Κυριακή, 1 Ιουλίου 2018

Οι 3 ναοί των Αγίων Αναργύρων (+ 1η Ιουλίου) στην πόλη Καστοριά.


Φωτογραφίες:

1α) Ο βυζαντινός ναός των Αγίων Αναργύρων του 11ου αιώνος.
1β) Ο βυζαντινός ναός του 11ου αιώνος.
1γ) Η εμπρόσθια θύρα του βυζαντινού ναού.
1δ) Τοιχογραφία των αγίων Αναργύρων στην πρόσοψη του βυζαντινού ναού.
1ε) Η νότια θύρα του βυζαντινού ναού.
.................................................................
2α) Ο ναός των Αγίων Αναργύρων, του Γυμνασίου, του 18ου αιώνος (;).
2β) Η θύρα εισόδου στο ναό Αγίων Αναργύρων Γυμνασίου.
2γ) Η εικόνα των αγίων Αναργύρων Κοσμά και Δαμιανού στο τέμπλο του ομώνυμου ναού, του Γυμνασίου.
2δ) Εξωτερική τοιχογραφία των αγίων Αναργύρων στον ομώνυμο ναό του Γυμνασίου.
2ε) Το κωδωνοστάσιο του ναού Αγίων Αναργύρων χιονισμένο.
.........................................................................
3α) Ο ναός των Αγίων Αναργύρων (και Αγίων Αποστόλων ;) ενορίας Καρύβη (συνοικίας Ντολτσού), του 19ου αιώνος (;).
3β) Οι θύρες εισόδου στο ναό Αγίων Αναργύρων ενορίας Καρύβη.
3γ) Η εικόνα των αγίων Αναργύρων Κοσμά και Δαμιανού στο τέμπλο του ομώνυμου ναού συνοικίας Ντολτσού.
3δ) Η εικόνα των 12 Αποστόλων στο τέμπλο του ναού Αγίων Αναργύρων ενορίας Καρύβη.

Σημείωση
Ο ναός των Αγίων Αναργύρων συνοικίας Ντολτσού, σύμφωνα με τους ευσεβείς περίοικους (: την αείμνηστη Καστοριανή δέσποινα Ζάχου κ.ά.), είναι συναφιερωμένος και στους 12 Αποστόλους. Αυτό δηλώνεται και από τη μεγάλη εικόνα των 12 Αποστόλων, που είναι
τοποθετημένη στο τέμπλο του ναού και τιμάται αναλόγως απ' τους πιστούς. Παλαιότερα ο ναός πανηγύριζε επί 2 συνεχείς ημέρες, την 30η Ιουνίου και την 1η Ιουλίου !













Δευτέρα, 11 Ιουνίου 2018

Δύο πανέμορφα είδη Ορχιδέας στην τοποθεσία “Κρέστα” Κορησού Καστοριάς.

Ορχιδέα η πυραμοειδής στην Κρέστα.

Η όμορφη τοποθεσία “Κρέστα” βρίσκεται ανατολικά και ψηλότερα από την Κορησό, στον ορεινό αυχένα που ενώνει – διαχωρίζει τα βουνά Σαρακίνα και Αμάραντος. Η εν λόγω τοποθεσία περιλαμβάνει αρκετούς λοφίσκους με πυκνούς θάμνους, φυλλοβόλα δέντρα, κι αειθαλείς άρκευθους. Περιλαμβάνει επίσης, κάμποσα υδροφόρα ρέματα με αυτοφυείς λεύκες, ιτιές και σκλήθρα, καθώς και ομαλές βουνοπλαγιές και λιβάδια με πολλά και ποικίλα αγριολούλουδα. Τα πιο όμορφα κι εντυπωσιακά απ' τα εν λόγω αγριολούλουδα είναι αναμφίβολα δύο είδη ορχιδέας, που φυτρώνουν σε μέρη που νεροκρατούν (“χαίρουσι γαρ εν υγροίς τόποις και εν έλεσι φύεσθαι”).
Το πρώτο απ' τα εν λόγω είδη ορχιδέας ονομάζεται Ανακαμπτίδα η πυραμoειδής (anacamptis pyramidalis). Η ορχιδέα αυτή, σύμφωνα με σχετικό κείμενο του διαδικτύου, είναι το μοναδικό είδος του ομώνυμου γένους μονοκοτυλήδωνων φυτών, ιθαγενές της κεντρικής και μεσογειακής Ευρώπης, της δυτικής Ασίας και της βόρειας Αφρικής. Πρόκειται για ένα πολυετές φυτό ύψους 26 έως 60 εκ., με ωοειδείς ακέραιους κονδύλους. Τα φύλλα του είναι μακριά, γραμμοειδή και λογχοειδή. Τα άνθη του είναι μικρά, ρόδινα, και σε μικρό πυκνό στάχυ. Είναι είδος κοινό των δασικών και ορεινών περιοχών σχεδόν όλης της Ελλάδος.
Ορχιδέα  η πυραμοειδής
Η ονομασία του δεύτερου απ' τα εξεταζόμενα είδη ορχιδέας ονομάζεται Ανακαμπτίς η ελοχαρής (Anacamptis palustris). Πρόκειται για βαλκανική και ασιατική ορχιδέα, που φυτρώνει σε υδρολίβαδα και υγρές τοποθεσίες. Είναι ψηλό και ρωμαλέο φυτό, που φθάνει σε ύψος το 1 μέτρο. Έχει 3-5 λογχοειδή άστικτα φύλλα, και 15-16 μεγάλα βιολετί άνθη σε επιμήκη ταξιανθία. Στην “Κρέστα” ανθίζει κατά τον μήνα Ιούνιο.
Οι φυσιολάτρες των γειτονικών χωριών της Κρέστας, δηλαδή της Κορησού, του Τσιριλόβου και του Γέρμα που επισκέπτονται την περιοχή της, καθώς και οι οδηγοί κι επιβάτες των αυτοκινήτων που διέρχονται από το δημόσιο δρόμο που τη διαπερνάει, βλέπουν τις εντυπωσιακές ορχιδέες της, εντυπωσιάζονται από τη μορφή τους, τις “χαϊδεύουν με τα μάτια”, και απολαμβάνουν την ομορφιά τους.

ΕΠΙΜΕΤΡΟ
Ο κόσμος του άλλου είναι μια ορχιδέα όλο θάλασσα.
(Ποίημα Χλόης Κουτσουμπέλη)

Στον κόσμο του άλλου
μπαίνεις τρυφερά
γυμνός όπως σε Ιερό.
Είναι μια ορχιδέα όλο θάλασσα.
Βρέχεις τα πόδια σου στα βελούδινά της πέταλα.
Χαίρεσαι και φοβάσαι.
Γνωρίζεις
πως κάθε ορχιδέα ανοιγοκλείνει στους χτύπους της καρδιάς,
είναι μυστική και αρχέγονη
και πως μέσα της αλλάζεις.
Ύστερα απ' αυτό ποτέ δεν θάσαι ο ίδιος.

Μερική, χαρακτηριστική άποψη της τοποθεσίας
"Κρέστα" Κορησού.


Ανακαμπτίδα (ορχιδέα) η πυραμοειδής.




Τρία στελέχη ορχιδέας πυραμοειδούς.
άποψή τους εκ των άνω.

Εξαιρετική τοιχογραφία με αγριολούλουδα
σε ναό της Καστοριάς. Έτος 1727.

Ορχιδέα παραπλεύρως της οδού που
διατρέχει την περιοχή Κρέστα.

Πηγή με κρυστάλλινο νερό δίπλα
σε ρυάκι της Κρέστας



Ορχιδέα η ελοχαρής στην Κρέστα.




Αρκετά φυτά ορχιδέας ελοχαρούς
σε ειδυλλιακό ρυάκι της Κρέστας.



Ορχιδέα η ελοχαρής (: που φύεται στα έλη)




Πέμπτη, 7 Ιουνίου 2018

Το μυρωδάτο "τσάι του βουνού" στο όρος Σαρακίνα Καστοριάς.

Το λεγόμενο "στρωτό" τσάι της Σαρακίνας.

Το γνωστό βουνό Σαρακίνα της Ορεστίδας βρίσκεται ακριβώς απέναντι από την πόλη της Καστοριάς, στην ανατολική πλευρά της λίμνης της. Το εν λόγω βουνό αποτελούσε κατά την περίοδο της Βυζαντινής αυτοκρατορίας το “Άγιον Όρος” της περιοχής, καθότι επάνω του κι ολόγυρά του υπήρχαν τότε ευάριθμες ιερές μονές και αρκετές σκήτες, όπου εγκαταβίωναν και μόναζαν πολλοί Μοναχοί και Ασκητές.
Η Σαρακίνα είναι ασβεστολιθικό βουνό κι ως τούτου φύονται κι ευδοκιμούν στις πλαγιές και στις ράχες του δύο είδη μυρωδάνου τσαγιού, τα οποία οι κάτοικοι των γύρω χωριών ονομάζουν “στρωτό” και “ψηλό”, αντίστοιχα. Το λεγόμενο “στρωτό” τσάι φυτρώνει κυρίως στα χαμηλότερα μέρη του βουνού ενώ το “ψηλό” επάνω στις ψηλότερες κορυφές του. Απ' τα δύο είδη, το “στρωτό” τσάι υστερεί εμφανισιακά σε σύγκριση με το “ψηλό”, υπερτερεί όμως στο άρωμα.
Οι κάτοικοι των χωριών που περιζώνουν τη Σαρακίνα, και που είναι, η Κορησός, το Τσιρίλοβο, οι Αμπελόκηποι, η Μηλίτσα, το Κωσταράζι, το Βογατσικό και ο Γέρμας, αναβαίνουν κάθε χρόνο στις αρχές Ιουνίου που ανθίζει το τσάι στις βουνοκορφές της και συλλέγουν με προσοχή και φειδώ την απαραίτητη ποσότητα της οικογενείας τους. Κατόπιν το αποξηραίνουν και το χρησιμοποιούν ως υπέροχο αφέψημα καθ' όλη τη διάρκεια του έτους.
Ανθισμένο φυτό τσαγιού στο βουνό Πάσχος.
Το πρωί της Τρίτης 5 Ιουνίου 2018, δύο φυσιολάτρες κάτοικοι της Καστοριάς ανέβηκαν στο βουνό Πάσχος, που είναι παραβούνι της Σαρακίνας και ανήκει στο χωριό Γέρμας, για να ιδούν και να θαυμάσουν το ανθισμένο τσάι του, και ν' απολαύσουν την θεσπέσια ευωδία του. Αφού διάβηκαν μέσα απ' το ωραιότατο δασάκι με τις βραχύκορμες βελανιδιές, που βρίσκεται επάνω απ' το λατομείο μαρμάρου των παλαιών λιθοξόων του Γέρμα, εισήλθαν στον βιότομο του τσαγιού. Εκεί είδαν και φωτογράφισαν πολλές “ρίζες” (: φυτά) τσαγιού με θυσσανωτούς ανθισμένους βλαστούς, καθώς και αρκετά αγριολούλουδα, Είδαν επίσης με έκπληξη μία πρόχειρη, υποτυπώδη φωλιά ενός μικρόσωμου γερακιού, που είχε απάνω της δυό όμορφα παρδαλά αβγουλάκια!
'Οταν τελείωσε η περιπλάνησή τους στην περιοχή του τσαγιού, επισκέφτηκαν τον εξοχικό ναό της Αναστάσεως του Κυρίου και ήπιαν δροσερό νερό από τη βρύση “πηγαδάκι”. Τέλος, κατέβηκαν στον Γέρμα κι απ' εκεί επέστρεψαν κατά το μεσημέρι ενθουσιασμένοι στην Καστοριά.
Χαρακτηριστικό ξέφωτο της Σαρακίνας,
όπου φύεται το αρωματικό τσάι της.



Ο Γέρμας, όπως φαίνεται απ' την περιοχή
"Πυκραμυγδαλιά" του όρους Πάσχος.

Τσάι φυτρωμένο ανάμεσα σε πέτρες.


Γερμανιώτης μαζεύει με προσοχή
και φειδώ τσάι στον Πάσχο.


Χαρακτηριστικές βραχύκορμες δρύες
στο αναφερόμενο δάσος.

Δύο πανέμορφα αβγά γερακιού
στην υποτυπώδη φωλιά του.

Άποψη της "φωλεάς' του γερακιού
με τα δύο αβγά επάνω της (εντός των κύκλων).


Κίτρινο αγριολούλουδο σε σχισμή βράχων.

Ανθισμένο ιθαγενές αγιόκλημα στον Πάσχο.

Βράχος ροδόχρωμου μαρμάρου
στο λατομείο του Πάσχου.





Μια "αλουπότρυπα" (: λαγούμι αλεπούς).

Ο εξοχικός ναός της "Αναστάσεως του Κυρίου",
παραμελημένος κι εγκαταλειμμένος σήμερα.

Τσάι της πέτρας, κυριολεκτικά.




Το λεγόμενο "Πηγαδάκι" στον Πάσχο
(ποτίστρα αιγοπροβάτων).


Χαρακτηριστική βελανιδιά
στο δάσος του Πάσχου.

Κυριακή, 27 Μαΐου 2018

Η εικόνα του Τριαδικού Θεού στο χωριό Μελάς Καστοριάς (18ος αι.).


Η εικόνα της Αγίας Τριάδος
στο χωριό Μελάς Καστοριάς.
(18ος αιών;)
Κείμενο Γιώργου Τ. Αλεξίου
    Η εικόνα της Αγίας Τριάδος είναι η πλέον ιερή και σεβαστή στον Ορθόδοξο κόσμο και γι’ αυτό παρουσιάζεται απ’ την Εκκλησία μας, σε όλους ανεξαίρετα τους ναούς της, με διάφορους εμπνευσμένους και υψηλόπνοους εικονογραφικούς τύπους. Απ’ τους εν λόγω αγιογραφικούς τύπους, ο πλέον κοινός και συνηθισμένους, κατά τους μεταβυζαντινούς αιώνες, είναι ο λεγόμενος «Θεανδρικός», στον οποίο τα τρία πανάγια Πρόσωπα της Θεότητας απεικονίζονται ως εξής:
1) Ο Θεός Πατήρ παρουσιάζεται συμβολικά κι αντιπροσωπευτικά με τη μορφή του Χριστού – Παλαιού των Ημερών (γεροντικής ηλικίας), να κάθεται σε ουράνιο θρόνο και να ευλογεί όλη την κτίση.
2) Ο Ιησούς Χριστός εικονίζεται με τη θεανδρική μορφή του Παντοκράτορα (τριακοντούτης), καθήμενος στα δεξιά του Παλαιού των Ημερών κι ευλογών επίσης.
3) Το Άγιο Πνεύμα παριστάνεται ως λευκή περιστερά, να πετάει επάνω απ’ τις φωτοστεφανωμένες άγιες κεφαλές του Χριστού – Παλαιού των Ημερών και του Χριστού Παντοκράτορα.
Μία ενδιαφέρουσα εικόνα της Αγίας Τριάδος, που ανήκει στον προπεριγραφόμενο εικονιστικό τύπο, φυλάσσεται στον ενοριακό ναό του ιστορικού χωριού Κάτω Μελάς Κορεστείων. Η εν λόγω εικόνα φιλοτεχνήθηκε κατά τον 18ο αιώνα (;) από ταλαντούχο Καστοριανό αγιογράφο κι έχει όλα σχεδόν τα βασικά στοιχεία και γνωρίσματα των εικόνων της κατηγορίας της. Η μόνη διαφορά της απ’ τις λοιπές ομότυπες της παραστάσεις εντοπίζεται στη στάση του Χριστού – Παλαιού των Ημερών και του Χριστού Παντοκράτορα, που εδώ, στην εξεταζόμενη εικόνα του Μελά, εικονίζονται σε όρθια στάση και όχι καθήμενοι σε νεφέλες ή βασιλικούς θρόνους, όπως επιτάσσει ο κανόνας.
Το άνω μέρος της θεματικής
 εικόνας της Αγίας Τριάδος.

Η απεικόνιση του Αγίου Πνεύματος με τη μορφή
περιστεράς στην εξεταζόμενη εικόνα.

Ο ναός του Αγίου Ευσταθίου στο χωριό Μελάς,
όπου φυλάσσεται η παρουσιαζόμενη
εικόνα  της Αγίας Τριάδος.

Το σεπτό Στρατιωτικό Νεκροταφείο στο Μελά.
Οι εκεί θαμμένοι γενναίοι στρατιώτες μας
 έπεσαν υπέρ πατρίδος στις 12-8-1949.
Αιωνία η μνήμη των παλικαριών μας.