Το βιβλίο «Τα βότανα στον πολιτισμό των Ελλήνων», προσφορά της εφημερίδας «Τα Νέα».

Το παρουσιαζόμενο βιβλίο.

Η Αθηναϊκή εφημερίδα «Τα Νέα», πρόσφερε στους αναγνώστες της, μαζί με το «φύλλο» του Σαββατοκύριακου 11-12 Ιανουαρίου 2014, ένα συλλεκτικό εικονογραφημένο βιβλίο 210 σελίδων του Γεράσιμου Α. Ρηγάτου, που φέρει τον τίτλο «Τα βότανα στον πολιτισμό των Ελλήνων» και παρουσιάζει την ιστορία, τα χαρακτηριστικά και τις θεραπευτικές ιδιότητες αρκετών θεραπευτικών βοτάνων, από τον Όμηρο και την αρχαία Ελλάδα μέχρι σήμερα. Στο οπισθόφυλλο του εν λόγω βιβλίο αναφέρονται τα εξής ενημερωτικά περί αυτού:

"Ο γιατρός Γεράσιμος Α. Ρηγάτος, στο βιβλίο του αυτό, καταθέτει τον κόπο των ερευνών του για τη λειτουργία των βοτάνων στον ελληνικό πολιτισμό ανά τους αιώνες, από την αρχαιότητα έως σήμερα. Ξεκινά από την ερμηνεία της λέξης «βότανο», η οποία αρχικά σήμαινε το χορτάρι, δηλαδή τη βοσκή, έπειτα τα ποώδη φυτά και, σταδιακά, το φυτό με τη θεραπευτική - ιαματική δράση, καθώς και του φαρμάκου που παρασκευάζεται από αυτό. Στη συνέχεια, παραθέτει τις σχετικές αναφορές, (α) από τα βότανα των μυθικών θεραπευτών, δηλαδή των θεών, των ημίθεων και των ηρώων στους οποίους έχουν αποδοθεί θεραπευτικές πράξεις και ιδιότητες, καθώς και από τα ομηρικά έπη, τον Πλάτωνα, τον Θεόκριτο και τον Νίκανδρο, δίνοντας τα πρωτότυπα κείμενα μαζί με λογοτεχνικές μεταφράσεις τους, (β) από τη βυζαντινή ποίηση και την κρητική λογοτεχνία της Βενετοκρατίας έως το δημοτικό τραγούδι και τους νεοέλληνες ποιητές, (γ) από τις παροιμίες και τους λαϊκούς στίχους έως τα ξόρκια στον λαϊκό λόγο. Στο τέταρτο και τελευταίο μέρος του βιβλίου, δημοσιεύονται για πρώτη φορά έργα αγνώστου - τα οποία κατά πάσα πιθανότητα έχουν ζωγραφι­στεί γύρω στα τέλη της δεκαετίας του 1930, ύστερα από παραγγελία γιατρού -, σε μια υπέροχη απεικόνιση των θεραπευτικών βοτάνων».

Η Παναγία με τον κρίνο.

Ακολούθως παρατίθενται ενδεικτικά δύο χαρακτηριστικά αποσπάσματα από το ενδιαφέρον κείμενο του εξεταζόμενου βιβλίου.

Α) Νερατζούλες και κιτρές και δάφνες και μυρσίνες.

Σε ένα βυζαντινό ερωτικό ποίημα, που επιγράφεται «Ερωτικός Αλφάβητος», ο ποιητής επικαλείται φυτά – βότανα και λούλουδα και δέντρα για να μυρώνουν το δρόμο της αγαπημένης του και να την προστατεύουν από το ηλιακό καύμα:

«Αν ήξευρα, κυράτσα μου, πότε θέλεις κινήσει

και πόθεν θέλεις διαβεί με τες αρχοντοπούλες

την στράταν σου να. φύτευα μηλιές και κυδωνίτσες

και νερατζούλες και κιτρές και δάφνες και μυρσίνες,

τον δρόμον σου τριανταφυλλιές, να μη σε πιάνη ο ήλιος,

κι όπου διαβαίνεις και πατείς ήθελα σπέρνει μόσχον,

και να μυρίζει η στράτα σου, κ’ εσύ να μη το ξεύρεις,

και να μαυρίζει, λυγερή, στον ήλιον η ελικιά σου. (σελ. 57-58).

Β) Το βοτάνι της αγάπης.

Σε ένα ποίημα του ο Γεώργιος Αθάνας αναφέρει διάφορα βότανα, με αποκορύφωμα το βοτάνι της αγάπης, το σταθερά αναζητούμενο, που όμως δεν βρέθηκε ποτέ. Το εν λόγω ποίημα έχει ως εξής:

Που νά 'βρισκα μια μάγισσα, να κάτσω να μου μάθη

όλα τα μαγιοβότανα κι όλα τα γιατροσόφια,

που θεραπεύουνε πληγές, παρηγοράνε πάθη:

τριβόλια, λαγοκοιμηθιές, φλισκούνια, σαρκοτρόφια...

…………………………………………………………………

Κι αν της αγάπης τύχαινε να μάθω το βοτάνι

«που τρων τ’ αλάφια και ψοφούν, τ’ αρκούδια κι ημερεύουν»

Σ’ όλη τη γης θα τό ’σπερνα, μποστάνι σε μποστάνι,

για να το βρίσκουν εύκολα τα νιά και να θεριεύουν! (σελ. 82).

Το αγριολούλουδο Περικοκλάδι.
Πίνακας του εξεταζόμενου βιβλίου.

Κλείνοντας τη σύντομη παρουσίαση του βιβλίου με τον τίτλο «Τα βότανα στον πολιτισμό των Ελλήνων» σημειώνουμε, ότι πρόκειται για ένα έντυπο, το οποίο σίγουρα ενδιαφέρει όλους τους φυσιολάτρες, οικολόγους κι εραστές των βοτάνων της πατρίδας μας.

Γιώργος Τ. Αλεξίου

Νερόκρινος. Πίνακας του βιβλίου.

Σολλέρα η οξύκοκκος

Ο εικαστικός καλλιτέχνης Γιώργος Αλεξίου, από την Καστοριά.

Ο Γιώργος Αλεξίου
δίπλα σε εκτιθέμενους πίνακές του.

Ο Γιώργος Αλεξίου γεννήθηκε στον Γέρμα Καστοριάς το έτος 1952. Μαθητής ων στο Δημοτικό σχολείο του χωριού του φανέρωσε ιδιαίτερη κλίση στα καλλιτεχνικά μαθήματα και ειδικότερα στο σχέδιο και τη ζωγραφική. Κατόπιν, ως Γυμνασιόπαις στο Άργος Ορεστικό (1964-1970) και ακολούθως ως Σπουδαστής στην Παιδαγωγική Ακαδημία Φλώρινας (1971-1973), συνέχισε περιστασιακά την ενασχόληση του με τη ζωγραφική. Κατά την προαναφερόμενη διαμονή του στην ακριτική Φλώρινα με τη μεγάλη πολιτιστική παράδοση, ο Αλεξίου έλαβε μαθήματα ζωγραφικής από δύο σπουδαίους καλλιτέχνες, τον Δημήτρη Μπέσσα (σχέδιο-χρώμα) και τον Ηλία Βυζάντη (χρώμα). Αργότερα, 1983 κι εξής, ο παρουσιαζόμενος Καστοριανός ζωγράφος μετέβη κι εγκαταστάθηκε στη Θεσσαλονίκη, για να σπουδάσει Θεολογία και Βυζαντινή αρχαιολογία.

Στη Συμπρωτεύουσα με το ένδοξο βυζαντινό παρελθόν, ο Γιώργος Αλεξίου ενεγράφη και μαθήτευσε επί ένα έτος (1983-1984) στο εργαστήρι ζωγραφικής – αγιογραφίας του φημισμένου καλλιτέχνη Γιάννη Βράνου.

Ο Γιώργος Αλεξίου.
Αυτοπροσωπογραφία.

 Όταν περάτωσε τις πανεπιστημιακές σπουδές του στη «Νύμφη του Θερμαϊκού», επέστρεψε στην ιδιαίτερη πατρίδα του, την πανέμορφη και αγαπημένη του Καστοριά, όπου υπηρέτησε ως δάσκαλος επί 33 χρόνια στη Δημόσια Εκπαίδευση, και όπου «θεραπεύει» έως σήμερα συστηματικά την τέχνη με την πένα (μελέτη και συγγραφική παρουσίαση βυζαντινών μνημείων και συναφών έργων τέχνης της περιοχής) και με τον χρωστήρα του (αναπαραγωγή καστοριανών ιερών εικόνων και φιλοτέχνηση πινάκων ζωγραφικής).

Ο Γιώργος Αλεξίου «εποίησε» μέχρι τώρα πολλά σχεδιαστικά αντίγραφα ιερών εικόνων, καθώς και μεγάλο αριθμό ζωγραφικών πινάκων και βυζαντινότροπων εικονίσεων. Τα περισσότερα απ’ τα έργα του κατέχει ο Ίδιος, ενώ αρκετά βρίσκονται στον ενοριακό ναό του Γέρμα και σε οικίες συγγενών, φίλων και γνωστών του. Ευάριθμοι εικαστικοί πίνακές του, αντιπροσωπευτικοί της τέχνης του, παρουσιάστηκαν κατά τα έτη 2002 -2005 σε πέντε ομαδικές εκθέσεις Καστοριανών ζωγράφων, που οργάνωσε ο Μ/Φ Σύλλογος «Αρμονία» Καστοριάς, ενώ πολλά απ’ τα σχεδιαστικά του αντίγραφα βυζαντινών εικόνων της Καστοριάς δημοσιεύτηκαν σε βιβλία Καστοριανών συγγραφέων, καθώς και στις τοπικές εφημερίδες «Καστοριανή Εστία», «Ορίζοντες» και «Καστοριανός Πολίτης».

Ο Γιώργος Αλεξίου, λόγω των πολυετών σπουδών του στη Θεολογία και τη Χριστιανική αρχαιολογία, αλλά και λόγω της καταγωγής του απ’ την ξακουστή Καστοριά και της μόνιμης διαμονής του στην πόλη αυτή με το ένδοξο βυζαντινό παρελθόν και την ανάλογη πολιτιστική κληρονομιά, εμπνέεται ικανώς απ’ τα εκκλησιαστικά μνημεία, τις ιερές εικόνες και τα παλαιά αρχοντόσπιτά της, επηρεάζεται θετικώς απ’ τη μυστικιστική ατμόσφαιρα που δημιουργούν όλα τα εν λόγω στοιχεία του παραδοσιακού οικισμού της και φιλοτεχνεί ανάλογου περιεχομένου και αντίστοιχης χροιάς εικαστικά έργα. Συγκεκριμένα, αναπαράγει και αποδίδει σχεδιαστικά στο χαρτί μορφές Αγίων και παραστάσεις φορητών εικόνων, τοιχογραφιών, τέμπλων και μνημείων της Καστοριάς και «ιστορεί» αντίγραφα βυζαντινών εικόνων, όψεις σημαντικών ναών και τοπία φυσικού κάλλους της περιοχής της (ελαιογραφίες, υδατογραφίες, σχέδια). Ειδικώς, τα προαναφερόμενα εικονιστικά αντίγραφα τα φιλοτεχνεί, κατά κανόνα, επάνω σε σανίδι (πλάκες ξύλου), χρησιμοποιώντας ελαιοχρώματα – ιδιοτυπία τού καλλιτέχνη – και όχι τις συνήθεις χρωστικές ουσίες της παραδοσιακής αγιογραφίας. Με τον τρόπο αυτόν προσδίδει στα έργα του έναν ιδιόμορφο χαρακτήρα και μία ξεχωριστή εμφάνιση, που εύλογα κεντρίζουν το ενδιαφέρον των φιλότεχνων και γενικά των θεατών τους.

 

Καστοριά 9 Ιανουαρίου 2014

Το νεοεκδοθέν βιβλίο «Εποχιακός Διανομέας» του Νώντα Τσίγκα.

Το παρουσιαζόμενο βιβλίο

Τον Δεκέμβριο του έτους 2013 κυκλοφόρησε απ’ τις εκδόσεις ΠΑΝΟΠΤΙΚόΝ το τρίτο κατά σειρά βιβλίο του Νώντα Τσίγκα, που φέρει τον τίτλο Εποχιακός Διανομέας.

Ο κ. Νώντας Τσίγκας είναι γιατρός Νευρολόγος. Γεννήθηκε το 1959 στην Αθήνα, όμως έχει ζήσει μέχρι την εφηβεία του στο χωριό Βογατσικό Καστοριάς. Τώρα ζει κι εργάζεται στη Θεσσαλονίκη. Οι τίτλοι των άλλων δύο εκδοθέντων βιβλίων του είναι: α) Ου Απάν’ κι ου Κάτ’ ου Κόσμους (Ιστουρία φόβια αλλά καν’ πένθιμ’) -2009, και β) Μαύρο χιόνι (με σχέδια του Μόδη Γούναρη), εκδ. Διάπυρον 2010. Τα βιβλία του αυτά υπάρχουν στο Διαδίκτυο και είναι ελεύθερα δικαιωμάτων.

Το εξεταζόμενο βιβλίο του Νώντα Τσίγκα είναι μικρό στο σχήμα (12 Χ 17) και καλαίσθητο στη μορφή. Έχει 120 σελίδες και περιλαμβάνει εννέα σύντομα διηγήματα, απ’ τα οποία τα τέσσερα αναφέρονται στο Βογατσικό των περασμένων χρόνων και στους απλούς και τίμιους κατοίκους του. Η γλώσσα των διηγημάτων αυτών είναι γλαφυρή και ρέουσα και το περιεχόμενό τους εύληπτο, ελκυστικό και, κατά περίπτωση, νοσταλγικό και συγκινητικό. Οι τίτλοι τους είναι οι εξής:

1)      Τα μάγια του Αντόνιο (σύγχρονο παραμύθι για ενήλικες.

2)      Φιλμ οκτώ χιλιοστών.

3)      Εποχιακός διανομέας.

4)      Requiem (Τρεις Επιτάφιοι κι ένας… Τέταρτος).

5)      Χριστουγεννιάτικη ιστορία σε μπλε φόντο.

6)      Η φωτογραφία.

7)      Μαύροι άγγελοι.

8)      Στον Κάμπο της Χίου νύχτα.

9)      Κελαηδούν οι τρυποφράχτες;

Το όμορφο Βογατσικό Καστοριάς,
ιδιαίτερη πατρίδα του Νώντα Τσίγκα.

Γενικά, το παρουσιαζόμενο καλαίσθητο βιβλίο του κ. Νώντα Τσίγκα είναι μια αξιόλογη συλλογή εννέα διηγημάτων, που αγγίζουν, συγκινούν κι ενδιαφέρουν τον κάθε άνθρωπο και ιδιαίτερα τον κάθε Βογατσιώτη.

(Γιώργος Τ. Αλεξίου)

Ο κ. Νώντας Τσίγκας και ο κ. Μάρκος Δραγούμης.

Το χαρακτηριστικό εικονοστάσι
του Αγίου Κωνσταντίνου στο Βογατσικό

Το πρώτο εκδοθέν βιβλίο του Νώντα Τσίγκα.

Το δεύτερο βιβλίο του κ. Νώντα Τσίγκα.

Πίνακας  που κοσμεί το εξεταζόμενο βιβλίο.
Έργο του κ. Κώστα Λούστα.

Σημείωση του κ. Νώντα Τσίγκα
σε προσφερθέν αντίτυπο του βιβλίου του.