Απ’ τα Καστανοχώρια ως τις Πρέσπες. Οδοιπορικό 10ης Ιουνίου 2012.

Εικόνα στον Άγιο Γερμανό Πρεσπών.

Το πρωί της Κυριακής 10 Ιουνίου 2012, ο γράφων Γιώργος Αλεξίου αποφάσισα να μεταβώ και να εκκλησιασθώ στην ιστορική ιερά μονή Αγίου Αθανασίου Ζηκοβίστης (έτ. 1629), που βρίσκεται επάνω από το χωριό Αϊ-Λιάς Καστανοχωρίων, η οποία ανασυστάθηκε προσφάτως ως γυναικεία. Προς τούτο, αναχώρησα εγκαίρως από την Καστοριά και μέσω του Άργους Ορεστικού, της Αμμουδάρας  και πέντε Καστανοχωρίων, έφθασα περί την 9^η ώρα πρωινή στο μοναστήρι του προορισμού μου. Εκεί με περίμενε μία έκπληξη. Το μοναστήρι ήταν κλειστό και δεν υπήρχε κανείς άνθρωπος μέσα κι έξω απ’ τον αυλότοιχό του.

Μετά απ’ αυτήν την απρόσμενη εξέλιξη, έλαβα μερικές φωτογραφίες της ιεράς μονής και κατόπιν επισκέφθηκα τον κοντινό της βυζαντινό ναό της Παναγίας Ζευγοστασίου (έτ. 1432) . Στον εν λόγω ναό στάθηκα αρκετή ώρα, τον περιεργάστηκα καλώς, τον φωτογράφισα και κατόπιν συνέχισα το ταξίδι μου προς το χωριό Άγιος Γερμανός, Πρεσπών.

Ο ναός Αγίου Αθνασίου Καστανοχωρίων, έτ. 1629.

Μόλις αφίχθηκα εκεί, εισήλθα στους αξιόλογους ναούς του Αγίου Γερμανού (11^ος αιών) και του Αγίου Αθανασίου (τέλη 18^ου αιώνα), προσευχήθηκα εντός τους και θαύμασα τις ιερές εικόνες και τις τοιχογραφίες τους. Ακολούθως πήγα στην παραλία «Κούλα» της Μεγάλης Πρέσπας, γευμάτισα, και μετά επέστρεψα, περί ώρα 2 μ.μ., στην Καστοριά.

Εδώ παραθέτω και μερικές φωτογραφίες απ’ το παρουσιαζόμενο οδοιπορικό μου.

Η είσοδος της μονής Αγίου Αθανασίου.

Ο ναός της Παναγίας Ζευγοστασίου, έτ. 1432.

Η Παναγία, Ζευγοστασίου.

Ο Γιώργος Αλεξίου στον Άγιο Γερμανό Πρεσπών.

Τοιχογραφίες στον Άγιο Γερμανό, έτ. 1743.

Εικόνες στο τέμπλο του Άγίου Γερμανού.

Εικόνες στον Άγιο Γερμανό.

Εικόνα στον Άγιο Αθανάσιο Πρεσπών

έτ. 1816

 Εικόνα στον Άγιο Αθανάσιο Πρεσπών

Ο πανηγυρικός εορτασμός των Αγίων Πάντων στον ομώνυμο ναό της Καστοριάς. Σαββατοκύριακο 9 &10 Ιουνίου 2012.

Η κεφαλή της Ιεράς Λιτανευτικής Πομπής

Η Κυριακή που έπεται της Πεντηκοστής είναι αφιερωμένη από την αγία Εκκλησία μας στους Άγιους Πάντες. Κατά την εν λόγω Κυριακή εορτάζει και πανηγυρίζει και ο ενοριακός ναός των Αγίων Πάντων Καστοριάς, που βρίσκεται στα κοιμητήρια της πόλης. Στα πλαίσια αυτού του εορτασμού τελούνται κάθε χρόνο εντός και πέριξ του υπόψη ναού ανάλογες λατρευτικές εκδηλώσεις.

Εφέτος, οι Πανηγυρικές εκδηλώσεις άρχισαν το Σάββατο 9 Ιουνίου 2012, παραμονή της εορτής των Αγίων Πάντων, με την τέλεση Μεγάλου Αρχιερατικού Εσπερινού και με τη λιτάνευση, εντός κι έξω απ΄ τον αναφερόμενο ναό, της ομώνυμής του λατρευτικής εικόνας, και ιερών λειψάνων. Στον Εσπερινό και στη λιτάνευση προεξήρχε ο Σεβασμιότατος Μητροπολίτης Καστοριάς κ. κ. Σεραφείμ, συμμετείχαν δε πολλοί ιερείς της οικείας Μητρόπολης, ο τ. βουλευτής Καστοριάς κ. Κουμπάνης Συμεών, ο Αντιπεριφερειάρχης κ. Σαββόπουλος Δημήτριος, άλλοι αξιωματούχοι της περιοχής και βεβαίως, πάμπολλοι ευσεβείς ενορίτες των Αγίων Πάντων και λοιποί φιλέορτοι κάτοικοι της Καστοριάς.

Ο Μητροπολίτης Καστοριάς κ.κ. Σεραφείμ
επικεφαλής της Ιεράς Λιτανείας

Το πρωί της Κυριακής 10 Ιουνίου 2012, ανήμερα της εορτής των Αγίων Πάντων, θα τελεστεί Πανηγυρική Αρχιερατική Θεία Λειτουργία, απ’ τον Σεβασμιότατο Μητροπολίτη Καστοριάς κ.κ. Σεραφείμ.



Λιτάνευση της εικόνας των Αγίων Πάντων



Λιτάνευση ιερών λειψάνων

Ο παπα-Φώτης Λεβέντης στη Λιτανεία

Δύο ευσεβείς κυρίες στη Λιτανεία

Οι εικόνες της Παναγίας και των Αγίων Πάντων
έξω απ' το ναό

Ευσεβείς Καστοριανοί ασπάζονται
την εικόνα των Αγίων Πάντων

Ακάθιστος για τον Άγιο Ναούμ



Ο όσιος Ναούμ. Εικόνα
σε ναό της Καστοριάς.

Η πύλη της Μονής του Οσίου Ναούμ

στην Οχρίδα.

Παράσταση θαύματος του οσίου Ναούμ,
στην Οχρίδα.

Άγαλμα του οσίου Ναούμ

σκαλισμένο σε κορμό δέντρου.

Τοιχογραφία στο τάφο του οσίου Ναούμ

 Ο Γιώργος Αλεξίου προσκυνητής
στη μονή του Οσίου Ναούμ Αχρίδας.

 Άγαλμα του αγίου κλήμη
στην Αχρίδα.

 Ποίημα του Μιχαΐλ Ρεντζόβ

Ξανάρχισαν να πλέουν τα καράβια

ν’ ανθίζουν οι αμυγδαλιές.

………………………….

Πάνω από τον οίκο σου

-μικρό λίκνο του ήλιου-

πετούν πουλιά - ψάρια.

………………………

Η δέηση, ω, η δέηση

που τη γνωρίζει η γαλήνη από στήθους

αποκαλύπτει την ασθένεια σου

χαραγμένη με φτερά παγονιού στο ρίγος της αύρας.

……………………………

Αγαλλίαση νιώθουμε

όταν σε εισπνέουμε Πατέρα.

…………………………….

Κι όταν κάποτε η φλόγα

από μακριά σε φανερώσει

πάνω από τις στέγες

 θα γίνουμε καμπάνες

από γεράνι και βασιλικό

και θα σημάνουμε,

θα σημάνουμε.

(Μετάφραση: Β. Θεοδώρου. Μ. Γραμματικού)
.

ΣΗΜΕΙΩΣΗ Ο όσιος Ναούμ είναι ο φωτιστής των Σλάβων. Έζησε τον 9^ον αιώνα και ήταν συνεργάτης των αγίων Κυρίλλου και Μεθοδίου και του Κλήμη. Κοπίασε πολύ για τη διάδοση του Ευαγγελίου στη Βουλγαρία και σε άλλες χώρες της Βαλκανικής. Σε όχθη της λίμνης Οχρίδας υπάρχει η Μονή και ο τάφος του. Εορτάζει στις 23 Δεκεμβρίου.

Ο ναΐσκος του Αγίου Θωμά {17ος αιών ;} στη Σαρακίνα Κορησού

Το ξωκκλήσι του Αγίου Θωμά στη Σαρακίνα

Στην ανατολική πλευρά του βουνού Γάβρος της Κορησού Καστοριάς (υψ. 1.386 μ.), στην άκρη μιας πανέμορφης κοιλάδας του, βρισκόταν κατά τους χρόνους της τουρκοκρατίας ένα μικρό χωριό, που ονομαζόταν Σαρακίνα. Το εν λόγω χωριό το είχαν ιδρύσει και το κατοικούσαν έως το έτος 1750 περίπου, 15-20 οικογένειες Σαρακατσάνων (;) ποιμένων, που διέμεναν σε καλύβες και πρόχειρα σπιτάκια, και υδρεύονταν από μία και μοναδική πηγή που υπάρχει και τώρα. Οι ποιμένες αυτοί αναγνώριζαν ως άγιο προστάτη τους τον Απόστολο Θωμά και γι’ αυτό είχαν κτίσει σε παρακείμενο ύψωμα τού οικισμού τους ένα μικρό ναό επ’ ονόματί του. Ο ναΐσκος αυτός, που σώζεται έως σήμερα, ανήκει στην εκκλησιαστική ενορία της Κορησού και δέχεται το σεβασμό και την αγάπη όλων των ευσεβών κατοίκων της αναφερόμενης κωμόπολης, καθώς και των φυσιολατρών της περιοχής, που εκδράμουν τακτικά στη Σαρακίνα για να θαυμάσουν τα φυσικά κάλλη της.

Ο Απόστολος θωμάς

Ο Γράφων Γιώργος Αλεξίου, που κατάγεται και από την Κορησό, και που υπηρέτησε μερικά χρόνια ως δάσκαλος στο σχολείο της, επισκέφτηκε στις 2 Ιουνίου 2012, για πολλοστή φορά, το εξεταζόμενο εκκλησάκι, προσκύνησε τις εικόνες του, προσευχήθηκε εντός του, το παρατήρησε καλά και το περιγράφει ακολούθως:

Το αναφερόμενο ξωκκλήσι του Αγίου Θωμά είναι πετρόκτιστο, παμπάλαιο (17^ου - 18^ου αιώνα;) και πολύ μικρό σε διαστάσεις. Έχει μήκος 3,5 μ., πλάτος 2,5 μ. και μέγιστο ύψος 1,8 μ., περίπου. Η θύρα του είναι πολύ κοντή, έχει ύψος μόνο 1,5 μ. ! (: στοιχείο δηλωτικό της ανέγερσής του κατά τους μαύρους χρόνους της οθωμανικής δουλείας). Η σκεπή του είναι καλυμμένη με κεραμίδια, απ’ τα οποία 2 – 3 είναι πολύ παλιά, καθότι έχουν μεγάλες διαστάσεις (40 Χ 30 εκ. περίπου) και μεγάλο βάρος. Εντός του έχει μία υποτυπώδη Αγία Τράπεζα, που είναι κτιστή και κολλημένη στον ανατολικό τοίχο του, καθώς και δύο πολύ μικρές κόγχες. Έχει επίσης και μερικές σύγχρονές μας ιερές εικόνες, απ’ τις οποίες οι δύο είναι του Αποστόλου Θωμά.

Πλάι στον εξεταζόμενο χαμηλότοιχο ναΐσκο βρίσκεται μία υψηλόκορμη κερασιά, η οποία τον σκέπει χειμώνα - καλοκαίρι, τον ορίζει τοπικά και τον χαρακτηρίζει ονοματικά ως «το ξωκλήσι της Κερασιάς».

Η όμορφη κοιλάδα και η βρύση,
όπου βρισκόταν το χωριό Σαρακίνα

ΣΗΜΕΙΩΣΗ: Οι Σαρακατσάνοι ποιμένες της Σαρακίνας είχαν, προφανώς, επιλέξει ως προστάτη άγιό τους τον Απόστολο Θωμά, επειδή εορτάζει δύο φορές το χρόνο, σε ημερομηνίες που αποτελούσαν ορόσημα γι΄ αυτούς, και συγκεκριμένα, την 6^η Οκτωβρίου, όταν αναχωρούσαν με τα κοπάδια τους για τα χειμαδιά της Θεσσαλίας και της Χαλκιδικής, και την Α΄ Κυριακή μετά το Πάσχα, όταν άνθιζαν οι κερασιές κι επέστρεφαν στο χωριό τους.

Ἀπολυτίκιο Ἁγ. Θωμᾱ (6 Οκτωβρίου)

"Ως Θείος Απόστολος, θεολογίας κρουνούς, ενθέως εξήντλησας, εκ λογχονύκτου πλευράς, Χριστού του Θεού ημών. ‘Οθεν της ευσεβείας, κατασπείρας τον λόγον, έλαμψας, εν Ινδία, ως ακτίς ουρανία, Θωμά των Αποστόλων θείον αγλάϊσμα."

Βλέπε: http://www.youtube.com/watch?feature=player_detailpage&v=nMVwdlkDj3o

Ο ναΐσκος και δίπλα του η σημαδιακή Κερασιά

Το ξωκλήσι κάτω απ' την κερασιά

Η πρόσοψη του ναΐσκου

Το εσωτερικού του ναΐσκου

Η Αγία Τράπεζα και οι ιερές εικόνες

Ο Απόστολος Θωμάς βάζει το δάκτυλό του
στην πληγή της πλευράς του αναστημένου Χριστού 

Ο Γιώργος Αλεξίου εμπρός στον Άγιο Θωμά

Η εορτή της Αγίας Τριάδος σε σπηλαιώδη ναό της Καστοριάς. Δευτέρα 4 Ιουνίου 2012.

Ο εμπρόσθιος χώρος του σπηλαιώδους ναού.

Ο εορτασμός της Αγίας Τριάδος (: Πατήρ, Υιός και Άγιο Πνεύμα) τελείται, ως γνωστόν, κατά τη Δευτέρα του Αγίου Πνεύματος, με ιδιαίτερη λαμπρότητα, σε ολόκληρο τον Χριστιανικό κόσμο. Στον Γέρμα Καστοριάς η εν λόγω εορτή γίνεται, ήδη απ’ τους βυζαντινούς χρόνους, στον ομώνυμο Της σπηλαιώδη ναό, που βρίσκεται στην κορυφή ενός υψηλού και απόκρημνου όρους.

Εφέτος, στον αναφερόμενο ναό του Γέρμα, ο σεβαστός ιερέας του χωριού π. Αθανάσιος Στυλιάδης τέλεσε το πρωί της Δευτέρας του Αγίου Πνεύματος, 4 Ιουνίου 2012, την πανηγυρική Θεία Λειτουργία, που την παρακολούθησαν με προσοχή και κατάνυξη περισσότεροι από 100 ευσεβείς Γερμανιώτες και φίλοι τους. Όλοι αυτοί αψήφησαν την κοπιαστική ανάβαση στο υπόψη απότομο βουνό και προσήλθαν με ένθεο ζήλο και προθυμία στην σπηλαιώδη εκκλησία.

Ο ιερέας π. Αθανάσιος Στυλιάδης
εμπρός στην Αγία Τράπεζα

Στο τέλος της Θείας Λειτουργίας, αρκετοί από τους εκκλησιασθέντες, μικροί και μεγάλοι, τήρησαν το τοπικό έθιμο και διήλθαν απ’ το περίφημο «αγιωτικό τρυποπέρασμα» που υπάρχει μέσα στη σπηλιά, «για να συγχωρεθούν οι αμαρτίες τους».

Μετά την Απόλυση εξήλθαν όλοι οι πανηγυριστές από τον ιδιότυπο ναό, κάθισαν ομαδικά στους γύρω βράχους και προγευμάτισαν. Ακολούθως, κατηφόρισαν προς τους πρόποδες του βουνού της Αγίας Τριάδος και απ’ εκεί επέστρεψαν στις οικίες τους, έμπλεοι χαράς και ικανοποίησης από (για) την «εν σπηλαίω» Θεία Λειτουργία που παρακολούθησαν.

Το τέμπλο του ναού

Εκκλησιαζόμενες γυναίκες του Γέρμα

Ο ιερέας προσφέρει το αντίδωρο








Προσκυνητές έξω απ' το ναό

Προσκυνητές εμπρός στη θύρα της εκκλησίας

Ξεκούραση μετά το πέρας της Θείας Λειτουργίας

Άποψη της περιοχής του Γέρμα
απ' το ναό της Αγίας Τριάδος