μεγάλης Πέμπτης.




Δευτέρα 19 Φεβρουαρίου 2024

"Ο πεινασμένος οδοιπόρος". Ένα θαύμα τής Παναγίας στο Άγιον Όρος.

     

    Η πάνσεπτη ιερά Μονή Ιβήρων του Αγίου Όρους έχει ως έφορο και προστάτη της την υπεραγία Θεοτόκο και φυλάγει την περίφημη θαυματουργή εικόνα της με την επωνυμία Παναγία η Πορταΐτισσα, που θεωρείται η πολυτιμότερη όλου του Αγίου Όρους.

    "Η μονή των Ιβήρων είναι πολύ φιλόξενο μοναστήρι. Αυτό αποδίδεται και στο ακόλουθο περιστατικό.

    Ένας φτωχός εργάτης, κουρασμένος από τον δρόμο, έφθασε το μεσημέρι πεινασμένος στην πύλη της μονής. Ζήτησε μόνο λίγο ψωμί από τον πορτάρη γιατί βιαζόταν να συνεχίσει την πορεία του. Ο πορτάρης, άγνωστο γιατί, δεν του έδωσε, οπότε ο φτωχός αναστέναξε βαθιά κι έφυγε νηστικός.

    

    Ανεβαίνοντας προς τις Καρυές, σταμάτησε για λίγο στη σκιά ενός δέντρου. Λυπημένος και κουρασμένος καθώς ήταν, ξάπλωσε καταγής. Ξαφνικά ακούει βήματα να πλησιάζουν. Ανασηκώνεται και βλέπει κοντά του μια γυναίκα μ’ ένα βρέφος στην αγκαλιά. Με ύφος συμπαθητικό και φωνή γλυκειά τον ερωτά:

    - Τι έχεις; Μήπως είσαι άρρωστος

    - Όχι, απάντησε εκείνος, αλλά πεινώ. Παρακάλεσα τον θυρωρό της μονής Ιβήρων να μου δώσει ψωμί, αλλά δεν μου έδωσε.

    - Άκου παιδί μου. Δεν πρέπει να παραπονείσαι για τον θυρωρό. Θυρωρός τής μονής αυτής είμαι εγώ. Να επιστρέψεις αμέσως και να ζητήσεις ψωμί εκ μέρους μου, κι αν δεν σου δώσουν, πλήρωσέ το μ’ αυτά τα χρήματα. Σε περιμένω εδώ.

    Λέγοντας αυτά έδωσε στον εργάτη τρία φλουριά. Εκείνος, ανύποπτος για όσα έβλεπε και άκουγε, ξεκίνησε για το μοναστήρι. Χτύπησε την πύλη και κρατώντας επιδεικτικά τα χρήματα ζήτησε και πάλι από τον θυρωρό ψωμί, χωρίς να παραλείψει ν’ αναφέρει τη συνομιλία του με την γυναίκα.

  

     Όταν άκουσε ο Μοναχός για γυναίκαι και είδε τα σπάνια νομίσματα, κατάλαβε ότι πρόκειται για θαύμα. Χτύπησε την καμπάνα, συγκεντρώθηκαν οι αδελφοί και άκουσαν με θαυμασμό το παράδοξο γεγονός. Διαπίστωσαν μάλιστα ότι τα νομίσματα εκείνα ήταν αφιερωμένα πριν από πολλά χρόνια στη θαυματουργή εικόνα. Βλέποντας όμως η Παναγία την ανάγκη του φτωχού, τα παρέλαβε και του τα έδωσε με μητρική ευσπλαχνία.

    Οι Μοναχοί με φόβο και ευλάβεια τα επανέφεραν στην αγία εικόνα τής Προρταΐτισσας, η οποία με το θαύμα αυτό τους δίδαξε τη μεγάλη αρετή της φιλοξενίας.


ΣΗΜΕΙΩΣΗ. Τo προπαρουσιαζόμενο κείμενο ελήφθη από το Ιστολόγιο ΕΚΚΛΗΣΙΑ ONLINE.





Τετάρτη 14 Φεβρουαρίου 2024

Ευρεία η αναγνώριση τής εγκυρότητας του Ιστολογίου “Φως της Καστοριάς”

 

    Το Ιστολόγιο (blog), που φέρει την ονομασία “Φως της Καστοριάς” (Δ/νση: http://fos-kastoria.blogspot.gr/) και που έχει ως χαρακτηριστικό του σήμα τον Δικέφαλο και σταφυλοφόρο αετό, είναι μία ηλεκτρονική πολιτιστική επιθεώρηση, που δημιουργήθηκε και “ανέβηκε” στο Διαδίκτυο από τον Καστοριανό δάσκαλο Γιώργο Τ. Αλεξίου, την 1η Αυγούστου 2011. Από την ημερομηνία αυτή κι έως σήμερα Τετάρτη 14 Φεβρουαρίου 2024, αναρτήθηκαν στον πίνακα καταχωρήσεων τού εν λόγω Ιστολογίου 668 (!) σύντομα κείμενα θρησκευτικού, εθνικού, λαογραφικού, φυσιολατρικού και λοιπού ποικίλου περιεχομένου, μαζί με τις συνοδευτικές τους εικόνες και φωτογραφίες. Τα κείμενα αυτά τα ανέγνωσαν έως την προαναφερόμενη ημερομηνία απευθείας απ' το υπόψη Ιστολόγιο τετρακόσιες έξ  χιλιάδες επτακόσιοι εξήντα εννέα. (406.769) “επισκέπτες” του, καθώς και πολύ μεγάλος αριθμός άλλων ατόμων που τα είδαν αναδημοσιευμένα σε έτερα Ιστολόγια της Ελλάδος και άλλων χωρών.

    Η εν λόγω μεγάλη επισκεψιμότητα κι εγκυρότητα του αναφερόμενου Ιστολογίου ώθησε την “ESBO ltd”, που είναι μία διεθνής Εταιρεία βοήθειας και συμβολής στην οργάνωση και αύξηση της παρουσίας και προσέλκυσης δυνητικών αναγνωστών των κειμένων επιλεγμένων Ιστολογίων, να ζητήσει με σχετική επιστολή της από τον κ. Γιώργο Αλεξίου, τον δημιουργό και διαχειριστή του Ιστολογίου “Φως της Καστοριάς”, να συνεργαστούν αναλόγως. Η εν λόγω Επιστολή παρατίθεται σε μετάφραση ακολούθως.

Kind Regards. Με εκτίμηση

Γειά σου, Μου αρέσει πολύ το ιστολόγιό σας - fos-kastoria.blogspot.com - και αν συμφωνείτε, θα ήθελα να το συμπεριλάβω στη βάση δεδομένων των ιστότοπων που στέλνω στους πελάτες μου που αναζητούν ευκαιρίες ανάρτησης επισκεπτών. Ωστόσο, θα χρειαζόμουν πρώτα μερικές περισσότερες πληροφορίες από εσάς! Απαντήστε στις παρακάτω ερωτήσεις για γρήγορη και ακριβή επικοινωνία.

  1. Ποια είναι η συντακτική σας αμοιβή για τη δημοσίευση ενός άρθρου; Απάντηση...

  2. Αν γράφετε άρθρα, ποια είναι η αναμενόμενη τιμή και πλήθος λέξεων;

  3. Εισαγωγή συνδέσμου σε υπάρχουσα ανάρτηση, τιμή;

  4. Τι τύποι συνδέσμων είναι αποδεκτοί και πόσοι; Να ακολουθήσω ή να μην ακολουθήσω;

  5. Εάν θα αποδεχόσασταν συνδέσμους τυχερών παιχνιδιών, ενηλίκων, συναλλάγματος, CBD και με ποιο ποσοστό;

  6. Προσθέτετε γνωστοποιήσεις/ετικέτες χορηγίας ή μπορείτε να τις αποφύγετε;

  7. Εάν τα άρθρα σας θα ευρετηριαστούν στο Google;


  8. Επίσης, εάν διαχειρίζεστε οποιονδήποτε άλλο ιστότοπο που μπορεί να με ενδιαφέρει - σε οποιαδήποτε γλώσσα ή εξειδικευμένη θέση - στείλτε μου τιμές, δημοσιεύοντας τις λεπτομέρειες των συνθηκών παραπάνω.

  9. Χρησιμοποιείτε WhatsApp, Skype, Telegram ή θα προτιμούσατε μια εναλλακτική μέθοδο για να επικοινωνήσουμε μαζί σας;

  10. Δέχεστε ανταλλαγή συνδέσμων στον/τους ιστότοπο/ους σας;

  11. Δείγμα σύνδεσης;

    Μη διστάσετε να μας στείλετε μήνυμα για οποιοδήποτε αίτημα πρόσθετων πληροφοριών. Θα στείλω πληρωμή μέσω PayPal, Wise ή άλλου παρόχου πληρωμών κατόπιν ειδικής συμφωνίας. Εδώ μπορείτε να βρείτε περισσότερες πληροφορίες για εμάς και τις υπηρεσίες μας:https://www.esbo.ltd ανυπομονούμε να ακούσουμε νέα σας! Θερμούς χαιρετισμούς,

Πέμπτη 25 Ιανουαρίου 2024

“Τί θα πει ο Θεός”, η σημαντική συνήθης φράση των παλαιών Καστοριανών.

 

    Η πλειονότης των παλαιών κατοίκων τής πόλης Καστοριάς και της θεοσώστου επαρχίας της ήταν άνθρωποι νουνεχείς κι ευσεβείς, φορείς υψηλών ηθικών αρχών και κάτοχοι κι εκφραστές μακραίωνης χριστιανικής παράδοσης. Πριν από τη λήψη μιας σημαντικής απόφασής τους και τής πραγμάτωσής της έθεταν πάντα στον εαυτόν τους το καίριο ερώτημα “Τί θα πει ο Θεός {αν το πράξω αυτό;}”, συνεπαίραναν την απάντησή Του και έπρατταν αναλόγως. Εξυπακούεται, ότι το ίδιο ακριβώς ερώτημα πρέπει να θέτουμε τώρα στον εαυτό μας και όλοι εμείς οι απόγονοί τους Χριστιανοί τής Καστοριάς και γενικότερον της Ελλάδος. Ακολούθως, και για να γίνουν περισσότερο κατανοητά τα προαναφερόμενα παρατίθενται ορισμένα υποθετικά χτυπητά παραδείγματα.

1)    Είμαι Βουλευτής και πιέζομαι φορτικά απ' τους παρατρεχάμενούς μου να πάρω άδικες αποφάσεις και να ενεργήσω μεροληπτικώς υπέρ αυτών, π.χ. να διορίσω πλαγίως τα τέκνα τους ως υπαλλήλους στο Δημόσιο. Πριν να το πράξω αυτό πρέπει να υποθέσω “τί θα πει ο Θεός εάν κάνω αυτήν την αδικία” και να συμπεριφερθώ αναλόγως.

2)    Είμαι Δήμαρχος και σκέπτομαι να εκτελέσω τα περισσότερα δημοτικά έργα στην ιδιαίτερη πατρίδα μου και να παραμελήσω και αδικήσω τοιουτοτρόπως τα υπόλοιπα αστικά κέντρα του Δήμου μου. Πριν να υλοποιήσω αυτήν τη σκέψη μου πρέπει να αναρωτηθώ “τι θα πεί ο Θεός” εάν το πράξω αυτό;” και να μην το πράξω.

4)    Είμαι Δεσπότης και σκέφτομαι να απονείμω βάσει κοσμικών και όχι χριστιανικών κριτηρίων, τιμητικές διακρίσεις κι εκκλησιαστικά οφίκια σε αξιωματούχους τής επαρχίας μου. Σκέφτομαι επίσης να τελέσω λαμπρά υμνητικά Μνημόσυνα αποθανόντων πολιτών που θεωρούνταν και θεωρούνται απ' τους ανθρώπους μέγιστοι κι επιφανείς, οι οποίοι όμως, όπως γνωρίζω καλώς, είναι βάσει χριστιανικών μέτρων και σταθμών ελάσσονες στα μάτια του Θεού. Πριν πράξω τα ανωτέρω πρέπει να θέσω στον εαυτό μου το θεματικό ερώτημα “τί θα πει ο Θεός...”.

5)    Είμαι ανώτερος αξιωματικός τού Στρατού και σκέφτομαι να ορίσω προς υπηρεσίαν στα σύνορα τέκνα πτωχών αγροτών κι εργατών. Παραλλήλως σκέφτομαι να μεταθέσω τα στρατευμένα παιδιά των “επιφανών” και πλουσίων πολιτών σε αστικά κέντρα της αρεσκείας τους. Πριν να προβώ όμως σ' αυτές τις κατακριτέες ενέργειες πρέπει να αναλογιστώ και να λάβω υπόψη μου την αντίστοιχη αντίθετη γνώμη του Θεού.

6)    Είμαι καθηγητής σε Δημόσιο Σχολείο και αποφασίζω να μεροληπτήσω και να βαθμολογήσω με μεγάλο βαθμό τους αδύνατους μαθητές μου που παρακολουθούν τα ιδιαίτερα μαθήματα που παρανόμως παραδίδω. Πρέπει πριν να προβώ σ' αυτήν τη μεροληπτική ενέργεια να υποθέσω την περί αυτής αντίθετη γνώμη του Θεού και να την αποφύγω.

7)    Είμαι απλός πολίτης μέσου εισοδήματος, διακατέχομαι από το φοβερό πάθος τής απληστίας, σκέφτομαι διαρκώς και προσπαθώ να αποκτήσω πολλά χρήματα και να οικειοποιηθώ με κάθε “νόμιμο” μέσο τα σπίτια και τα κτήματα ενδεών και αναξιοπαθούντων συνανθρώπων μου, ώστε να “χορτάσω” ο ίδιος και να αφήσω μεγάλη περιουσία στα παιδιά μου. Ως Ορθόδοξος Χριστιανός πρέπει, πριν να ενεργήσω οτιδήποτε προς ικανοποίηση των προαναφερόμενων αλόγων επιθυμών μου, να αναρωτηθώ “τί θα πει ο Θεός” για όλα αυτά, να υποθέσω και να παραδεχτώ την αρνητική γνώμη Του και να συμμορφωθώ απολύτως με τις εντολές Του.

    Το παρόν άρθρο θα κλείσει με την παράθεση τής παγκοίνως και καλώς γνωστής βασικής αλήθειας, ότι δηλαδή όλοι οι άνθρωποι είμαστε παιδιά τού μεγαλοδύναμου Θεού και αδέλφια μεταξύ μας και γι' αυτό πρέπει όλες οι σκέψεις κι ενέργειές μας να είναι σύμφωνες με το θέλημά Του και τις επιταγές του Νόμου Του. Πρέπει ακόμη να έχουμε άπαντες διαρκώς υπόψη “ότι πάντα εφορά το ακοίμητον όμμα" και να ενεργούμε αναλόγως.

Γιώργος Τ. Αλεξίου.

Βλέπε σχετικώς: https://fos-kastoria.blogspot.com/2021/04/blog-post_20.html

Παρασκευή 5 Ιανουαρίου 2024

Ο εορτασμός των Φώτων στον Γέρμα Καστοριάς. + 6 Ιανουαρίου.

 Εισαγωγικά

    Τα Θεοφάνεια ή Φώτα είναι, ως γνωστόν, η τρίτη μεγάλη εορτή της Ορθόδοξης Εκκλησίας. Την ημέρα αυτή, 6 Ιανουαρίου κάθε έτους, βαπτίζεται ο Χριστός μας στους ποταμούς και γενικά στα ύδατα όλης της γης {: η βάπτιση του Κυρίου αποτελεί για την Εκκλησία μας παροντικό γεγονός} και γι' αυτό άπαντες οι Χριστιανοί γιορτάζουμε και πανηγυρίζουμε. Ο εν λόγω εορτασμός είναι κατά βάση πνευματικός και λειτουργικός, συνοδεύεται, όμως και από διάφορα έθιμα θρησκευτικού - λαογραφικού χαρακτήρος. Τα έθιμα αυτά διακρίνονται σε πανελλήνια και σε τοπικά. Απ' τα τοπικά, πολύ πρωτότυπα κι ενδιαφέροντα είναι όσα τελούνται στο χωριό ο Γέρμας Καστοριάς, τα οποία και περιγράφονται στο κείμενο που ακολουθεί.

1) Βασιλικός και “Κυριελέησον”.

Την 6η Ιανουαρίου, πολύ πρωί και πριν ακόμη χαράξει η ημέρα, χτυπούν χαρμόσυνα οι καμπάνες τής Εκκλησίας του Αϊ - Γιώργη. Ο μεταλλικός ήχος τους σχίζει τον παγωμένο αιθέρα και φτάνει ευδιάκριτος ως το χιονισμένο Μουρίκι, το δασωμένο Μακροβούνι και το αντικρινό βουνό Πάσχος. Αμέσως ξυπνούν όλοι οι Γερμανιώτες, ετοιμάζονται γρήγορα και ξεκινούν οικογενειακώς για την Εκκλησία. Οι μεγάλοι, άνδρες και γυναίκες, κρατούν στο χέρι τους ένα κλωνάρι βασιλικού κι ένα κερί. Οι μικροί βαστούν χαρούμενοι ένα κεράκι και το "Κυριελέησον" το οποίο έχουν ήδη κατασκευάσει την προηγούμενη ημέρα οι μητέρες και οι γιαγιάδες τους. Το "Κυριελέησον" είναι ένα ματσάκι από βασιλικό, κλαράκια δάφνης, στάχυα σταριού, και πολύχρωμες χάρτινες κορδέλες. Όπως δηλώνει η ονομασία του (Κύριε ελέησον), συμβολίζει τα πολύτιμα αγαθά (φώτιση, υγεία, τροφή κ.λ.π.) που χαρίζει το άπειρο έλεος του βαπτιζόμενου Χριστού στους πιστούς.

2) Ο εκκλησιασμός των χωρικών και τα Φλάμπουρα.

    Σε λίγο η ευρύχωρη εκκλησία γεμίζει ασφυκτικά. Όλοι παρακολουθούν με μεγάλη κατάνυξη και προσοχή την τέλεση τής Θείας Ευχαριστίας απ' τον σεβαστό ιερέα π. Γεώργιο Τσιτσή, και ακούν τα υπέροχα τροπάρια των Θεοφανείων απ' τον άριστο Βογατσιώτη Ιεροψάλτη του Χωριού. Μόλις τελειώσει η Θεία Λειτουργία, οι ευσεβείς Εκκλησιαστικοί Επίτροποι τής ενορίας κ.κ. Λάζαρος Πρώιος, Γεώργιος Τζίγκαλας και Γεώργιος Γ. Δούφλιας, μεταφέρουν στο κέντρο του ναού τα δύο φλάμπουρα (: εκκλησιαστικά λάβαρα) που πρόκειται να δημοπρατηθούν. Το πρώτο και ακριβότερο εικονίζει τη Βάπτιση του Κυρίου, ενώ το άλλο τον προστάτη του Γέρμα Άγιο Γεώργιο. Αμέσως αρχίζει η δημοπράτηση με τάξη κι ευπρέπεια. Οι ευσεβείς Γερμανιώτες που επιθυμούν να λάβουν και να μεταφέρουν στο Μουρικίσιο ποτάμι τα φλάμπουρα και μαζί μ' αυτά να πάρουν την ιδιαίτερη ευλογία της Εκκλησίας μας, προσφέρουν διάφορα χρηματικά ποσά υπέρ του ναού. Οι υπόλοιποι εκκλησιαζόμενοι παρακολουθούν με έκδηλο ενδιαφέρον την όλη διαδικασία. Οι δύο "τολμηροί" που πλειοδοτούν

(είναι πάντα άρρενες) θεωρούνται οι τυχεροί της χρονιάς, λαμβάνουν το αντίστοιχο φλάμπουρο και ταυτοχρόνως τις ευχές του Ιερέα και όλων των συγχωριανών τους.

3) Ο αγιασμός στο παγωμένο Μουρικίσιο ποτάμι.

Μετά το πέρας της πλειοδοσίας, ο Ιερέας εξέρχεται απ' το ναό κρατώντας τον Τίμιο Σταυρό, ψάλλοντας τους ανάλογους ύμνους και ακολουθούμενος απ' το εκκλησίασμα. Προπορεύονται τα παιδιά (παπαδάκια) που σηκώνουν τα εξαπτέρυγα και οι δύο ενήλικες που έλαβαν και μεταφέρουν τα λάβαρα. Σε λίγο, η ιεροπρεπής πομπή βγαίνει απ' το χωριό και κατηφορίζει προς το ποτάμι, στην τοποθεσία του “η Βάφτς”. Εκεί, οι περισσότεροι πιστοί στέκονται στις (συνήθως) παγωμένες όχθες του και παρακολουθούν με κατάνυξη την τέλεση του Αγιασμού των υδάτων απ' τον Ιερέα τους. Παράλληλα, αρκετοί ανηφορίζουν στο κοντινό Κοιμητήριο και ανάβουν το καντήλι των προσφιλών τους νεκρών (τους φωτίζουν).

4) Αλληλοβρέξιμο και πάλεμα στην κοίτη του μικρού ποταμού.

    'Οταν ο Ιερέας ψάλλει το "Εν Ιορδάνη βαπτιζομένου Σου Κύριε..." και ρίξει τον Σταυρό στο παγωμένο ποταμάκι, όλοι, μικροί - μεγάλοι, βουτούν τον βασιλικό που κρατούν ή το 'Κυριελέησον", στα κρυστάλλινα νερά του και αρχίζουν το αλληλοβρέξιμο με χαρές και με τις ευχές 'Καλή χρονιά” και "Χρόνια Πολλά". Ταυτοχρόνως, ορισμένα παλικάρια του χωριού μπαίνουν μες στο νερό και αρχίζουν εκεί το πάλεμα μεταξύ τους, μέχρι τελικής πτώσης, προκαλώντας το γέλιο και τις ιαχές των παρευρισκόμενων (σ.σ. αυτό συνηθίζονταν παλαιότερα). Την ίδια ώρα, πολλές γυναίκες γεμίζουν ένα μπουκαλάκι με αγιασμένο νερό του ποταμού, για να ραντίσουν μ' αυτό αργότερα το σπίτι τους, το μαντρί με τα πρόβατα, και τα χωράφια, ώστε να είναι ευλογημένα καθ' όλη τη διάρκεια του νέου έτους. Αμέσως μετά το αλληλοβρέξιμο διέρχονται όλοι απ' το μέρος όπου στέκεται ο Ιερέας, φιλούν τον άγιο Σταυρό, παίρνουν αντίδωρο και κατευθύνονται βιαστικοί, κουρασμένοι και πεινασμένοι προς τα σπίτια τους.

5) Το παραδοσιακό γεύμα “Ο πατσάς”.

    Το μεσημέρι των Φώτων όλα τα νοικοκυριά του Γέρμα μαγειρεύουν και παραθέτουν στο τραπέζι τους τον παραδοσιακό γερμανιώτικο πατσά, από χοιρινά άκρα. Πρόκειται για μια συνήθεια που θεσπίστηκε στα παλιά χρόνια. Οι τότε Γερμανιώτες μαγείρευαν κατά την ημέρα αυτή αποκλειστικά κι εξ ανάγκης τα υπόψη ευτελή μέλη του χοιρινού τους, επειδή είχαν ήδη καταναλώσει όλο το εκλεκτό κρέας του την προηγούμενη γιορτινή περίοδο του Δωδεκαήμερου.

6) Επίσκεψη στους εορτάζοντες με το όνομα Φώτης και Θεοφάνης.

Το βράδυ της ίδιας ημέρας επισκέπτονται τους άρρενες που έχουν το όνομα Φώτης ή Θεοφάνης κι εορτάζουν, οι συγγενείς και οι φίλοι τους, χωρίς να προσκομίζουν δώρα (σ.σ. οι γυναίκες που φέρουν το όνομα Φωτεινή ή Φανή συνήθως δεν δέχονται επισκέψεις). Οι εορτάζοντες προσφέρουν στους φίλους τους διάφορα ποτά κι εδέσματα, δέχονται απ' αυτούς τις τυπικές ευχές και ακούν το παραδοσιακό τραγούδι: "Σ' αυτό το σπίτι που 'ρθαμε, κέρνα μας - κέρνα μας, άντε να κερνάς να καλοπερνάς".

Με το πέρας των εν λόγω επισκέψεων περατώνονται και όλες οι θρησκευτικές και λαογραφικές εκδηλώσεις των Γερμανιωτών κατά τη χρονιάρα ημέρα των Φώτων, οι οποίες όπως καταδείχτηκε είναι πολύ ενδιαφέρουσες και άξιες ιδιαίτερης προσοχής, μελέτης και προβολής.

Γιώργος Τ. Αλεξίου







Δευτέρα 1 Ιανουαρίου 2024

Η πρόσφατη “υπενθύμιση” τής θλιβερής κατάχωσης ενός αξιόλογου μεταβυζαντινού ναού τής Καστοριάς ηλικίας 400 ετών {!} στο υπόγειο τού Εμπορικού Επιμελητηρίου τής πόλης.

 

    Την Τετάρτη 27 Δεκεμβρίου 2023 ο (προηγούμενος) Περιφερειάρχης Δυτικής Μακεδονίας κ. Γιώργος Κασαπίδης συνυπέγραψε μαζί με αρμόδιους αξιωματούχους τής Καστοριάς την προγραμματική  σύμβαση του έργου «Αποκατάσταση Στέγης Εμπορικού Επιμελητηρίου Καστοριάς», προϋπολογισμού 37.200,00 €. Η κοινοποίηση αυτής της συνυπογραφής θύμησε στους παλαιότερους ευσεβείς Καστοριανούς και υπενθύμισε στους νυν αρχαιόφιλους και φιλίστορες συμπολίτες τους την αδικαιολόγητη, ανίερη και απαράδεκτη κατάχωση κατά την δεκαετία του 1970, τού αξιόλογου ναού των “Εισοδίων της Θεοτόκου” τού Άρχοντα Αποστολάκη, (έτ. 1606), στο υπόγειο τού κτηρίου τού Εμπορικού Επιμελητηρίου Καστοριάς. Η εν λόγω κατάχωση είχε προκαλέσει τότε δικαίως την σχετική έντονη αντίδραση των απλών κατοίκων της Καστοριάς, την οποίαν όμως δυστυχώς δεν την έλαβαν υπόψη τους οι ταγοί της πόλης εκείνης της εποχής “για τους δικούς τους λόγους” και προχώρησαν στην αναφερόμενη ιδιότυπη βεβήλωση τού εν θέματι ναού.

    Οι σημερινοί φιλόχριστοι κάτοικοι της Καστοριάς, κάθε φορά που διέρχονται μπροστά απ' την εν λόγω “φυλακισμένη” εκκλησία τής πόλης τους αγανακτούν για την κατάχωσή της, κακίζουν αυτούς που τη διέπραξαν και υπόσχονται να μην επιτρέψουν να ξανασυμβεί παρόμοια πράξη

στην πόλη τους και γενικότερα στην Χριστιανική Ελλάδα.

Υ.Γ. Μερικές φορές είναι προτιμότερο και ωφελιμότερο να γίνονται ορισμένες πράξεις κι ενέργειες, ως η παρουσιαζόμενη συνυπογραφή, “εν κρυπτώ και παραβύστω” και να μην κοινοποιούνται και γνωστοποιούνται αυτές στο ευρύ κοινό, διότι προκαλούν τον σκανδαλισμό του.

Σημείωση. Βλέπε για μία ενδιαφέρουσα τοιχογραφία έτ. 1606, που βρίσκεται στο ναό της Παναγίας του Άρχοντα Αποστολάκη:

https://fos-kastoria.blogspot.com/2012/12/blog-post_22.html

Γιώργος Τ. Αλεξίου











Τετάρτη 20 Δεκεμβρίου 2023

Ετυμολογία και σημασία τής ονομασίας “Βλάχος”. (Άποψη – πρόταση τού Γιώργου Τ. Αλεξίου).

 

    Βλάχος”: ο βροντόφωνος, ο ομιλών με δυνατή φωνή. Παρά το βάζω (: ομιλώ δυνατά), βάξω, βάχος και πλεονασμώ του -λ-, βλάχος, οι γαρ ποιμένες πλέον τη φωνή χρώνται.

....................

    Σημείωση. Η εδώ παρουσιαζόμενη - προτεινόμενη ετυμολόγηση τής ονομασίας “βλάχος” έγινε βάσει και κατ΄ αναλογίαν τής παρακάτω παρατιθέμενης ετυμολογίας τής “παραπλήσιας” ονομασία Βάκχος, όπως αυτή είναι καταχωρημένη στο “Μέγα Ετυμολογικό Λεξικό” του Thomas Gaisford S.T.P.:

    Βάκχος”: Μαινόμενος. Παρά το βάζω, βάξω, βάχος, και πλεονασμώ του -κ-, βάκχος, ως ιαχή, ίαχος και ίακχος, οι γαρ μεθύοντες πλέον τη φωνή και ενθουσιώντες χρώνται.

Thomas Gaisford S.T.P. Etymologicon Magnum Lexicon,τόμ.. 2, σελ. 185.