Τετάρτη 12 Ιουνίου 2024

Η περίφημη βυζαντινή μονή τής Αναλήψεως του Χριστού στην Κορομηλιά Καστοριάς, ερειπωμένη σήμερα.

 Η γεωγραφική θέση, η ανάπτυξη και η ερήμωση της Μονής.

    Η περιοχή της Καστοριάς διέθετε εν λειτουργία, κατά τους χρόνους της ένδοξης βυζαντινής αυτοκρατορίας αρκετά πολυάνθρωπα και αξιόλογα μοναστήρια. Ένα απ’ τα μοναστήρια αυτά ήταν της Αναλήψεως του Χριστού, το οποίο βρισκόταν απέναντι απ’ το σημερινό χωριό της Κορομηλιάς, πλησίον του μεσαιωνικού οικισμού της Άνω Σλίβενης. Πιο συγκεκριμένα, η εν λόγω ιερά μονή της Αναλήψεως του Κυρίου ήταν κτισμένη σε απόσταση 4 χιλιομέτρων βορείως της Κορομηλιάς, στην τοποθεσία «Αρματωλός», εντός ή πλησίον ενός ανώνυμου οχυρωματικού οικισμού, που τα ερείπιά του εντοπίστηκαν κι ερευνήθηκαν πριν από μερικά χρόνια στο μέσον περίπου της παράπλευρης διαδρομής του φαραγγιού του Λαδοπόταμου, στην κορυφή ενός ομαλού εξάρματος της δυτικής όχθης του. Η θέση του εν λόγω ανώνυμου οικισμού, που καταλάμβανε συνολική έκταση 20 στρεμμάτων περίπου, ήταν και είναι κομβική, καθότι απ’ το σημείο εκείνο διέρχεται η συντομότερη και ασφαλέστερη οδός, που ένωνε ανέκαθεν την περιοχή του Άργους Ορεστικού κι ευρύτερα της νοτίου Ελλάδος με τη Βόρειο Ήπειρο και την Πελαγωνία.

    Οι αρχαιολογικές ανασκαφές και οι συναφείς έρευνες, που έγιναν στα ερείπια του συγκεκριμένου οχυρού οικιστικού συνόλου, καθώς και στον περιβάλλοντα χώρο του, κατέδειξαν, ότι επρόκειτο για ένα εκτεταμένο συγκρότημα κτιρίων (ναός, κελιά, αποθήκες, κ. ά.), που περιβαλλόταν από ισχυρό αμυντικό τείχος. Οι ίδιες ανασκαφές και έρευνες έδειξαν επίσης, ότι το εν λόγω κατοικημένο οχυρό είχε κατά τη μεσαιωνική περίοδο διπλή αποστολή κι εκτελούσε ανάλογη υπηρεσία. Συγκεκριμένα, ήταν πρωτίστως ένα φημισμένο αμυντικό και μοναστικό κέντρο, που προστάτευε τους υπερασπιστές του και τους περίοικους απ’ τους βάρβαρους επιδρομείς και που φώτιζε με την πνευματικότητά του όλους τους κατοίκους της, Άνω Μακεδονίας, ενώ δευτερευόντως αποτελούσε έναν ιδιότυπο εμπορικό σταθμό, που παρείχε βοήθεια και φιλοξενία στους διερχόμενους απ’ εκεί ταξιδιώτες και πραματευτάδες.

    Οι προαναφερόμενες σημαντικές υπηρεσίες των φρουρών κατοίκων τού περιγραφόμενου οικισμού, καθώς και των στελεχών της εκεί μονής της Αναλήψεως, προς τους προσκυνητές και τους μετακινούμενους εμπόρους, υπήρξαν φυσικά ανταποδοτικές κι ως εκ τούτου συνέβαλαν στην οικονομική τους ενδυνάμωση κι ευρωστία. Ειδικώς το μοναστήρι τής Αναλήψεως κατόρθωσε μ’ αυτόν τον τρόπο (την παροχή ανταποδοτικών υπηρεσιών) ν’ αποκτήσει αξιόλογη περιουσία, κινητή και ακίνητη. Όμως, αυτή η οικονομική του ενδυνάμωση είχε και τ’ αρνητικά της αποτελέσματα. Κατά τη μετέπειτα περίοδο της Τουρκοκρατίας, ενόχλησε υπερβολικά τους Οθωμανούς κατακτητές κι ενίσχυσε την αρπακτική διάθεση των Τουρκαλβανών ληστών, οι οποίοι κινήθηκαν πολλάκις εναντίον του και κατόρθωσαν περί το έτος 1716, παρά την πείσμωνα αντίσταση των μοναχών του, να το καταστρέψουν ολοκληρωτικά.

    Η εξεταζόμενη μονή τής Αναλήψεως είχε κατά την περίοδο της μεγάλης ακμής της τρεις εξαρτημένες της σκήτες. Η πρώτη σκήτη ήταν των Ταξιαρχών και βρισκόταν περίπου 200 μ. πλησίον της, στους πελώριους βράχους τής κοίτης του περιρρέοντος Λαδοπόταμου, εντός απρόσιτου σπηλαίου. Η σκήτη αυτή είχε στην είσοδό της έναν ισχυρό αμυντικό πύργο, που σώζεται ερειπωμένος μέχρι σήμερα.

Η δεύτερη σκήτη ήταν του Αγίου Νικολάου και βρισκόταν λίγα χιλιόμετρα μακριά απ' τη μονή, στην απέναντι πλευρά του Λαδοπόταμου, εκεί που βτρίσκεται σήμερα το διάδοχό της μοναστήρι του Αγίου Νικολάου και Αναλήψεως του Κυρίου, Κορομηλιάς.

Η τρίτη σκήτη ήταν κτισμένη περί τα 20 χιλιόμετρα δυτικώς τής μητρικής της μονής, στον κάμπο του Δενδροχωρίου Καστοριάς, και ήταν αφιερωμένη στην Αγία Παρασκευή.

    Τέλος, η τέταρτη σκήτη βρισκόταν σε απόσταση 25 χιλιομέτρων περίπου βορείως τής θεματικής μονής, κοντά στο σημερινό Βατοχώρι Φλώρινας και ήταν αφιερωμένη στην Παναγία - Ζωοδόχο Πηγή.

Οι περισσότεροι απ’ τους τότε μοναχούς της παρουσιαζόμενης Μονής Αναλήψεως του Κυρίου Κορομηλιάς (Σλίβενης) κατέφυγαν λίγο πριν την πυρπόληση του μοναστηριού τους στην παρακείμενη και απροσπέλαστη για τους εχθρούς σπηλαιώδη σκήτη των Ταξιαρχών κι έτσι κατόρθωσαν να διασωθούν. Αμέσως μετά χωρίστηκαν σε τρεις ομάδες και ίδρυσαν, κατ’ αντιστοιχία στις τρεις υπόλοιπες απ' τις αναφερόμενες σκήτες, τα γειτονικά μοναστήρια, του Αγίου Νικολάου και Αναλήψεως του Κυρίου Κορομηλιάς που υπάρχει σήμερα, της Αγίας Παρασκευής Δενδροχωρίου που καταστράφηκε περί το έτος 1955, και της Ζωοδόχου Πηγής Βατοχωρίου που είναι στις ημέρες μας εγκαταλειμμένο.

Γ.Τ.Α.

Σημείωση – Παρατήρηση.

    Τα περισσότερα απ' τα εδώ παρουσιαζόμενα ιστορικά - πληροφοριακά στοιχεία για την ερειπωμένη ιερά μονή Αναλήψεως του Κυρίου Κορομηλιάς ελήφθησαν από γραπτές πηγές, τα λοιπά (στοιχεία) αποτελούν λογικά συμπεράσματα στηριζόμενα σε ανάλογά τους ισχυρά δεδομένα.





Πέμπτη 6 Ιουνίου 2024

Η νοητή μετάβαση των Χριστιανών στο Όρος των Ελαιών προς συνάντηση τού αναλαμβανόμενου Χριστού ταυτίζεται και συντελείται με την ψυχική ανάβασή τους στο νοητό Όρος των Αρετών, που επιτυγχάνεται μόνον με τη βοήθειά Του (τού Κυρίου).

   

     Το θαυμαστό γεγονός τής Ανάληψης τού Χριστού, που έγινε 40 ημέρες μετά την Ανάστασή Του στο όρος των Ελαιών, παρουσία τής μητέρας Του Θεοτόκου, των Μαθητών Του, και πλήθους αγγέλων, ενέχει πνευματικό περιεχόμενο που περιλαμβάνει υψηλά νοήματα και σωτήριες αλήθειες. Τα εν λόγω νοήματα και οι αλήθειες κοινοποιούνται από την Εκκλησία μας στα πιστά μέλη της με τα σοφά συγγράμματα των Πατέρων της, με τους εμπνευσμένους εκκλησιαστικούς ύμνους και με τις θεόπνευστες αγιογραφίες των ναών της. Ένας απ' τους εν λόγω ύμνους (: τροπάριο), με τον οποίον η Ορθόδοξη Εκκλησία συμβουλεύει, παρακινεί και προτρέπει τους πιστούς της να μεταβούν νοερώς στο Όρος των Ελαιών και να ιδούν τον Κύριο να ανυψώνεται στην πατρική δόξα Του, παρατίθεται ακολούθως μαζί με την νεοελληνική παράφρασή του:

Τροπάριον Πεντηκοσταρίου.

Δεύτε συνανέλθωμεν πιστοί επί το μετέωρον όρος των Ελαιών, και εκεί ώσπερ οι Απόστολοι, συνανερχόμενοι, και εις ύψος επάραντες, καρδίας και φρένας, ίδωμεν τον Κύριον, νυν εποχούμενον. Όθεν και ημείς ευχαρίστως, χαίροντες βοήσωμεν. Δόξα τη ση Αναλήψει Πολυέλεε.

    Απόδοση τροπαρίου στη Νεοελληνική γλώσσα.

Ελάτε πιστοί να μεταβούμε όλοι μαζί στο πνευματικό και μετέωρο όρος των Ελαιών και εκεί, όπως τότε οι Απόστολοι, αφού ανέλθουμε μαζί τους νοερώς και αφού ανυψώσουμε την καρδιά και το νου μας, να ιδούμε και τώρα τον Κύριο να ανυψώνεται στην πατρική δόξα Του. Γι’ αυτό ας αναφωνήσουμε κι εμείς με ευχαρίστηση: Δόξα στην αγία σου Ανάληψη, πολυέλεε Κύριε.

Η αγία Εκλησία μας με ένα άλλο επίσης υπέροχο τροπάριο τής μεγάλης εορτής τής Ανάληψης τού Κυρίου αποκαλύπτει στους Χριστιανούς, ότι η επιδιωκόμενη νοητή ανάβασή τους στο 'Ορος των Ελαιών και η επιθυμητή συνάντησή τους με τον Αναλαμβανόμενο Χριστό μπορεί να επιτευχθεί με την ψυχική ανάβασή τους στο Όρος των Αρετών, που επιτυγχάνεται μόνον με τη ανάλογη βοήθειά Του. Το εν λόγω δεύτερο τροπάριο έχει σε κείμενο και παράφρασή του ως εξής:

Υπακοή (: τροπάριο) τής Αναλήψεως.

Πώς αναβήσομαι, εις το όρος των αρετών;

πώς εισελεύσομαι εις τον τόπον των αγαθών;

τής αμαρτίας αντιπραττούσης,

τής μετανοίας μη συντρεχούσης;

Αλλ’ ότι οδός υπάρχεις δικαιοσύνης Αυτός,

γενού μοι προς σωτηρίαν,

Χριστέ ο Θεός και σώσον με.

Παράφραση της Υπακοής στη νεοελληνική γλώσσα.

Πώς να ανεβώ στο όρος των αρετών;

πώς να εισέλθω στον τόπο των αγαθών (: στον παράδεισο);

ενώ η αμαρτία με αντιμάχεται

και η μετάνοια δεν με βοηθάει; (επειδή είναι επιφανειακή;)

Αλλά καθότι εσύ Χριστέ ο Θεός είσαι η οδός της δικαιοσύνης,

Θέλω να με καταστήσεις άξιον της σωτηρίας

και να με σώσεις.

Γιώργος Τ. Αλεξίου.



Τρίτη 4 Ιουνίου 2024

“Η Παναγία λύουσα τους κόμπους τής ζωής”. Μία σύγχρονη θεομητορική εικόνιση τής Ρωμαιοκαθολικής Εκκλησίας.

 

    Η Ρωμαιοκαθολική Εκκλησία έχει και παρουσιάζει για τιμητική προσκύνηση στα πιστά μέλη της πολλές και σημαντικές εικόνες τής Παναγίας διαφόρων εικονιστικών τύπων. Ένας απ' τους εν λόγω τύπους, που είναι γνωστός με την ονομασία “Η Παναγία λύουσα τους κόμπους της ζωής”, εμφανίζει τη Θεοτόκο να κρατά στα άσπιλα χέρια της μία συμβολική κορδέλα με πολλούς κόμπους, τους οποίους λύνει με επιτυχία.

    Η πρωτότυπη εικόνα αυτού του εικονιστικού τύπου φιλοτεχνήθηκε περί το έτος 1700 μάλλον από τον φημισμένο ζωγράφο Johann Melchior-Georg Schmindler και βρίσκεται στο ναό του Αποστόλου Πέτρου τής πόλης Άουγκσμπουργκ Γερμανίας. Ο δημιουργός τής παράστασης εμνεύστηκε το θέμα της από την ακόλουθη ρήση – διδαχή του αγίου Ειρηναίου της Λυών (130 – 202 μ.Χ.): «Ο κόμπος της ανυπακοής τής Εύας λύθηκε με την υπακοή τής Παρθένου Μαρίας. Ό,τι έδεσε η Εύα μέσω τής απιστίας, η Παρθένος Μαρία το έλυσε μέσω τής πίστης».

    Οι Χριστιανοί που προσεύχονται εμπρός στις εικόνες τής Παναγίας τού εξεταζόμενου τύπου αποδέχονται, ότι η κορδέλα που κρατάει η εικονιζόμενη Θεοτόκος στα χέρια της είναι συμβολική και ότι παρουσιάζει εικαστικώς την επίπονη ζωή των ανθρώπων εδώ στη γη. Αποδέχονται επίσης, ότι οι πολύπλοκοι κόμποι τής υπόψη κορδέλας συμβολίζουν τα περιπλεγμένα προβλήματα και βάσανα που αντιμετωπίζουν όλοι οι άνθρωποι στον παρόντα βίο τους και γι' αυτό ζητούν από την εικονιζόμενη Παναγία, η οποία βοηθάει όλους τους Χριστιανούς που την επικαλούνται σχετικώς, να τους ξεμπερδέψει (τους κόμπους), για να γλυτώσουν απ' όλες τις αντιξοότητες και συμφορές τής ζωής.

Γ.Τ.Α.

Τροπάριο του Παρακλητικού Κανόνος αναφέρον την Παναγία ως λύουσα τους “κόμπους τής ζωής”.

Πάντων θλιβομένων η χαρά, και αδικουμένων προστάτις,

και πενομένων τροφή, ξένων τέ παράκλησις,

και βακτηρία τυφλών, ασθενούντων επίσκεψις,

καταπονουμένων, σκέπη και αντίληψις,

και ορφανών βοηθός,

Μήτερ του Θεού του Ύψιστου,

Συ Υπάρχεις Άχραντε σπεύσον,

δυσωπούμεν ρύσασθαι τους δούλους Σου.


Σημείωση.  Όλες οι εδώ παρατιθέμενες εικόνες ελήφθησαν από το Διαδίκτυο.









Τετάρτη 15 Μαΐου 2024

“Η Παναγία της Σιωπής”. Μία αξιόλογη και διδακτική εικόνιση της Θεοτόκου.

 

    Η Σιωπή εκ μέρους του ανθρώπου και η συνακόλουθή της Ολιγομιλία (βραχυλογία), λογίζονταν απ' την παλαιά εποχή μέγιστες αρετές του. Οι Αρχαίοι Έλληνες, καθώς και άλλοι λαοί είχαν διατυπώσει για τις εν λόγω δύο “αδελφές” αρετές πολλά αποφθέγματα, σοφές γνώμες, ρήσεις και αφορισμούς.

Την ίδια αντίληψη και άποψη για τις αρετές τής σιωπής και τής βραχυλογίας έχουν και οι Χριστιανοί, οι οποίοι μάλιστα αναγνωρίζουν ως ιδανικό υπόδειγμα, παράδειγμα και πρότυπο άσκησης αυτών των αρετών, την Παναγία. Για να κοινοποήσουν οι Χριστιανοί αυτήν την αναγνώρισή τους, επινόησαν και παρουσίασαν στο εκκλησίασμα έναν ανάλογον εικονιστικό τύπο τής Θεοτόκου, που είναι γνωστός με την ονομασία“ Η Παναγία της Σιωπής”, και του οποίου οι εικόνες (τής Θεοτόκου) φέρουν την εύγλωττη επιγραφή “Μήτηρ Θεού – Η Σιωπώσα”, ή “Μήτηρ Θεού - Η Ησυχάζουσα”

    Στην αναφερόμενη εικόνιση “Μήτηρ Θεού – Η Σιωπώσα” παρουσιάζεται η Θεοτόκος να εκτελεί τη γνωστή χειρονομία τής σιωπής, δηλαδή να υψώνει το δάκτυλο - δείκτη του δεξιού χεριού της και να το ακουμβά στα σεπτά χείλη της. Μ΄ αυτήν την κίνησή της η Παναγία προτρέπει όλους εμάς τους Χριστιανούς να είμαστε σύντομοι και σώφρονες στον λόγο μας, να ομιλούμε δηλαδή μόνον εάν πρέπει, όπου πρέπει, όταν πρέπει, ό,τι πρέπει, και όσο το δυνατόν λιγότερο πρέπει.

Ακολούθως θα παρατεθούν ορισμένα χτυπητά παραδείγμα παράτυπης “ομιλίας”.

  1. Πριν από μερικά χρόνια, κάποια ιερά μονή τής Δυτικής Μακεδονίας οργάνωσε μία φιλολογική Ημερίδα για έναν επιφανή ευσεβή συγγραφέα τής πατρίδος μας. Επενέβη όμως την τελευταία στιγμή η αρμόδια προϊσταμένη Εκκλησιαστική Αρχή τής Μονής και ορθώς ζήτησε από την ιερά μονή να “σιωπήσει” σχετικώς και ακύρωσε την πραγματοποίηση αυτής της Ημερίδας για τους ευνόητους λόγους (: Η οργάνωση της Ημερίδας ξέφευγε από την αποστολή και την αρμοδιότητα της Μονής κ.λ.π.)

  2. Κατά την πρόσφατη επιδημία τής φοβερής Γρίπης μερικοί Ιεράρχες τής Ορθόδοξης Εκκλησίας υποστήριξαν δημοσίως, για τους δικούς τους λόγους, και παρότρυναν τους πιστούς να εμβολιαστούν με το ανάλογο πειραματικό εμβόλιο. Άλλοι Ιεράρχες όμως, έχοντας υπόψη το γεγονός, ότι Ιατρός των ψυχών και των σωμάτων ημών είναι μόνον ο Κύριος, θεώρησαν τον εαυτόν τους σχετικώς αδαή και αναρμόδιον κι εφάρμοσαν την αρετή της Σιωπής.

    Σημειώσεις.

    α) Ο όσιος Ιωάννης της Κλίμακος (6ος αιών) στο θεόπνευστο σύγγραμμά του “Κλίμαξ” κατατάσσει την αρετή της Σιωπής στην 11η βαθμίδα τής νοητής κλίμακος των 30 ανάλογων βαθμίδων, που αναβιβάζει τον άνθρωπο στον Ουρανό.

    β) Οι φωτογραφίες που εμπλουτίζουν το παρόν κείμενο ελήφθησαν από το διαδίκτυο.

    Γιώργος Τ. Αλεξίου.










Τετάρτη 8 Μαΐου 2024

Ο νεοφανής εικονιστικός τύπος τής Παναγίας με την επιγραφή “Μήτηρ Θεού η Υπάρχουσα”, που δημιουργήθηκε με την προτροπή και καθοδήγηση τής ίδιας τής Θεοτόκου! (+ 21 Νοεμβρίου).

 

    Όλοι οι άνθρωποι βιώνουμε εδώ στη γη πίκρες και δυστυχίες, άλλοι λιγότερες και άλλοι περισσότερες. Ειδικώς όμως εμείς οι Ορθόδοξοι Χριστιανοί τις αντιμετωπίζουμε όλες επιτυχώς ζητώντας κι έχοντας την αντίστοιχη στήριξη και συμπαράσταση τής Παναγίας και των Αγίων μας, και λαμβάνοντας την ανάλογη βοήθεια του Τριαδικού Θεού.

    Οι παραπάνω θέσεις και διδαχές τής Εκκλησίας μας παρουσιάζονται στα μέλη της με το κήρυγμα και τις συγγραφές των Πατέρων της, κοινοποιούνται με τους ύμνους των εμπνευσμένων υμνογράφων της και απτοποιούνται και γνωστοποιούνται επιτυχώς με τις ιερές εικόνες των ναών της.

    Στις προαναφερόμενες ιερές εικόνες περιλαμβάνονται και οι φέρουσες την ονομασία “Μήτηρ Θεού η Υπάρχουσα”, των οποίων ο εικονιστικός τύπος δημιουργήθηκε στην Ιερουσαλήμ με την προτροπή και καθοδήγηση τής ίδιας της Παναγίας πριν από 30 χρόνια περίπου, κατά το έτος 1995. Το ιστορικό τής δημιουργίας αυτής της θεομητορικής εικόνισης έχει εν συντομία ως ακολούθως:

    Κατά το προαναγραφόμενο έτος 1995 η Παναγία παρουσιάστηκε κατ' όναρ επανειλημμένως σε μία κοπέλα των Ιερουσαλήμων, που έως τότε ήταν μουσουλμάνα και που αμέσως μετά βαπτίστηκε Χριστιανή, και της γνωστοποίησε το εξής θέλημά της:

    «Θέλω να αγιογραφήσετε μία εικόνα μου όπως με βλέπεις. Το πρόσωπό μου να είναι λυπημένο, τα ενδύματά μου μαύρα, τα τρία πρώτα δάκτυλα του δεξιού χεριού μου ενωμένα και να έχει (η εικόνα) την ονομασία “Η Υπάρχουσα”».

Και όντως, έτσι έγινε. Η κοπέλα απευθύνθηκε σχετικώς στους Έλληνες μοναχούς των Ιεροσολύμων που μόναζαν στο “Προσκύνημα της Φυλακής του Πέτρου, παρεκκλήσι του Αγίου Νικοδήμου”, οι οποίοι προθύμως και ταχέως μερίμνησαν και αγιογραφήθηκε η εικόνα τής Θεοτόκου όπως ακριβώς την περιέγραψε και ζήτησε η Ίδια. Αυτή η πρωτότυπη και θαυματουργή εικόνα τής Παναγίας Υπάρχουσας φυλάσσεται τώρα εκεί, στο “Παρεκκλήσι τού Αγίου Νικοδήμου, τού Προσκυνήματος της Φυλακής του Πέτρου”. Έκτοτε οι όπου γης Ορθόδοξοι Χριστιανοί αγιογραφούν και θα αγιογραφούν πάντα πανομοιότυπες εικόνες τής θλιμμένης Παναγίας με την ονομασία “Η Υπάρχουσα”.

    Αναφορικώς με τα μορφικά - δομικά στοιχεία τού εδώ εξεταζόμενου και παρουσιαζόμενου εικονιστικού τύπου τής Παναγίας Υπάρχουσας σημειώνονται τα εξής: Το θλιμμένο πρόσωπο και η πένθιμη ενδυμασία τής εικονιζόμενης Παναγίας προφανώς αποκαλύπτουν και δηλώνουν εμφαντικώς, ότι η Θεομήτωρ συμπάσχει με τους πονεμένους και δυστυχισμένους ανθρώπους όλης της γης, και ότι θλίβεται πολύ για τους αμαρτάνοντες και αμετανόητους Χριστιανούς. Τα τρία ενωμένα δάκτυλα τού δεξιού χεριού της και η ονομασία τής εικόνας “Η Υπάρχουσα” φανερώνουν και δηλώνουν την επιθυμία της και προτροπή της σε όλους τους Χριστιανούς να πιστεύουν ακλόνητα στην ύπαρξη τού Τριαδικού Θεού, καθώς και στην ύπαρξη και παρακλητική - μεσιτική παρουσία τής Ίδιας δίπλα στο θρόνο του Υιού της Χριστού.

Σημειώσεις:

  1. Η πρωτότυπη εικόνα της Παναγίας Υπάρχουσας θαυματούργησε κατά την ημέρα των Εισοδίων της Θεοτόκου έτους 2002. Έκτοτε τα μάτια της είναι διαρκώς δακρυσμένα.

    Βλέπε το θαύμα σε βίντεο: .https://www.youtube.com/watch?v=_AwhcPhPuSQ

2. Βλέπε τον Παρακλητικό Κανόνα της Παναγίας Υπάρχουσας:

https://www.scribd.com/doc/172321783/%CE%A0%CE%91%CE%A1%CE%91%CE%9A%CE%9B%CE%97%CE%A3%CE%97-%CE%97-%CE%A5%CE%A0%CE%91%CE%A1%CE%A7%CE%9F%CE%A5%CE%A3%CE%91?secret_password=1sd5annnmfgdjf0gpduc#fullscreen&from_embed

  1. Η Σύναξη τής εικόνας τής Παναγίας, της επονομαζόμενης “Η Υπάρχουσα”, τιμάται την 21 Νοεμβρίου, εορτή των Εισοδίων τής Υπεραγίας Θεοτόκου.

  2. Όλες οι εδώ παρατιθέμενες εικόνες ελήφθησαν από το Διαδίκτυο.

    Γ. Τ. Α.




Πέμπτη 25 Απριλίου 2024

Αρχαιοελληνικός μύθος: Ο Ροίκος, η Αμαδρυάδα νύμφη και η μέλισσα.

 

    Στην αρχαία Ελλάδα ζούσε ένας ευσταλής, όμορφος και συναισθηματικώς ευαίσθητος νεαρός που λεγόταν Ροίκος. Ο νεαρός αυτός αγαπούσε πολύ τη φύση και γι' αυτό τριγυρνούσε συχνά με τους υπηρέτες του στις εξοχές, στα δάση, στα λιβάδια και στις ρεματιές τής πατρίδας του, παρατηρούσε τα δέντρα, τα πουλιά και τα αγριολούλουδα, και θαύμαζε την ομορφιά τους.

    Κάποια ημέρα που ο Ροίκος βάδιζε μέσα σε ένα πυκνό δάσος είδε μια όμορφη βελανιδιά που ήταν ριζωμένη στην άκρη μιας ρεματιάς και κινδυνεύει να ξεριζωθεί και να καταπέσει. Αμέσως ο φυσιολάτρης Ροίκος πρόσταξε τους υπηρέτες του να υποστηρίξουν το δέντρο για να μη πέσει στην παρακείμενη χαράδρα, και αυτό έκαναν.

    Το γεγονός αυτό το αντιλήφθηκε φυσικά η Αμαδρυάδα νύμφη που κατοικούσε μέσα στον κορμό τής βελανιδιάς και που η ζωή της ταυτιζόταν με τη ζωή τού δέντρου, χάρηκε για τη σωτηρία τους, εμφανίστηκε στον Ροίκο, και για να τον ευχαριστήσει τού πρότεινε να ζητήσει απ' αυτήν όποια χάρη ήθελε. Και ο Ροίκος ζήτησε απ' την Αμαδρυάδα να γίνει σύζυγός του !

Αυτό είναι δύσκολο κι επικίνδυνο, του είπε η Αμαδρυάδα νύμφη, αφού όμως σου το υποσχέθηκα θα γίνει, αλλά με μία προϋπόθεση. Να είμαι η μοναδική γυναίκα σύντροφός σου.

    Εντάξει είπε ο Ροίκος.

    Έγιναν λοιπόν ο Ροίκος και η Αμαδρυάδα ζευγάρι και όρισαν ως σύνδεσμο και αγγελιαφόρο μεταξύ τους μία μέλισσα.

Πέρασε ο καιρός, ο Ροίκος γνώρισε μια άλλη γυναίκα και αθέτησε την υπόσχεσή του. Το πληροφορήθηκε αυτό η Αμαδρυάδα νύμφη και έστειλε τη μέλισσα να τον βρεί και να τον συνετίσει. Πράγματι, η μέλισσα πήγε και τον βρήκε την ώρα που έπαιζε πεσσούς με έναν φίλο του. Ο Ροίκος όταν είδε τη μέλισσα να πετάει επάνω απ' το κεφάλι του εκνευρίστηκε και την έβρισε άσχημα και τότε η Αμαδρυάδα νύμφη θύμωσε πολύ, και πρόσταξε τη μέλισσα να τον χτυπήσει με το κεντρί της στα μάτια του για να τον τυφλώσει. Και τον τύφλωσε.

Απόδοση από τον Γ.Τ.Α.

    Σημείωση. Αμαδρυάδες νύμφαι λέγονται διά το άμα ταις δρυσί γεννάσθαι, ή επειδή δοκούσιν άμα ταις δρυσί φθείρεσθαι.

    Το αρχαίο κείμενο μίας παραλλαγής τού μύθου.

Χάρων γαρ ο Λαμψακηνός ιστορεί, “ως Ροίκος, δρυν θεασάμενος ήδη μέλλουσαν επί γην καταφέρεσθαι, προσέταξε τοις παίσι ταύτην υποστηρίξαι, η δε μέλλουσα συμφθείρεσθαι

τη δρυί νύμφη, επιστάσα τω Ροίκω, χάριν μεν ειδέναι έφασκεν υπέρ της σωτηρίας, επέτρεπε δε αιτήσασθαι ό,τι βούλοιτο. Ως δε εκείνος ηξίου συγγενέσθαι αυτή, επιζήμιον μεν έλεγε είναι τούτο, φυλάττεσθαι δε όμως ετέρας γυναικός ομιλίαν. Έσχον δε μεταξύ αυτών άγγελον μέλισσαν. Καί ποτε πεσσεύοντος αυτού περιΐπταται η μέλισσα. Πικρότερον δέ τι αποφθεγξάμενος, εις οργήν έτρεψε την νύμφην, ώστε πηρωθείναι”.

{Th. G. Etymologikon Magnum Lexikon, τόμ. 1, σελ.. 75.}

Βλέπε σχετικώς: https://kepegerma.blogspot.com/2014/10/blog-post.html























Τρίτη 23 Απριλίου 2024

Η περίφημη ιερή εικόνιση με την ονομασία “Ιησούς Χριστός, Ο Χαλκίτης”.

 

Το μέγα αυτοκρατορικό παλάτιον τής βυζαντινής Κωνσταντινούπολης διέθετε μία μνημειακή πύλη εισόδου, που είχε λαμπρή θύρα με χάλκινα θυρόφυλλα και που ένεκα τούτου ονομαζόταν Χαλκή Πύλη. Στην εξωτερική υπέρθυρη καμάρα (κόγχη) τής εν λόγω Πύλης υπήρχε μία αξιόλογη απεικόνιση του Χριστού με την ανάλογη ονομασία, “Ιησούς Χριστός, Ο Χαλκίτης”.

Κατά την περίοδο της εικονομαχίας, ο βυζαντινός εικονομάχος αυτοκράτορας Λέων Γ΄ ο Ίσαυρος (685 - 741) αφαίρεσε απ' την υπόψη υπέρθυρη κόγχη την αναφερόμενη εικόνα του Χριστού Χαλκίτη και στη θέση της φιλοτέχνησε έναν μεγάλο κι εντυπωσιακό ψηφιδωτό Σταυρό.

Έναν αιώνα αργότερα, το έτος 843 που έληξε η εικονομαχία και θριάμβευσε η Ορθοδοξία, η ευσεβής αυτοκράτειρα Θεοδώρα ανέθεσε στον περίφημο αγιογράφο Λάζαρο να ξαναεικονίσει τον Χριστό επάνω από την Χαλκή πύλη. Και όντως αυτό έγινε. Ο θεόπνευστος Λάζαρος άφησε άθικτον τον προϋπάρχοντα ψηφιδωτό Σταυρό, και αγιογράφησε επ' αυτού τον Χριστό όρθιον κι ευλογούντα, με τη μορφή του Παντοκράτορα και με την επιγραφή εκατέρωθεν των ώμων Του “Ιησούς Χριστός, Ο Χαλκίτης”. Ο Λάζαρος απέφυγε να ζωγραφίσει το καθιερωμένο φωτοστέφανο πέριξ της τιμίας κεφαλής τού Κυρίου, για να διακρίνουν οι πιστοί και τον Σταυρό τής πρότερης παράστασης. Έκτοτε, οι αγιογράφοι τής Ορθοδοξίας φιλοτεχνούν την περιγραφόμενη καταπληκτική παράσταση του Χριστού Χαλκίτη συνήθως κατά τον πρώτο και βασικό τύπο της, δηλαδή, παρουσιάζουν τον Χριστό χωρίς το φωτοστέφανό Του κι έχοντα έναν μεγάλο ψηφιδωτό Σταυρό πίσω από το σώμα του.

    Παρατήρηση. Οι Ορθόδοξοι Χριστιανοί γνωρίζοντας και λαμβάνοντας υπόψη την τοποθέτηση της πρωτότυπης εικόνας του Χριστού Χαλκίτη στο υπέρθυρο τής κύριας πύλης του αυτοκρατορικού Παλατίου της βυζαντινής Κωνσταντινούπολης την τοποθετούν και αυτοί κατά κανόνα και ορθώς υπεράνω της εξωτερικής πύλης των ναών τους.

Σημείωση. 'Ολες οι φωτογραφίες εικόνων του Χριστού Χαλκίτη που συνοδεύουν την παρούσα δημοσίευση ελήφθησαν από το διαδίκτυο.


Γ.Τ.Α.