1η Ιανουαρίου. Η Εορτή τής Περιτομής και ονοματοδοσίας τού Ιησού Χριστού, το νόημα και η σημασία της.

 

Εισαγωγικά

Η Αγία Γραφή μάς γνωστοποιεί, ότι ο Τριαδικός Θεός δημιούργησε τον Κόσμο, δηλαδή ολόκληρο το σύμπαν, σε επτά ημέρες, οι οποίες αντιστοιχούν, προβάλλονται συμβολικώς κι εκφράζονται εδώ στη γη με τις επτά ημέρες τής εβδομάδος. Υπάρχει όμως κι ακόμη μία ημέρα, η «Όγδοη ημέρα» που είναι άχρονη και ατελεύτητη, και που ονομάζεται  απ’ τους άγιους Πατέρες της Εκκλησίας μας  «Ημέρα τής  αιωνιότητας». Η έλευση αυτής της ημέρας άρχισε με τη Γέννηση, την Περιτομή και την  Ανάσταση του Κυρίου και θα ολοκληρωθεί (η  έλευσή της) με τη Δευτέρα Παρουσία Του.

Η προαναφερόμενη Περιτομή και η ταυτόχρονη ονοματοδοσία του Ιησού Χριστού έγιναν κατά την όγδοη ημέρα μετά τη Γέννησή του κι εκ του λόγου τούτου εορτάζονται από την αγία Εκκλησία μας την 1^η Ιανουαρίου κάθε έτους Η εορτή αυτή είναι πολύ σημαντική διότι, όπως αναφέρουν επιγραμματικώς και συνοπτικώς οι δύο στίχοι τού Συναξάριου τής ημέρας, «Χριστού περιτμηθέντος, ετμήθη Νόμος». «Και του Νόμου τμηθέντος, εισήχθη Χάρις». Δηλαδή,  με την περιτομή του Ιησού Χριστού έπαψε να ισχύει ο Νόμος τής Παλαιάς Διαθήκης και μπήκε πάραυτα στη ζωή όλων των Χριστιανών η Θεία Χάρη.

Το πνευματικό νόημα και η σωτηριώδης σημασία τής Περιτομής και ονοματοδοσίας τού Ιησού Χριστού παρουσιάζονται εκτενέστερα και πιο αναλυτικά απ’ την προαναγραφόμενη σχετική αναφορά, και σε έξι απ’ τα τροπάρια που ψάλλονται στους ναούς μας κατά την 1^η Ιανουαρίου κάθε έτους, τα οποία και παρουσιάζονται ακολούθως σε κείμενο και σε νοηματική τους απόδοση:

 1ο τροπάριο. {: Η περιτομή του Χριστού κατά  την όγδοη ημέρα από τη Γέννησή Του αποτελεί προτύπωση τού Ογδόου αιώνος}.

Ωδή α’. Ήχος β’.

Η Ογδόας, φέρουσα τύπον του μέλλοντος, τη ση Χριστὲ λαμπρύνεται, και αγιάζεται, εκουσίῳ πτωχείᾳ· εν ταύτῃ γαρ νομίμως, περιετμήθης σαρκί.

Νοηματική απόδοση 1^ου Τροπαρίου.

Η όγδοη ημέρα από τη Γέννησή σου Χριστέ που αποτελεί προτύπωση του μελλοντικού Ογδόου αιώνος της Αιωνιότητας  λαμπρύνεται και αγιάζεται απ’ την εθελούσια ταπείνωσή σου, διότι κατ’ αυτήν, υπακούοντας στο Νόμο της Παλαιάς Διαθήκης, δέχτηκες περιτομή στη σάρκα σου.

................................

2^ο  Τροπάριο {:  Ο Χριστός με την Περιτομή Του περάτωσε την ισχύ του Μωσαϊκού Νόμου και έδωσε στους πιστούς τη θεία χάρη και την αωνιότητα}.

Κανών α', Ωδή γ’.  Ήχος β'

Ο Λόγος σαρκωθείς ο υπερούσιος, εις λήξιν του Νόμου περιετμήθη, απαρχάς δε θείας χάριτος, και ζωής ακηράτου ημίν δέδωκε.

Νοηματική απόδοση 2^ου Τροπαρίου.

Ο Χριστός που είναι η Σοφία του Τριαδικού Θεού κι έλαβε την ανθρώπινη σάρκα, περιετμήθηκε για να σημάνει τη λήξη του Μωσαϊκού Νόμου και μας έδωσε έτσι την απαρχή τής  θείας χάριτος και την αμόλυντη αιώνια  ζωή.

.........................................

3^ο Τροπάριο. {: Ο Χριστός με την Περιτομή του κατά τη 8^η ημέρα τής ζωής Του κατέστειλε τη σκιά του παλαιού νόμου κι εξανέτειλε το φως της νέας Χάριτος}.

Ωδή α’. Ήχος β’.

Περιτομήν, δέχεται τη ογδοάδι Χριστός, της εαυτού γεννήσεως, και ταύτης σήμερον, την σκιάν καταστέλλει, το φως εξανατέλλων, της νέας χάριτος.

Νοηματική απόδοση 3^ου Τροπαρίου.

 Ο Χριστός δέχτηκε την Περιτομή την όγδοη ημέρα από τη Γέννησή Του και  κατ’ αυτήν ( την ημέρα) κατέστειλε τη σκιά του παλαιού νόμου κι εξανέτειλε το φως της νέας Χάριτος, (:  του Όγδοου αιώνος, τής Αιωνιότητας).

......................................

4ο  Τροπάριο. {: Ο Χριστός με την Περιτομή Του ως άνθρωπος περιέτεμε και την πνευματικό Χειμώνα της ανθρωπότητας}.

Ωδή ζ’. Ήχος β’.

Τον Νόμον πληρών, ο του Νόμου Ποιητής, την σάρκα σήμερον, εθελουσίως περιτέμνεται, περιτομήν εργαζόμενος, του της αμαρτίας χειμώνος, και κραυγάζειν δωρούμενος· Ευλογητός ει ο Θεός, ο των Πατέρων ημών.

Νοηματική απόδοση 4^ου Τροπαρίου.

Ο Χριστός, που είναι ο δημιουργός του Νόμου τής Παλαιάς Διαθήκης, περιτέμνει σήμερα τη σάρκα Του με τη θέλησή Του, περιτέμνοντας έτσι και τον συμβολικό χειμώνα της αμαρτίας, και μας δωρίζει την υμνητική αναφώνηση, Ευλογητός είναι ο Θεός των Πατέρων μας.

...............................

5ο  Τροπάριο.  {: Τα Γενέθλια και η Περιτομή του Χριστού γνωστοποιούν και πιστοποιούν την αναγέννηση όλων των Χριστιανών κατά τη Δευτέρα Παρουσία Του}.

Κανών α’. Ωδή ζ’.  Ήχος β’.

Λαμπρά παμφαή, τα Γενέθλια Χριστού, και της του μέλλοντος, ανακαινίσεως υπογράφοντα, το μυστήριον σήμερον, ότι νομική διατάξει, ο Σωτήρ περιτέμνεται, ουχ ως Θεός, αλλ' ως βροτός, και Νόμου πλήρωμα.

Νοηματική απόδοση 5^ου Τροπαρίου.

Λαμπερά και φωτοβόλα είναι τα Γενέθλια του Χριστού, και μας διαβεβαιώνουν και πιστοποιούν σήμερα το μυστήριο της ανάστασης και ανακαίνισής μας κατά τον Μέλλοντα αιώνα, καθότι ο Σωτήρας περιετμήθηκε όχι ως Θεός, αλλά ως άνθρωπος και για να υπακούσει κι εφαρμόσει τον Μωσαϊκό Νόμο.

.................................

6^ο Τροπάριο. {: Οι Χριστιανοί πρέπει να κόψουμε τα πάθη τής ψυχής και του σώματος, όπως τα έκοψε ο Μέγας Βασίλειος}.

Ωδή α’.  Ήχος β'.

Ποίημα Ιωάννου του Δαμασκηνού.

Τα της ψυχής, πάθη χρησίμως Βασίλειε, άμα δε και του σώματος, εν τω του Πνεύματος, περιέτεμες ξίφει, σαυτὸν δε, τω Δεσπότῃ, θύμα προσήνεγκας.

Νοηματική απόδοση 6^ου Τροπαρίου.

‘Αγιε Βασίλειε, Με το νοητό ξίφος τού πνεύματός σου έκοψες προς ωφέλειά σου τα πάθη τής ψυχής και του σώματός σου και πρόσφερες τον εαυτό σου ως συμβολικό θύμα θυσίας στον Δεσπότη Χριστόν.

Γιώργος Τ. Αλεξίου.

Σημείωση. Για την περιτομή του Χριστού βλέπε στο 1^ο σχόλιο