Ο γαλάζιος κρίνος του όρους “Σαρακίνα” Καστοριάς

Ο γαλάζιος κρίνος της Σαρακίνας

Απέναντι ακριβώς από την πόλη της Καστοριάς, στην ανατολική πλευρά της λίμνης της υψώνεται το ορεινό συγκρότημα της Σαρακίνας (υψ. 1386 μ.). Το βουνό αυτό είναι εξ ολοκλήρου ασβεστολιθικό, διαθέτει δε πολύ ενδιαφέρουσα χλωρίδα και πανίδα.

Στις πετρώδεις κορυφές της Σαρακίνας και στις άνυδρες χαράδρες της φύονται ποικίλα δέντρα, μικρά και μεγάλα, κι ευδοκιμούν πάμπολλα ελκυστικά αγριολούλουδα. Τα ωραιότερα απ’ αυτά τα αγριολούλουδα είναι τέσσερα είδη κρίνων, εκ των οποίων το ένα έχει χρώμα γαλάζιο και τα τρία λευκό.

Ο εν λόγω γαλάζιος κρίνος της Σαρακίνας ανθίζει περί τα τέλη Μαΐου – αρχές Ιουνίου, κυρίως στις περιοχές “Πάτωμα” Κωσταραζίου και “Πάσχος” του Γέρμα. Πρόκειται για ένα λυγερό και ντελικάτο αγριολούλουδο που σαγηνεύει με τη θεσπέσια ομορφιά του όλους τους φυσιολάτρες που εκδράμουν στη Σαρακίνα κατά την αναφερόμενη εποχή.

Εδώ παρουσιάζονται μερικές φωτογραφίες του εξαίσιου γαλάζιου κρίνου της Σαρακίνας.

Ποίημα Οδυσσέα Ελύτη

Μαρίνα

Δώσε μου δυόσμο να μυρίσω,

λουίζα και βασιλικό,

μαζί μ’ αυτά να σε φιλήσω

και τι να πρωτοθυμηθώ.

……………………….

Τη βρύση με τα περιστέρια,

των Αρχαγγέλων το σπαθί,

το περιβόλι με τ’ αστέρια,

και το πηγάδι το βαθύ.

………………………

Τις νύχτες που σε σεργιανούσα,

στην άλλην άκρη τ’ ουρανού,

και ν' ανεβαίνεις σε θωρούσα

σαν αδελφή τού Αυγερινού.

……………………………

Μαρίνα πράσινό μου αστέρι,

Μαρίνα φως τού Αυγερινού,

Μαρίνα μου άγριο περιστέρι,

και κρίνο τού καλοκαιριού.

Τρεις γαλάζιοι κρίνοι στο στέκι αναψυχής
του δάσκαλου Γιώργου Τ. Αλεξίου.

Ομάδα πανέμορφων γαλάζιων κρίνων.

Σχηματοποιημένο άνθος γαλάζιου κρίνου
(ελήφθη απ' το διαδίκτυο)

Ομάδα γαλάζιων κρίνων στο βουνό Πάσχος.
Απέναντι ο Γέρμας.

Ο μεταβυζαντινός ναός του Αγίου Αθανασίου στον Γέρμα Καστοριάς (+ 2 Μαΐου)

Ο ναός του Αγίου Αθανασίου, Γέρμα,
17ος αιών;

Ο εορτάζων αύριο Δευτέρα 2 Μαΐου 2016 ιερός ναός του Αγίου Αθανασίου Γέρμα στέκεται ακλόνητος εδώ και 350 χρόνια περίπου στη βραχώδη κορυφή μικρού λόφου, κοντινού στον αναφερόμενο χωριό της Καστοριάς, ως ακαταμάχητος φρουρός του. Ο εν λόγω ναός είναι ο κοιμητηριακός του χωριού, κι ένεκα αυτής της ιδιότητάς του αναγνωρίζεται απ’ τους Γερμανιώτες ως η ακοίμητη σκέπη και διαρκής προστασία των προσφιλών νεκρών τους. Αναγνωρίζεται επίσης απ’ τους ίδιους ανθρώπους, αλλά και από ειδικούς επιστήμονες (αρχαιολόγους, ιστορικούς τέχνης κ.ά.), ως το σημαντικότερο μνημείο του Γέρμα και γενικότερα του πρώην Δήμου Ίωνος Δραγούμη, επειδή είναι το αρχαιότερο σωζόμενο κτίσμα τους και διότι έχει εντός του ενδιαφέρουσες τοιχογραφίες και εικόνες του 17ου αιώνα, καθώς και αξιόλογο τέμπλο με εικόνες του έτους 1762.

Η προφανής θρησκευτική, ιστορική και καλλιτεχνική αξία του εξεταζόμενου ναού καθιστά επιτακτική την ανάγκη της κατάλληλης συντήρησης του από έμπειρους τεχνίτες και της επιστημονικής μελέτης κι ευρύτερης προβολής των εκκλησιαστικών έργων τέχνης που υπάρχουν στο εσωτερικό του. Μία πρώτη συμβολή στη μελέτη αυτή και στην αντίστοιχη προβολή, αποτελεί η ερευνητική εργασία με τις συνοδευτικές της φωτογραφίες, που είναι αναρτημένη στην παρακάτω διεύθυνση του Διαδικτύου (Ίντερνετ).

Ο ναός του Αγίου Αθανασίου Γέρμα Καστοριάς:

https://docs.google.com/viewer?a=v&pid=sites&srcid=ZGVmYXVsdGRvbWFpbnxhZGViMTk1MnxneDozYTY0NmMyOWIzMDRkODQ2

Ο άγιος Αθανάσιος (17ος αιών;).
Η λατρευτική εικόνα του αρχικού ναού.

Ο άγιος Αθανάσιος (19ος αιών).
Η λατρευτική εικόνα του σημερινού ναού.

Η Ωραία αγιόθυρα του δεύτερου τέμπλου,
έτους 1761.

Ο Χριστός Εμμανουήλ (: εφηβικής ηλικίας)
στην κεντρική  κόγχη του Ιερού (17ος αιών;).

Οι τοιχογραφίες του Ανατολικού τοίχου (17ος αιών;).

Το άλσος των άρκευθων {: κέδρων} στο μοναστήρι του Αγίου Νικολάου Κορομηλιάς Καστοριάς.

“Αινείτε τον Κύριον…τα όρη και πάντες οι βουνοί,

ξύλα καρποφόρα και πάσαι κέδροι…”(Ψαλμ. 148).

Εικόνα του αγίου Νικολάου κι ένας κέδρος.
(Η εφέστια εικόνα του μοναστηριού).

Η ιερά μονή Αγίου Νικολάου Κορομηλιάς Καστοριάς είναι κτισμένη από το έτος 1716 σε ένα θαυμάσιο πλάτωμα του υψηλού όρους "Αγία Τριάδα" (υψ. 1383 μ.) που υπέρκειται του χωριού «Κορομηλιά», και που έχει πανοραμική θέα προς το οροπέδιο της Μεσοποταμίας και την οροσειρά της Πίνδου.

Κατά την περίοδο της τουρκοκρατίας η αναφερόμενη ιερά μονή ήταν μία λαμπρή έπαλξη του Ελληνισμού στην Άνω Μακεδονία και γι’ αυτό στις 8 Μαρτίου του έτους 1905 την πυρπόλησαν οι Βούλγαροι Κομιτατζήδες και φόνευσαν τον Ηγούμενό της Αρχιμανδρίτη Άνθιμο Γιοβανόπουλο και τον Μοναχό Δαμιανό Τόσκο.

Γύρω απ’ το αναφερόμενο ιστορικό μοναστήρι υπάρχουν πυκνά δάση βελανιδιάς, καθώς κι ένα άλσος άρκευθων (: είδος κέδρων), που βρίσκεται στην ανατολική του πλευρά και σε απόσταση 200 μ. περίπου μακριά απ’ τον περίβολό του. Το άλσος αυτό αποτελεί μια «βορειοευρωπαϊκή πινελιά» στον «φυσικό καμβά» της καστοριανής υπαίθρου κι ελκύει, με το βραχύ ύψος και την αειθαλότητα των δέντρων και των θάμνων του, την προσοχή των προσκυνητών του μοναστηριού και των φυσιολατρών, οι οποίοι το επισκέπτονται τακτικά, το παρατηρούν, το θαυμάζουν, το αγαπούν και το προστατεύουν.

Εδώ παρατίθενται μερικές φωτογραφίες απ’ το θεματικό άλσος των άρκευθων κι απ’ το πλησίστιό του μοναστήρι του Αγίου Νικολάου.

  (Γιώργος Τ. Αλεξίου).

Άρκευθοι του εξεταζόμενου άλσους.

Άποψη της ιεράς μονής από το άλσος των άρκευθων.

Μερική άποψη της ιεράς μονής.

¨Όμορφο δάσος βελανιδιάς βορείως του μοναστηριού.

Άποψη του άλσους των άρκευθων.

Λειμώνες της ιεράς μονής Αγίου Νικολάου.

Κελιά της ιεράς μονής
και το μνημείο των εθνομαρτύρων της

Μοναχικός άρκευθος.

Μνημόσυνο ηρώων στρατιωτών στην Καστοριά. Ψυχοσάββατο 5 Μαρτίου 2016.

Το Ηρώο στο Στρατιωτικό Νεκροταφείο Καστοριάς.

Το Ψυχοσάββατο 5 Μαρτίου 2016, ώρα 11.00 π.μ., πραγματοποιήθηκε στο Στρατιωτικό Νεκροταφείο Καστοριάς το καθιερωμένο ετήσιο εθνικοθρησκευτικό Μνημόσυνο όλων των γενναίων στρατιωτών μας, που έπεσαν υπέρ πατρίδος στον Γράμμο και το Βίτσι, κατά τη χρονική περίοδο 1946 – 49. Το εν λόγω Μνημόσυνο οργάνωσε η Στρατιωτική Αρχή του Νομού Καστοριάς  (15^ο Σύνταγμα ΠΖ) και το τέλεσε ο Σεβασμιότατος Μητροπολίτης Καστοριάς κ.κ. Σεραφείμ, συνεπικουρούμενος από ετέρους τρεις κληρικούς της ίδιας Μητρόπολης. Στο Μνημόσυνο παρευρέθηκαν και το παρακολούθησαν με έκδηλη συγκίνηση, η βουλευτής Ν. Δ. Καστοριάς κ. Μαρία Αντωνίου, ο Αντιπεριφερειάρχης Καστοριάς κ. Σωτήριος Αδαμόπουλος, ο Δήμαρχος Καστοριάς κ. Ανέστης Αγγελής, ο τ. Βουλευτής Ν.Δ. κ. Ζήσης Τζηκαλάγιας, ανώτεροι αξιωματικοί του Στρατού, της Ελληνικής Αστυνομίας και της Πυροσβεστικής που υπηρετούν στην περιοχή Καστοριάς, ο Υποστράτηγος ε.α. κ. Ηλίας Τζωρτζόπουλος, ο αξιωματικός ε.α. κ Χρυσόστομος Δούκης, πολλοί απόστρατοι αξιωματικοί, οι πρόεδροι εφεδροπολεμικών οργανώσεων της πόλης, ο Πρόεδρος του Συλλόγου Γερμανιωτών Καστοριάς κ. Νίκος Πρώιος, ο φιλόλογος κ. Λάζαρος Γ. Νικηφορίδης, οι δάσκαλοι κ.κ. Γιώργος Αλεξίου και Γιώργος Γκαλίτσας, αρκετοί άλλοι γενναιόφρονες κι ευγνώμονες δημότες της, και βεβαίως, πολλοί στρατιώτες μας.

Σεπτός τάφος γενναίου στρατιώτη.

Αμέσως μετά την τελετή του περιγραφόμενου εθνικοθρησκευτικού Μνημοσύνου, ο Αξιωματικός Διοικητής των Στρατιωτικών Δυνάμεων της περιοχής κατέθεσε στέφανο στο Ηρώο του Νεκροταφείου και ακολούθως έγινε το Προσκλητήριο των 112 αξιωματικών, 94 υπαξιωματικών και 5.718 οπλιτών του Στρατού μας, που έχυσαν το τίμιο αίμα τους στο Γράμμο και το Βίτσι για την ελευθερία και τη δημοκρατία, κατά τον επάρατο ανταρτοπόλεμο 1946 – 49, και που έκτοτε είναι, πολλοί εξ αυτών, θαμμένοι στο αναφερόμενο Στρατιωτικό Νεκροταφείο. Κατόπιν εψάλη ο Εθνικός μας Ύμνος, από παρούσα Διμοιρία Στρατού.

Ακολούθως, όλοι οι παρευρισκόμενοι και συμμετέχοντες στο εν λόγω μνημόσυνο, αξιωματούχοι, στρατιώτες και απλοί πολίτες, επισκέφτηκαν τον υπόγειο κοιμητηριακό ναό Αγίου Γεωργίου, του Νεκροταφείου, καθώς και την παρακείμενή του κρύπτη, όπου αναπαύονται τα τίμια οστά πολλών νεκρών ηρώων μας, προσκύνησαν δεόντως, τέλεσαν Τρισάγιο και άναψαν κερί στη μνήμη τους. Τέλος, έλαβαν όλοι τα παραδοσιακά κόλλυβα και αποχώρησαν απ’ το Νεκροταφείο έμπλεοι ψυχικής ανάτασης κι εθνικού παλμού.

ΣΗΜΕΙΩΣΗ. Βλέπε σχετικώς: Ιστότοπος "Πατριωτική Καστοριά",
 Δ/νση: https://sites.google.com/site/azzabccb/

Ο Σεβασμιότατος Μητροπολίτης Καστοριάς
 κ.κ. Σεραφείμ τελεί το μνημόσυνο
των πεσόντων στρατιωτών μας.

Η μνημειακή πύλη του
Στρατιωτικού Νεκροταφείου Καστοριάς

Τάφοι ηρώων στρατιωτών
στο στρατιωτικό Νεκροταφείο Καστοριάς.

Προσέλευση των αξιωματούχων
στο στρατιωτικό Νεκροταφείο Καστοριάς.

Το κοινοτάφιο πεσόντων ηρώων στρατιωτών
και οι στήλες με τα σεπτά ονόματά τους.

Πλάκα με τα τιμημένα ονόματα
πεσόντων στρατιωτών μας.

Ο Διοικητής του 15ου Συντάγματος ΠΖ
καταθέτει τιμητικό στεφάνι
στο Ηρώο του Νεκροταφείου.

Στρατιώτες αποδίδουν τιμές.

Ο Υποστράτηγος ε.α. κ. Ηλίας Τζωρτζόπουλος.

Γενναιόφρονες Καστοριανοί
παρόντες στο Μνημόσυνο των στρατιωτών.

Ο δάσκαλος Γιώργος Τ. Αλεξίου
παρών στο μνημόσυνο των στρατιωτών μας.

Ο δενδρίτης όσιος Δαβίδ ο εν Θεσσαλονίκη (5ος – 6ος αιών) ασκητής επάνω σε αμυγδαλιά! (+ 26 Ιουνίου).

Ο όσιος Δαβίδ ασκητεύει
επάνω σε δένδρο αμυγδαλιάς.

«Οι δενδρίται, οι του ξύλου της ζωής εκρέμοντες,

οι ανθούντες εν αρεταίς, οι καλοί καρποί του πνεύματος».

Οι Μοναχοί και οι ασκητές της Ορθοδοξίας διαβιούσαν και διαβιούν, ως γνωστόν, σε μοναστήρια, σκήτες και καλύβες, που βρίσκονται σε τοποθεσίες ιδιαίτερου φυσικού κάλλους. Αρκετοί απ’ αυτούς παλαιότερα, στα χρόνια της Βυζαντινής Αυτοκρατορίας, οι λεγόμενοι Δενδρίτες όσιοι, έστηναν τις καλύβες τους επάνω σε δέντρα κι εκεί ασκήτευαν επί αρκετά χρόνια, προσευχόμενοι αδιάκοπα στο Θεό και διδάσκοντας τον πιστό λαό της περιοχής. Ο σημαντικότερος απ’ τους εν λόγω δενδρίτες ασκητές ήταν ο όσιος Δαβίδ ο εν Θεσσαλονίκη, που έζησε στην εποχή του Ιουστινιανού (5^ος - 6^ος αιών). Ο όσιος αυτός ασκήτεψε επί τρία χρόνια επάνω σε ένα δένδρο αμυγδαλιάς, στα περίχωρα της Θεσσαλονίκης. Ο Συναξαριστής αναφέρει τα εξής για τη θαυμαστή ζωή και δράση του:

«Ο όσιος Δαβίδ ήταν από τη Θεσσαλονίκη και έζησε στα χρόνια του αυτοκράτορα Ιουστινιανού (527 - 565).Η ζωή του ήταν μια συνεχής φιλανθρωπία και εργασία για την πίστη του Χριστού. .Όταν ήλθε η κατάλληλη ώρα, ο Δαβίδ μοίρασε τα υπάρχοντά του στους φτωχούς και έγινε αναχωρητής. Για τρία ολόκληρα χρόνια κατοικούσε επάνω σ’ ένα δένδρο αμυγδαλιάς. εκεί, με τα λιοπύρια του καλοκαιριού και τις παγωνιές του χειμώνα, δουλαγωγούσε το σώμα του με άσκηση στην εγκράτεια και με προσευχή, απαγγέλλοντας τους παρακάτω στίχους του προφητάνακτος ομωνύμου του Δαβίδ:

Ολάνθιστο δένδρο αμυγδαλιάς.

"Ωμοιώθην πελεκάνι ερημικώ,

εγενήθην ωσεί νυκτικόραξ εν οικοπέδω,

ηγρύπνησα και εγενόμην ως στρουθίον μονάζον επί δώματος".

(Δηλαδή: Έγινα όμοιος με πελεκάνο, που περνά τις μέρες του στην έρημο.

Κατάντησα σαν κλαυσοπούλι που κράζει κλαψιάρικα τη νύκτα σε ερειπωμένο

σπίτι.

Παρέμεινα άυπνος και έγινα σαν στρουθίο που έχασε το σύντροφό του και μένει

μόνο στο ύψος της στέγης).

Πράγματι, ο όσιος Δαβίδ με την αυστηρή άσκηση κατάφερε να υποτάξει σε μεγάλο βαθμό τα πάθη της σάρκας και να γίνει ένας ένσαρκος άγγελος, γι’ αυτό και οι Θεσσαλονικείς τον επέλεξαν και τον έστειλαν ως αντιπρόσωπό τους στον αυτοκράτορα Ιουστινιανό, για να ζητήσει έναν άξιο Έπαρχο για την πόλη τους. Ο όσιος Δαβίδ, κατά την επιστροφή του απ’ την Κωνσταντινούπολη στη Θεσσαλονίκη, παρέδωσε το πνεύμα του στον Κύριο, επάνω στο πλοίο που τον μετέφερε. Ήταν το έτος 540 μ. Χ.».

Ακολούθως παρουσιάζεται το Απολυτίκιο του οσίου Δαβίδ:

 Απολυτίκιον. Ήχος δ΄. 
Ταχύ προκατάλαβε.

Ως φοίνιξ εξήνθησας, των αρετών τους καρπούς,

ασκήσας ως άσαρκος, αμυγδαλής εν φυτώ, Δαβίδ Πάτερ Όσιε.

Όθεν Θεσσαλονίκη, τοις οσίοις σου πόνοις,

χάριν παρά Κυρίου, δαψιλή καρπουμένη,

γεραίρει ως μεσίτην σε, θερμόν προς τον Κύριον.

Σημείωση: Τοιχογραφία του οσίου Δαβίδ του εν Θεσσαλονίκη, που χρονολογείται στον 12^ο αιώνα, υπάρχει στο Βυζαντινό ναό των Αγίων Αναργύρων Καστοριάς.

(Παρουσίαση: Γιώργος Τ. Αλεξίου)

Ο βυζαντινός ναός των Αγίων Αναργύρων Καστοριάς,
όπου υπάρχει τοιχογραφία του οσίου Δαβίδ.
(Πίνακας Γ.Τ.Α.)

Αλσύλλιο ανθισμένων δένδρων αμυγδαλιάς
στο Βογατσικό Καστοριάς.

Το περίφημο ψηφιδωτό του Χριστού Εμμανουήλ (5ος αι.)
στη βυζαντινή μονή Οσίου Δαβίδ Θεσσαλονίκης.