Άγιος Διάδοχος Επίσκοπος Φωτικής Ηπείρου (6ος αιών): Οι Χριστιανοί πρέπει να παραδειγματίζονται από τον Προφήτη Ηλία (+ 20 Ιουλίου) και να οργίζονται εναντίον των ανθρώπων που αμαρτάνουν, κληρικών και λαϊκών.

 Κείμενο του αγίου Διαδόχου Φωτικής αποδοσμένο στη Νεοελληνική από τον Μοναχό Θεόκλητο Διονυσιάτη.

 

    Ο θυμός περισσότερον από τα άλλα πάθη συμβαίνει να ταράσση και να προκαλεί ούγχυσιν στην ψυχή. Κάποτε όμως την ωφελεί πολύ. Όταν χρησιμοποιώμεν αυτόν χωρίς ταραχήν εναντίον των ασεβούντων στον θεόν ή αυτών που ζουν αμαρτωλά κατά διαφόρους τρόπους, διά να σωθούν ή να αισχυνθούν, τότε προσθέτομεν εις την ψυχήν πραότητα, γιατί συμβαδίζομεν έτσι με τον σκοπόν της δικαιοσύνης και αγαθότητος του θεού. Αλλά και πολλές φορές όταν οργισθώμεν πολύ κατά τής αμαρτίας, μεταβάλλομεν έτσι την γυναικώδη νωχέλειαν τής ψυχής σε αρρενωπότητα. Δεν πρέπει δε να αμφιβάλλωμεν ότι, ταρασσόμενοι (εμβριμώμενοι) πνευματικώς κατά τού φθοροποιού δαίμονος, όταν ευρισκώ-μεθα σε πολλήν αθυμίαν, γινόμεθα υπεράνω της γεύοεως του θανάτου (της ραθυμίας). Και διά να μας διδάξη αυτό, ο Κύριος, δύο φορές εις τό πνεύμα του «εμβριμησάμενος» και ταράξας τον εαυτόν του κατά του άδου, απέδωσε την ψυχήν τού Λαζάρου εις τό σώμα του (Ιωάν. 11, 33), αν και ημπορούσε μόνον με την βούλησιν, χωρίς ταραχήν να κάμη όσα θέλει. Από αυτό, νομίζω, ότι ο σώφρων θυμός εδόθη εις την φύσιν μας από τον κτίσαντα θεόν μάλλον ως όπλον. Το οποίον, εάν εχρησιμοποιούσεν η Εύα κατά του διαβόλου, δεν θα ενεργείτο από την εμπαθή εκείνην ηδονήν. ‘Ωστε μου φαίνεται, ότι ο χρησιμοποιών από ζήλον τής ευσέβειας με σωφροσύνην τον θυμόν, θα ευρεθή πάντως καλύτερος εις την ζυγαριάν των ανταποδόσεων, από εκείνον που καθόλου δεν κινείται σε θυμόν, από δυσκινησίαν βεβαίως του νου. Ο μεν ένας φαίνεται, ότι έχει αγύμναστον τον ηνίοχον των ανθρωπίνων φρενών, ο δε άλλος πάντοτε επάνω εις τους ίππους της αρετής καλπάζει αγωνιστικώς μέσα εις την παράταξιν των δαιμόνων, γυμνάζων με δύναμιν το τετράλογον άρμα τής εγκράτειας με τον φόβον του θεού. Το οποίον άρμα του Ισραήλ αναφέρεται εις την Αγίαν Γραφήν, κατά την ανάληψιν του θαυμασίου Προφήτου Ηλία, επειδή εις τους Ιουδαίους πρώτους φαίνεται να ωμίλησεν ο θεός ποικιλοτρόπως περί των τεσσάρων αρετών. Διά τούτο, ο τόσον μέγας μαθητής τής σοφίας, ανελήφθη και επί πυρίνου ακόμη άρματος, χρησιμοποιήσας ως ίππους τας αρετάς του, ως εγώ νομίζω, ο σώφρων, κατά την αρπαγήν του υπό του Πνεύματος, υπό μορφήν πυρίνης αύρας (Δ' Βασιλ., 2, 11).

{Απ’ το βιβλίο του «Τα εκατόν Γνωστικά Κεφάλαια», Κεφάλαιο (Διδαχή) ξβ΄}.

Γιώργος Τ. Αλεξίου.