Στους κόκκινους κρίνους του όρους “Μουρίκι”. Τετάρτη 22 Ιουλίου 2015.

Στο θρυλικό και πανέμορφο όρος Μουρίκι (υψ. 1.703 μ.), και πιο συγκεκριμένα, στα αλπικά λιβάδια με τις φτέρες της περιοχής “Χαρούπα” του Γέρμα και στα ξέφωτα του πυκνού δάσους οξιάς που υπάρχει (-ουν) εκεί, απαντάται σε πολύ μεγάλους αριθμούς ένα από τα ωραιότερα αγριολούλουδα της Ελλάδος, ο κόκκινος κρίνος ( Lilium Chalkedonicum L.). Το εν λόγω αγριολούλουδο με την καταπληκτική ομορφιά ανθίζει στο Μουρίκι κατά τον μήνα Ιούλιο, και γι’ αυτό μεταβαίνουν τότε εκεί οι φυσιολάτρες της πόλης Καστοριάς και των γύρω του χωριών που επιθυμούν να το ιδούν και να το απολαύσουν.

Ένας εξ αυτών, ο δάσκαλος Γιώργος Τ. Αλεξίου πήγε στη Χαρούπα την Τετάρτη 22 Ιουλίου 2015, περιπλανήθηκε στα αναφερόμενα λιβάδια, αντίκρισε με τρυφερότητα πάμπολλους κόκκινους κρίνους, τους θαύμασε, τους χάρηκε, τους φωτογράφισε και τις φωτογραφίες τους τις παρουσιάζει εδώ.

ΣΗΜΕΙΩΣΗ

Τον εξεταζόμενο κόκκινο κρίνο τον περιγράφει ως ακολούθως ο Γιώργος Σφήκας στο βιβλίο του “Τα αγριολούλουδα της Ελλάδας”:

«Είναι ένα από τα πιο εντυπωσιακά αγριολούλουδα . Έχει βολβούς μεγάλους με φολίδες και άνθη μεγάλα με τμήματα περιγωνίου παχιά σαν κέρινα. Κάνει βλαστό ψηλό, από 50 εκ. μέχρι 1,20 μ. Τα φύλλα του είναι πολλά και πυκνά, βγαίνουν σε όλο το μήκος του βλαστού και είναι λίγο συνεστραμμένα. Τα κατώτερα φύλλα είναι οριζόντια με μήκος 5–15 εκ. και πλάτος 4-8 χιλ. Τα ανώτερα είναι μικρότερα, μάλλον όρθια και καλύπτουν το βλαστό. Τα άνθη είναι κόκκινα και βγαίνουν όλα μαζί, από 1 ως 6, στην κορυφή του βλαστού. Είναι στραμμένα προς τα κάτω και τα τμήματα του περιανθίου (πέταλα) γυρίζουν και συστρέφονται προς τα πίσω».

   Το επιστημονικό του όνομα προέρχεται από το βουνό Χαλκηδόνιο της Θεσσαλίας όπου πρωτοβρέθηκε.

"Χαίρε ηδύπνοον κρίνον, Δέσποινα,

 πιστούς ευωδιάζον".

Η Παναγία Οδηγήτρια, 

η εφέστια εικόνα του Γέρμα, έτ. 1775.

Σύνθεση Γ.Τ.Α.

Ο Γιώργος Αλεξίου στον "παράδεισο" των κρίνων.

Εκδρομή Καστοριανών για θαλασσινό μπάνιο στη Λούτσα Πρέβεζας. Κυριακή 19 Ιουλίου 2015.

Το Γραφείο Γενικού τουρισμού Kastoria Tours του κ. Νίκου Στυλιάδη διοργάνωσε άψογα και πραγματοποίησε μ’ επιτυχία την Κυριακή 19 Ιουλίου 2015 μία υπέροχη εκδρομή για θαλασσινό μπάνιο στη φημισμένη παραλία της Λούτσας Πρέβεζας. Στην εν λόγω εκδρομή συμμετείχαν περίπου 100 κάτοικοι της Καστοριάς και του Άργους Ορεστικού.

Τα δύο λεωφορεία της εκδρομής ξεκίνησαν από την Καστοριά την 7.30 πρωινή ώρα και μετά από άνετο ταξίδι 2 ωρών έκαναν μία ολιγόλεπτη στάση κοντά στα Ιωάννινα για ξεκούραση των επιβατών τους. Ακολούθως συνέχισαν κανονικά το ταξίδι προς τον προορισμό τους. Κατά τη διαδρομή τους πέρασαν δίπλα από το προστατευόμενο Έλος Καλοδικίου, όπου επιπλέουν αναρίθμητα νούφαρα, και δίπλα από το καταπληκτικό Δέλτα του ποταμού Αχέροντα, όπου υπάρχει το αρχαίο ομώνυμο Νεκρομαντείο, καθώς και το λεγόμενο Δάσος της Περσεφόνης.

Οι εκδρομείς έφθασαν στην ονειρική παραλία της Λούτσας περί την 11^η πρωινή ώρα και αμέσως μπήκαν για μπάνιο στην ελκυστική θάλασσα. Η εν λόγω παραλία έχει μήκος 3 χιλιόμετρα περίπου, περιβάλλεται από πυκνό δάσος πεύκης και άλλων αειθαλών δέντρων και θάμνων, διαθέτει εκτεταμένη ψιλή αμμουδιά κι έχει πεντακάθαρα νερά. Οι λουόμενοι παρέμειναν στην εν λόγω παραλία ένα οκτάωρο περίπου και απόλαυσαν όλες τις χάρες της θάλασσας. Κατόπιν, ώρα 7.00 απογευματινή, πήραν το δρόμο της επιστροφής στην (για την) Καστοριά, όπου έφθασαν γύρω στα μεσάνυχτα πλήρως ικανοποιημένοι και χαρούμενοι.

Ο δάσκαλος Γιώργος Αλεξίου
στην παραλία της Λούτσας.

Ο Στρατής. Δημοτικό ποίημα από τον Γέρμα Καστοριάς.

Η Γοργόνα. Ξυλόγλυπτη παράσταση έτ. 1775
απ' το τέμπλο του ενοριακού ναού του Γέρμα.

Τρεις χρόνους έχει ο Στρατής στα ξένα που γυρίζει

και πριν να ’ρθούνε τέσσερις βούλεται για να φύγει,

τον πιάνουν χιόνια και βροχές και τον γυρίζουν πίσω

και από τα ξένα ο Στρατής δεν ημπορεί να φύγει.

Της μάνας του της έταξε τρεις χρόνους θα καθίσει

και πριν να ’ρθούν οι τέσσερις πως πίσω θα γυρίσει,

και πριν να ’ρθούν οι τέσσερις δεν γύρισε οπίσω.

−Σύρε του είπα, άντρα μου, νά ’βρεις το παιδί μας,

άλλο παιδί δεν έχουμε, δεν έχουμε άλλον στύλο,

αυτό είναι το καμάρι μας κι αυτό είναι η χαρά μας.

Ξεκίνησε ο γέροντας να πάει να βρει το γιό του,

δώδεκα μήνες πέρασαν και πίσω δεν γυρίζει

και πήρα τότε η άμοιρη τους δρόμους ερωτώντας:

−Μην είδατε τον άντρα μου, μην είδατε τον γιο μου;

−Δεν είδαμε τον άντρα σου, δεν είδαμε τον γιο σου.

Και τότε δούλα έγινα η δύστυχη στα ξένα.

Βαριά στενάζει ο Στρατής ένα πρωί και λέγει:

−Τα γόνατά μου έκοψε η φοβερή αρρώστια

και πια δεν είμαι για ζωή, τη γη για να πατήσω,

της μάνας μου της έταξα τρεις χρόνους θα καθίσω

και πριν να ρθούν οι τέσσερις πως πίσω θα γυρίσω

ο Δήμος είν’ πατέρας μου και μάνα μου η Μάρθα.

Και τότε τον ερώτησα πως λένε τ’ όνομά σου.

−Στρατή με λένε.

−Δύστυχε, εσύ είσαι το παιδί μου.

Στην αγκαλιά της η φτωχή με κλάματα τον σφίγγει,

τον βρέχει με τα δάκρυα και τον φιλεί στα μάτια,

κι εκείνος άλαλος φιλεί της μάνας του το χέρι

−Μάνα μου πως εβρέθηκες στα ξένα μοναχή σου;

Ο δύστυχος πατέρας μου τι έγινε, μάνα, που είναι;

−Σήκω παιδί μ’ να φύγουμε, στο σπίτι μας να πάμε.

Στο δρόμο που επήγαιναν, στο δρόμο που πηγαίνουν,

ακούνε μια βραχνή φωνή σε μια καλύβα μέσα.

−Διαβάτη μου, σταμάτησε και κράτα τ’ άλογό σου,

δεν έχω πόδια για να βγω, κοντά σου να μιλήσω,

δεν έχω φως ο δύστυχος για να σε δω ποιος είσαι,

εκεί που πας, διαβάτη μου, αν πας στην πέρα χώρα,

καθώς θα μπεις δεξιά μεριά μια βρύση θ’ απαντήσεις

και σε μια πόρτα σύριζα είν’ ένα κυπαρίσσι,

κλαμένη και άμοιρη θα δεις γυναίκα να προσμένει,

να καρτερεί απ’ την ξενιτιά τον άντρα και τον γιο της,

ο άντρας αυτής της δύστυχης εγώ ο γέρος είμαι
και πήγα νά ’βρω ο δύστυχος στα ξένα το παιδί μου.

Και γύρισαν στο σπίτι τους οι τρεις ξενιτεμένοι.

Η κ. Κατίνα Λάτσου - Πετσώνη
σε νεαρή ηλικία

ΣΗΜΕΙΩΣΗ. Το παρουσιαζόμενο δημοτικό ποίημα το απήγγειλε στην Καστοριά την 10^η Ιουλίου 2015 η κ. Κατίνα Γ. Λάτσου – Πετσώνη, όπως το θυμόταν από τη μητέρα της Ελένη Υφαντή - Λάτσου. Η καταγραφή του έγινε από τον Γιώργο Τ. Αλεξίου.

Παρατήρηση: Προξενεί απορία κι εντύπωση η χρήση απ’ τον αφηγητή τής γενικής πτώσης στη συντακτική δομή όπου οι Γερμανιώτες και γενικότερα οι Βορειοελλαδίτες χρησιμοποιούν την αιτιατική: «της μάνας του της έταξε», αντί «τη μάνα του την έταξε».

Πληροφόρηση: Οι εδώ παρουσιαζόμενες ξυλόγλυπτες μορφές και παραστάσεις ανήκουν στο υπέροχο τέμπλο του ενοριακού ναού Αγίου Γεωργίου Γέρμα και χρονολογούνται στο έτος 1775. Η καλλιτεχνική επεξεργασία των φωτογραφιών τους έγινε από τον Γιώργο Τ. Αλεξίου.

Ο Γέρμας. Σε πρώτο πλάνο ταΐστρες αιγοπροβάτων.

Η κ. Κατίνα Λάτσου-Πετσώνη

Η δεύτερη οικοδόμηση ναού του Αγίου Χριστοφόρου στην Κορησό Καστοριάς.

Ο άγιος Χριστοφόρος σκέπει την Κορησό.
Σύνθεση Γ.Τ.Α.

Η Κορησός είναι ένα από τα μεγαλύτερα και δυναμικότερα χωριά του νομού Καστοριάς. Οι κάτοικοί της διακρίνονται, ήδη απ’ τους αρχαίους χρόνους, για την ευγένεια του χαρακτήρα τους, τη μεγάλη φιλοπατρία και την έντονη θρησκευτικότητά τους. Ένδειξη και πιστοποίηση αυτών των αρετών τους αποτελεί η παρουσία στο Αγιολόγιο της Ορθοδόξου Εκκλησίας δύο αγίων καταγόμενων από την Κορησό, του οσίου Διονυσίου (1316 – 1390) κτίτορα της ομώνυμής του Μονής τού Αγίου Όρους, καθώς και του αυταδέλφου του αγίου Θεοδοσίου (+ 1390), Μητροπολίτου Τραπεζούντας του Πόντου.

Στην περιοχή της Κορησού, εντός και πέριξ του οικισμού της, υπήρχαν κατά τη βυζαντινή εποχή αξιόλογοι ναοί και σημαντικά εξωκκλήσια. Ένα από τα εξωκκλήσια αυτά ήταν του Αγίου Χριστοφόρου και βρισκόταν 2 – 3 χιλιόμετρα περίπου ΝΔ του σημερινού οικισμού της, στην περιοχή που φέρει έκτοτε την ονομασία Χριστοφόρος. Το εκκλησάκι αυτό καταστράφηκε ολοσχερώς κατά την τουρκοκρατία, σε αναπλήρωσή του δε οι ευσεβείς Κορησιώτες, κατόπιν ανάλογης πρωτοβουλίας του κ. Αναστασίου Κυριακίδη, ανήγειραν προσφάτως (έτη 2012 – 2015) στην ίδια τοποθεσία το εδώ παρουσιαζόμενο νέο ξωκλήσι του Αγίου Χριστοφόρου. Άξιος ο μισθός των κτητόρων του κατοίκων της Κορησού.

Το νεόκτιστο ξωκκλήσι του αγίου Χριστοφόρου
στην Κορησό.

Σημειωτέον, ότι μέρος των τιμίων λειψάνων τοy μεγαλομάρτυρα αγίου Χριστοφόρου βρίσκεται στην πλησιόχωρη τής Κορησού ιερά μονή Αγίων Αναργύρων, Μελισσοτόπου Καστοριάς.

Απολυτίκιον αγίου Χριστοφόρου. + 9 Μαΐου.

Στολαίς ταις εξ αίματος, ωραϊζόμενος, Κυρίω παρίστασαι, τω Βασιλεί ουρανών, Χριστοφόρε αοίδιμε, όθεν συν ασωμάτων και Μαρτύρων χορείαις, άδεις τη τρισαγίω, και φρικτή μελωδία, διό ταις ικεσίαις ταις σαις, σώζε τους δούλους σου.

Βλέπε για τον άγιο Διονύσιο τον εκ Κορησού:

http://fos-kastoria.blogspot.gr/2013/11/blog-post_16.html

Ο άγιος Χριστοφόρος.
Τοιχογραφία στη Λιθιά Καστοριάς,
έτ. 1850.

Το ξωκκλήσι του αγίου Χριστοφόρου, Κορησού.
Άλλη άποψή του.

Η τοποθεσία "Χριστοφόρος" Κορησού.

Ο άγιος Χριστοφόρος και ένας Ιεράρχης.
Εικόνα στα Κορέστεια Καστοριάς.

Ο ναός του Αγίου Χριστοφόρου, Κορησού.
Η κόγχη του Ιερού, εξωτερική της άποψη.

Ο όσιος Διονύσιος ο εκ Κορησού.

Ο μεγαλοπρεπής ναός του Αγίου Γεωργίου
στην Κορησό Καστοριάς.

Ο άγιος Χριστοφόρος.

Ο εθνομάρτυρας Αρχιμανδρίτης
Άνθιμος Γιοβανόπουλος (+1905).
Κορησιώτης εκ μητρός.

Ο ναός του Αγίου Χριστοφόρου στην Κορησό.

Δευτέρα 29 Ιουνίου 2015, + Πέτρου και Παύλου, Πρωτοκορυφαίων Αποστόλων.

Εικόνα των Αποστόλων Πέτρου και Παύλου
στον Γέρμα Καστοριάς (19ος αι.).

Ο Λόγος του Αποστόλου Παύλου στον Άρειο Πάγο των Αθηνών (51 μ. Χ.).

«Σταθείς δέ ο Παύλος εν μέσω του Αρείου πάγου έφη, άνδρες Αθηναίοι, κατά πάντα ως δεισιδαιμονεστέρους υμάς θεωρώ. διερχόμενος γάρ και αναθεωρών τά σεβάσματα υμών εύρον και βωμόν εν ώ επεγέγραπτο, αγνώστω Θεώ. όν ούν αγνοούντες ευσεβείτε, τούτον εγώ καταγγέλλω υμίν. ο Θεός ο ποιήσας τον κόσμον και πάντα τά εν αυτώ, ούτος ουρανού και γής Κύριος υπάρχων ουκ εν χειροποιήτοις ναοίς κατοικεί, ουδέ υπό χειρών ανθρώπων θεραπεύεται προσδεόμενός τινος, αυτός διδούς πάσι ζωήν και πνοήν και τά πάντα, εποίησέ τε εξ ενός αίματος πάν έθνος ανθρώπων κατοικείν επι πάν το πρόσωπον της γής, ορίσας προστεταγμένους καιρούς και τας οροθεσίας της κατοικίας αυτών, ζητείν τον Κύριον, ει άρα γε ψηλαφήσειαν αυτόν και εύροιεν, και γε ου μακράν από ενός εκάστου ημών υπάρχοντα. εν αυτώ γάρ ζώμεν και κινούμεθα και εσμέν, ως και τινες των καθ’ υμάς ποιητών ειρήκασι,  του γάρ και γένος εσμέν. γένος ούν υπάρχοντες του Θεού ουκ οφείλομεν νομίζειν χρυσώ η αργύρω η λίθω, χαράγματι τέχνης και ενθυμήσεως ανθρώπου, το θείον είναι όμοιον. τους μέν ούν χρόνους της αγνοίας υπεριδών ο Θεός τανύν παραγγέλλει τοις ανθρώποις πάσι πανταχού μετανοείν, διότι έστησεν ημέραν εν η μέλλει κρίνειν την οικουμένην εν δικαιοσύνη, εν ανδρί ώ ώρισε, πίστιν παρασχών πάσιν αναστήσας αυτόν εκ νεκρών».

(Πράξ. ιζ΄, 18-31).

Το βήμα του Αποστόλου Παύλου
στον Άρειο Πάγο Αθηνών.

Ο δάσκαλος Γιώργος Αλεξίου
στο Βήμα του Αποστόλου Παύλου,
στον Άρειο Πάγο Αθηνών.

Εικονοστάσι  με ψηφιδωτό του Αποστόλου Παύλου, ΄
στο μοναστήρι Μεταμόρφωσης του Σωτήρος
Δρυόβουνου Κοζάνης.

Η ανάμνηση από το εξωκλήσι του Αγίου Χριστοφόρου στον Γέρμα Καστοριάς

Ο Άγιος Χριστοφόρος

Στον Γέρμα Καστοριάς, εντός κι εκτός του οικισμού του, υπάρχουν σήμερα οκτώ ιεροί ναοί, οι εξής: Ο ενοριακός ναός του Αγίου Γεωργίου, ο κοιμητηριακός του Αγίου Αθανασίου, ο σπηλαιώδης της Αγίας Τριάδος και οι εξοχικοί ναοί της Παναγίας Κερασόβου, του Αγίου Κωνσταντίνου, της Αναστάσεως του Κυρίου, του Αγίου Κοσμά του Αιτωλού και των Αγίων Ραφαήλ, Ειρήνης και Νικολάου.
   Παλαιότερα κι έως τα μέσα του 19^ου αιώνα (;) υπήρχαν και δύο άλλα εξωκλήσια, του Προφήτη Ηλία κοντά στην τοποθεσία Γιάζια και του Αγίου Χριστοφόρου σε πλάτωμα του ομώνυμού του λόφου, που απέχει περίπου 200 – 300 μ. από το ναό του Αγίου Αθανασίου και απ’ το παρακείμενό του Κοιμητήριο του χωριού.

Για το εν λόγω ξωκλήσι του Αγίου Χριστοφόρου, ο αείμνηστος Γερμανιώτης φιλόλογος και συγγραφέας Χρίστος Γεωργίου (1889 – 1972) αναφέρει στο αξιόλογο βιβλίο του «Ο Γέρμας και τα γεγονότα του Μακεδονικού Αγώνα, εκδ. Ι.Μ.Χ.Α., Θεσσαλονίκη 1966, σελ. 13, ότι ήταν πολύ αγαπητό στους νεαρούς Γερμανιώτες των χρόνων της τουρκοκρατίας, οι οποίοι μετέβαιναν εκεί την ημέρα της εορτής του 9 Μαΐου και γλεντούσαν στον περιβάλλοντα χώρο του.

Σήμερα, το αναφερόμενο ξωκλήσι του Αγίου Χριστοφόρου είναι εντελώς καταστραμμένο. Το μόνο στοιχείο που το θυμίζει στους τωρινούς κατοίκους του Γέρμα είναι η ονομασία «Χριστοφόρος» της περιοχής όπου βρισκόταν.

Τελευταίως, μερικοί ευσεβείς Γερμανιώτες εκδήλωσαν την επιθυμία να ξανακτίσουν ένα εκκλησάκι – ναόσχημο εικονοστάσι του μεγαλομάρτυρα Αγίου Χριστοφόρου, όχι βέβαια στο απρόσιτο μέρος όπου ήταν πριν, αλλά αρκετά πλησίον του, μπροστά από την είσοδο του Νεκροταφείου και δίπλα στο υπάρχον σεπτό οστεοφυλάκιο. Η παρουσία ενός εικονοστασίου στο αναφερόμενο σημείο είναι, κατά γενική παραδοχή, επιβεβλημένη, για να ανάβουν σ’ αυτό το κερί τους οι πενθούντες κάτοικοι του χωριού που επισκέπτονται τους τάφους των νεκρών συγγενών τους.

ΣΗΜΕΙΩΣΗ. Αρκετοί Γερμανιώτες έφεραν παλαιότερα το βαπτιστικό όνομα Χριστόφορος. Σήμερα το φέρουν δύο, ο Χριστόφορος Κ. Αλεξίου και ο Χριστόφορος Κ. Δισλής.

Τηλεάποψη της τοποθεσίας Χριστοφόρος, Γέρμα.

Εικόνα του αγίου Χριστοφόρου
στον ενοριακό ναό του Γέρμα.
18ος αιών (;).

Μορφή εικονοστασίου που προτείνεται
να τοποθετηθεί δίπλα στο οστεοφυλάκιο
του Γέρμα.

Εκκλησάκι στον Άγιο Γεώργιο
Καστοριάς, σαν το προτεινόμενο.

Το μοναστήρι των Αγίων Αναργύρων, Μελισσοτόπου Καστοριάς,
όπου φυλάσσονται σεπτά οστά του αγίου Χριστοφόρου.